Kennisagenda

De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hecht veel belang aan het voortdurend versterken van haar kennis- en informatiepositie. Een groot deel van de gebruikelijke commissieactiviteiten is gericht op een goede voorbereiding van de Kamer op het overleg met de bewindslieden. Daarnaast legt de commissie in de kennisagenda een aantal specifieke thema’s vast, waarop zij zich de komende periode inhoudelijk verder wil verdiepen. De doelstelling van deze agenda is om te komen tot een stevige gemeenschappelijke kennisbasis.

Kennisagenda 2025-2026

Voor 2025-2026 staan de volgende thema’s op de kennisagenda voor OCW:

1. Financiering van het onderwijs

Het thema financiering van het onderwijs gaat over alle onderwijssectoren. Voor het funderend onderwijs wil de commissie beter inzicht krijgen in de werking van de huidige bekostigingssystematiek en in de systematiek van verantwoording. Op 12 december 2024 heeft de commissie een ambtelijke technische briefing over bekostigingssystemen primair en voortgezet onderwijs bijgewoond. Op 5 februari 2025 heeft de commissie een expertbijeenkomst over de onderwijsbekostiging in het primair en voortgezet onderwijs in de praktijk georganiseerd (verslag). De commissiestaf heeft notities opgesteld over de lumpsumsystematiek en over uitgaven door onderwijsinstellingen. Ook heeft de commissie een extern onderzoek laten uitvoeren door Infinite Financieel b.v., naar een norm voor overhead in het funderend onderwijs. De technische briefing hierover was op 21 januari 2026. Voor het te verwachten wetsvoorstel ‘Gerichte bekostiging’ heeft de commissie wetgevingsrapporteurs aangewezen: Kisteman (VVD) en Moorman (PRO).

In het mbo en hoger onderwijs vindt een herziening van de bekostigingssystematiek plaats. Om deze herzieningen goed te kunnen beoordelen, heeft de commissie twee voorbereidingsgroepen ingesteld. 

Voorbereidingsgroep mbo: Tseggai (PRO), Biekman (D66) en Raijer (PVV)
Voorbereidingsgroep ho: De Beer (VVD), Abdi (PRO) en Boomsma (JA21)

2. Sturing in het funderend onderwijs

Voor het jaar 2026 zijn diverse wetsvoorstellen aangekondigd die op één of andere manier raken aan de manier waarop de overheid stuurt op het onderwijs, waarin een bepaalde (soms andere) rolverdeling tussen overheid en onderwijsbesturen wordt voorgesteld, of waarin nadere (deugdelijkheids-)eisen aan het onderwijs worden gesteld. De commissie wil meer inzicht krijgen in wat de veranderingen betekenen voor de positie van de overheid en de stelselverantwoordelijkheid van de minister, wat van scholen en besturen kan worden verwacht en in hoeverre de aangekondigde veranderingen in lijn zijn met elkaar en niet conflicteren.

Voorbereidingsgroep: Rooderkerk (D66) en Raijer (PVV)

Terugblik Kennisagenda 2017-2025

Hieronder volgen enkele afgeronde onderwerpen en resultaten van de kennisagenda van OCW in de periode 2017-2025.  

• Lerarentekort:  rondetafelgesprek met onderwijswethouders en bestuurders (2021), advies en technische briefing Onderwijsraad over de positie van de leraar, rondetafelgesprek over de lerarenopleidingen.  Onderzoeksrapport ‘Een kwestie van lange adem. Historische analyse van het beleid op het terrein van het lerarentekort’ door ROA, CAOP en M. van der Meer, en technische briefing daarover (maart 2026)
• Basisvaardigheden: lees- en rekenvaardigheid: onderzoek naar ‘oorzaken van afnemende leesvaardigheid’ (Universiteit Leiden) en technische briefing (2022), rondetafelgesprek over bewezen effectieve methoden voor basisvaardigheden in het PO, VO en MBO (2023), ambtelijke briefing masterplan basisvaardigheden en het toezicht op de basisvaardigheden en stafnotitie toezicht basisvaardigheden (2024)
• Mentale gezondheid van jongeren en studenten: rondetafelgesprek (2023) en systematisch overzicht en factsheet van trends in de ontwikkeling van de mentale gezondheid van jongeren en studenten, door Verwey-Jonker Instituut (2024)
• Groeipotentie culturele en creatieve sector: rondetafelgesprek  met wetenschappers uit de culturele en creatieve sector, gesprek met internationale sprekers over de rol en het belang van de Culturele en Creatieve sector in andere EU-landen (2022), onderzoek “In de schijnwerpers. Groeipotentie voor de culturele sector door bijdragen aan maatschappelijke opgaven” door Berenschot (2023).
• Vrijheid van onderwijs (artikel 23 Grondwet): cursus kennisversterking inzake vrijheid van onderwijs, artikel 23 van de Grondwet, door em. prof. dr. mr.  Paul Zoontjes.
• Wettelijke bekostiging snijvlak onderwijs en zorg: notitie over de wettelijke bekostiging voor leerlingen met een zorgbehoefte die onderwijs willen volgen (2022)
• Onderwijskansen, onderwijsachterstanden:  technische briefing  door twee experts, werkbezoek aan O3 / Jan van Nassauschool te Den Haag (september 2019).  Rondetafelgesprek (2021) over het gebruik van de begrippen ‘achterstanden’, ‘segregatie’ en ‘kansenongelijkheid’ en effectieve interventies.
• Curriculum:  technische briefing door de Onderwijsraad en de Coördinatiegroep Curriculum.nu, rondetafel-‘debat’  tussen ontwikkelaars en critici van het nieuwe curriculum en twee uitgebreide hoorzittingsdagen met wetenschappers / experts, vertegenwoordigers van vakverenigingen, leraren en overige belanghebbenden, op maandag 20 en 27 januari 2020. 
• Emancipatie:  publicatie Atria  ‘Gendersensitief beleid: Illustratieve voorbeelden’, ‘Genderscan ondernemerschap’ door CBS (2019).
• Leven lang ontwikkelen, extern onderzoek Panteia, technische briefing met SCP,  Notitie Kosten en baten van Leven Lang Ontwikkelen, werkbezoek aan ROC Midden Nederland  over flexibel onderwijs en Leven Lang Ontwikkelen in het mbo en ho.
• Wetenschapsbeleid: conferentie (economische) waarde van wetenschap en de publicatie Rathenau Instituut ‘Eieren voor het onderzoek’ (2019)
• Lumpsum-financiering: roulerend rondetafelgesprek (2018)

Voor ervaringen met de kennisagenda zie dit korte filmpje ‘De kennisagenda in de Kamer’.