Wetsvoorstel : Begroting van het ministerie van Defensie voor 2027

15 september 2026

Het wetsvoorstel is ingediend

16 september 2026

Aanvang middagvergadering: Regeling van werkzaamheden

Regeling van werkzaamheden

Besluit: Rondgezonden en gepubliceerd.

+ 1 besluit

• Download bestand: Advies Afdeling advisering Raad van State en Nader rapport (37020-X-3) (DOCX)
• Download bestand: Memorie van toelichting (37020-X-2) (PDF)
• Download bestand: Voorstel van wet (37020-X-1) (PDF)
• Download bestand: 37020-X Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden inzake vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2027 (37020-X-59) (DOCX)
• Download bestand: Aan minister en stas Defensie - feitelijke vragen Begroting Defensie 2027 (PDF)
• Download bestand: Nader rapport (DOCX)

18 september 2026

Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2027

Inbreng feitelijke vragen

Besluit: Inbreng geleverd.

24 september 2026

Procedurevergadering Defensie

Procedurevergadering

Besluit: Reeds geagendeerd voor inbreng feitelijke vragen op 18 september 2026.

• Download bestand: Besluitenlijst procedurevergadering Defensie 24 september (PDF)
• Download bestand: Aan bewindspersoon - overbrengen besluit commissie reactie aandachtspunten begroting Defensie 2027 (PDF)
• Download bestand: Aandachtspunten bij de ontwerpbegroting 2027 begrotingshoofdstukken X Defensie en K Defensiematerieelbegrotingsfonds (37020-X-48) (DOCX)
• Download bestand: Derde herziene agenda procedurevergadering d.d. 24 september 2026 (PDF)
• Download bestand: Uitstel toezenden reactie op verzoek commissie over Burgerinitiatief Weg met de C130s over onze wijk en Verzoek reactie brief derde bezwaar flyby Dutch Grand Prix (37020-X-27) (DOCX)
• Download bestand: Stand van Defensie najaar 2026 (37020-X-28) (DOCX)

28 september 2026

Personeel

Wetgevingsoverleg

Besluit: Behandeld.

• Download bestand: Motie van het lid Jagtenberg over samen met Oekraïne een multilateraal centre of excellence voor militaire geneeskunde realiseren (37020-X-9) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Jagtenberg over de kledingvoorschriften bij Defensie herzien om te zorgen voor meer keuzevrijheid en voor uniformen voor verschillende lichaamstypen en zwangere militairen (37020-X-10) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Van Lanschot c.s. over in 2027 eenduidige aanvullende specialistische burgerreserves oprichten voor de sectoren techniek, logistiek en veiligheid (37020-X-15) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Dobbe over stoppen met het voorbereiden van een opkomstplicht waardoor jongeren onder dwang in vredestijd het leger in zouden moeten (37020-X-11) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Nanninga over bij selectie en plaatsing geschiktheid en operationele behoefte leidend maken zonder voorrang op grond van geslacht (37020-X-7) (PDF)
• Download bestand: Motie van de leden Van Baarle en Dobbe over uitsluiten dat jongeren een vrijheidsstraf krijgen indien zij de Defensie-enquête niet invullen (37020-X-20) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Van Lanschot over met investeringen in natura bijdragen aan de publieke cofinanciering voor het opschalen naar 130.000 algemene burgerreservisten (37020-X-14) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Peter de Groot over de gevolgen van vliegen op vruchtbaarheid in kaart brengen en waar nodig maatregelen zoals het invriezen van eicellen mogelijk maken (37020-X-16) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Dobbe c.s. over in beeld brengen hoe de actieve werving van Defensiepersoneel leidt tot personeelstekorten in de zorg en het onderwijs (37020-X-12) (PDF)
• Download bestand: Motie van de leden Bolhuis en Jagtenberg over jongeren actief informeren over het doel en vrijwillige karakter van de Defensie-enquête (37020-X-24) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Van Baarle over de haalbaarheid van een herinnerings- en educatiecentrum binnen het voormalige Joegoslaviëtribunaal onderzoeken (37020-X-22) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Van Houwelingen over rekening houden met het scenario waarin in de toekomst Nederland niet langer lid is van de EU en/of de NAVO (37020-X-18) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Bolhuis c.s. over een zerotolerancebeleid invoeren voor discriminatie, seksuele intimidatie of ander grensoverschrijdend gedrag (37020-X-25) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Boon over grensbewaking standaard onderdeel maken van de opleiding en training van Nederlandse gevechtseenheden (37020-X-5) (PDF)
• Download bestand: Motie van de leden Van Baarle en Dobbe over uitsluiten dat jongeren een boete krijgen indien zij de Defensie-enquête niet invullen (37020-X-19) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Boon over een speciale militaire eenheid oprichten en opleiden voor het actief opsporen van vreemdelingen zonder rechtmatig verblijf (37020-X-6) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Dobbe over garanderen dat er door de plannen van Defensie geen afbreuk wordt gedaan aan werknemersrechten, inspraak en vakbondsrechten (37020-X-13) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Jagtenberg c.s. over doorbetaling van ouderschapsverlof bij Defensie gelijktrekken met de rest van de rijksoverheid (37020-X-8) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Peter de Groot over een overzicht maken van de schaarse functies die prioriteit hebben bij de werving via hybride banen (37020-X-17) (PDF)
• Download bestand: Motie van de leden Van Baarle en Bolhuis over streefcijfers hanteren bij Defensie ter versterking van de brede diversiteit (37020-X-21) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Van Baarle over organisatorische en financiële ondersteuning van de stichting Nationaal Monument Srebrenica Genocide '95 (37020-X-23) (PDF)
• Download bestand: Gewijzigde motie van het lid Dobbe over in beeld brengen of, en zo ja hoe de actieve werving van Defensiepersoneel leidt tot personeelstekorten in de zorg en het onderwijs c.s. t.v.v. 37020-X-12 (37020-X-26) (PDF)

