Kennisagenda

De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hecht veel belang aan het voortdurend versterken van haar kennis- en informatiepositie. Een groot deel van de gebruikelijke commissieactiviteiten is gericht op een goede voorbereiding van de Kamer op het overleg met de bewindslieden. Daarnaast legt de commissie in de kennisagenda een aantal specifieke thema’s vast, waarop zij zich de komende periode inhoudelijk verder wil verdiepen. De doelstelling van deze agenda is om te komen tot een stevige gemeenschappelijke kennisbasis.

Kennisagenda 2023

De commissie OCW heeft de volgende thema’s, naast het uit het Reglement van Orde (art. 7.13 lid 2) voortvloeiende thema controle jaarverslag, geselecteerd voor de Kennisagenda OCW voor het jaar 2023.

N.B. Voor elk thema is er een voorbereidingsgroep die bestaat uit een aantal leden van de commissie. De voorbereidingsgroep werkt per thema een aanpak met plannen en activiteiten uit, hierbij ondersteund door de staf van de commissie OCW. De aanpak kan divers zijn, variërend van het organiseren van rondetafelgesprekken, het uitnodigen van deskundigen, het op laten stellen van stafnotities of het uitvoeren van een literatuurstudie of een extern onderzoek.

1. Basisvaardigheden: lees- en rekenvaardigheid

De commissie heeft op 17 mei 2023 een rondetafelgesprek georganiseerd over bewezen effectieve methoden voor basisvaardigheden in het PO, VO en MBO. Voorbereidingsgroep: Paul (VVD), Peters (CDA), Van Meenen/Hagen (D66) en De Hoop (PvdA).

2. Achterstanden, segregatie, kansenongelijkheid

Op 7 juni 2023 was er een commissiedebat over Kansengelijkheid in het funderend onderwijs. Ter voorbereiding daarop is een inventarisatie gemaakt van alle maatregelen op het gebied van kansengelijkheid voor jongeren, op alle beleidsterreinen Voorbereidingsgroep: Westerveld (GL), Bisschop (SGP) en Simons (BIJ1).

3. Groeipotentie culturele en creatieve sector

In het kader van dit thema en de herziening van het cultuurstelsel heeft de commissie een onderzoek laten uitvoeren. Het rapport van Berenschot "In de schijnwerpers. Groeipotentie voor de culturele sector door bijdragen aan maatschappelijke opgaven" is op 15 juni 2023 openbaar gemaakt. Voorbereidingsgroep: Van Strien (VVD), Wuite (D66).

4 Lerarentekort

Dit thema wordt opgepakt in het najaar van 2023, na het verschijnen van de verkenning van de Onderwijsraad 'Schaarste schuurt' en ter voorbereiding op het commissiedebat Leraren van 24 januari 2024. Voorbereidingsgroep: Gündoğan, Peters (CDA) en De Hoop (PvdA).

5. Mentale gezondheid van jongeren en studenten

Op 9 maart 2023 heeft de commissie een rondetafelgesprek georganiseerd over studentenwelzijn. Daarna heeft de commissie geconstateerd dat sprake is van een toenemende hoeveelheid onderzoek, maar geen duidelijk totaaloverzicht over de ontwikkeling van de mentale gezondheid van jongeren en studenten over de tijd. Aan dat totaaloverzicht wordt de komende tijd gewerkt. Voorbereidingsgroep: Peters (CDA), Van der Laan (D66), Kwint (SP) en De Hoop (PvdA).

6. Externe invloeden op het onderwijs

De commissie heeft de volgende kennisvragen bij dit onderwerp geformuleerd: hoe groot is de invloed van partijen buiten het onderwijs op het onderwijs? Waar gaat het onderwijsgeld naartoe? En wat krijgt het onderwijs daarvoor terug? Dit onderwerp wordt in het najaar van 2023 verder uitgewerkt. Voorbereidingsgroep: Wassenberg (PvdD).

7. Kwaliteit van lerarenopleidingen

Dit onderwerp wordt binnenkort uitgewerkt. Voorbereidingsgroep: Van der Laan (D66) en Peters (CDA).

8. Onderwijshuisvesting

De commissie heeft wetgevingsrapporteurs aangesteld voor het wetsvoorstel over onderwijshuisvesting dat in 2023 naar de Kamer komt. Rapporteurs: Hagen (D66) en n.t.b.

Doorlopende activiteit

Bijhouden tijdlijn Nationaal Programma Onderwijs

Afgerond in 2022

  • Kennisversterking inzake vrijheid van onderwijs (artikel 23 GW):  Op 24 juni 2022 vond voor de woordvoerders van de commissie OCW een cursus kennisversterking inzake vrijheid van onderwijs, artikel 23 van de Grondwet plaats. Deze werd verzorgd door emeritus hoogleraar prof. mr. Paul ZoontjesVoorbereidingsgroep: Paul (VVD), Peters (CDA), Gündoğan, Bisschop (SGP).
  • Groeipotentie culturele en creatieve sector: In het kader van dit kennisthema is samen met de voorbereidingsgroep een voorlopige vraagstelling uitgewerkt. In een inventarisatieronde binnen de culturele en creatieve sector is deze voorlopige vraagstelling aan 12 partijen voorgelegd met het verzoek er op te reflecteren. Dit heeft geleid tot een nadere invulling van dit kennisthema, waarbij op 14 april 2022 een rondetafelgesprek is georganiseerd met wetenschappers uit de culturele en creatieve sector. Tevens is een gesprek met internationale sprekers gehouden over de rol en het belang van de Culturele en Creatieve sector in andere EU-landen. Dit gesprek heeft plaatsgevonden op 21 juni 2022. Voorbereidingsgroep: Van Strien (VVD), Wuite (D66) en Gündoğan.
  • Basisvaardigheden: lees- en rekenvaardigheid: de commissie OCW heeft een extern onderzoek laten uitvoeren naar ‘oorzaken van afnemende leesvaardigheid’. Dit onderzoek is uitgevoerd door de Universiteit Leiden. Tijdens een technische briefing op 3 februari 2022 over de uitkomsten van dit onderzoek is het rapport aangeboden aan de Kamer en openbaar gemaakt. Wat betreft het thema rekenvaardigheid zijn diverse kennisbrieven uitgebracht voor de woordvoerders van de commissie OCW. Voorbereidingsgroep: Paul (VVD), Peters (CDA), Van Meenen (D66) en De Hoop (PvdA). 
  • Wettelijke bekostiging snijvlak onderwijs en zorgDe wettelijke bekostiging voor leerlingen met een zorgbehoefte die onderwijs willen volgen zit complex in elkaar. Naar aanleiding van een casus in het Zuiden van het land is deskresearch gedaan enis een notitie hierover gemaakt. Voorbereidingsgroep: Van Meenen (D66), Bisschop (SGP) en Westerveld (GL).
  • Herinvoering basisbeurs

    In het najaar 2022 is gestart met een kennistraject ter voorbereiding op de wetsbehandeling. Dit heeft geresulteerd in een rapport waarin drie stelsels (invoering, afschaffing en herinvoering) basisbeurs met elkaar worden vergeleken. Voorbereidingsgroep: De Hoop (PvdA) en Van der Laan (D66).

Terugblik Kennisagenda 2017-2021

Hieronder volgen enkele afgeronde onderwerpen en resultaten van de kennisagenda van OCW in de periode 2017-2020.