1 oktober 2026

Materieel

Wetgevingsoverleg

Besluit: Behandeld.

• Download bestand: Motie van het lid Van Baarle over geen Israëlische wapens tentoonstellen of promoten op defensiebeurzen en evenementen (37020-X-43) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Bolhuis over een AI-killswitch (37020-X-40) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Van Baarle over alle contracten met Israëlische defensiebedrijven per direct beëindigen (37020-X-42) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Bolhuis over een stappenplan voor de afbouw van afhankelijkheden van niet-Europese leveranciers (37020-X-38) (PDF)
• Download bestand: Motie van de leden Bolhuis en Van Lanschot over langjarige contracten en special war facility contracts toepassen bij de inkoop van kritieke capaciteiten (37020-X-39) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Boon over stoppen met het weggeven van Nederlandse operationele voorraden aan Oekraïne (37020-X-31) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Peter de Groot over aanvullende snelle interventiecapaciteit voor de bescherming van vitale infrastructuur op de Noordzee (37020-X-30) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Diederik van Dijk c.s. over relevante partijen uit de Nederlandse industrie meer inzicht bieden in de langjarige materieelbehoefte (37020-X-34) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Boon over bij de aanschaf van nieuwe wapensystemen als uitgangspunt hanteren dat Nederland zelfstandig onderhoud en herstel kan uitvoeren (37020-X-33) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Boon over geen internationale beperkingen op autonome wapensystemen die niet wederkerig, controleerbaar en handhaafbaar zijn (37020-X-32) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Van Baarle over opzegging van het verdrag met Israël inzake de status van hun strijdkrachten (37020-X-41) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Jagtenberg over onderzoeken hoe Europese soevereiniteit als concrete ambitie kan worden meegenomen in het DMP (37020-X-35) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Peter de Groot c.s. over meerjarige productiepartnerschappen voor geselecteerde strategische defensiecapaciteiten tot stand brengen (37020-X-29) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Jagtenberg over de implementatie van defensie-innovaties in Nederland structureel mogelijk maken (37020-X-36) (DOCX)
• Download bestand: Motie van de leden Jagtenberg en Diederik van Dijk over nog dit jaar een operationeel testgebied boven de Noordzee voor BVLOS-vluchten mogelijk maken (37020-X-37) (PDF)

6 oktober 2026

Begroting Defensie (37020-X) (1e TK)

Plenair debat (wetgeving)

Besluit: Behandeling wordt voortgezet.

8 oktober 2026

Begroting Defensie (37020-X) (voortzetting)

Plenair debat (wetgeving)

• Download bestand: Motie van het lid Dobbe c.s. over inzichtelijk maken hoeveel Nederlands publiek geld gaat naar winsten van wapenbedrijven (37020-X-91) (PDF)
• Download bestand: Motie van de leden Dassen en Dobbe over in EU-verband pleiten voor het innemen van ten minste een deel van de Russische tegoeden om deze aan Oekraïne te schenken (37020-X-97) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Van Lanschot c.s. over de provincie Noord-Holland verzoeken de IPB-status voor de Shipdockscheepswerf te handhaven (37020-X-77) (DOCX)
• Download bestand: Motie van het lid Struijs c.s. over kwetsbare personen in beeld brengen en inventariseren hoe deze bij grootschalige calamiteiten ondersteund of verplaatst kunnen worden naar geschikte opvanglocaties (37020-X-94) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Van Baarle over uitsluiten dat jongeren te maken krijgen met sancties indien zij de Defensie-enquête niet invullen (37020-X-80) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Keijzer over de helft van de militaire steun aan Oekraïne besteden bij in Nederland producerende bedrijven en Nederlands-Oekraïense joint ventures (37020-X-104) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Van Baarle over bij Defensie best practices van andere overheidsdiensten implementeren voor een meer diverse instroom (37020-X-79) (DOCX)
• Download bestand: Motie van het lid Belhirch c.s. over één integraal en uitvoerbaar weerbaarheidsplan waarin bestaand beleid en de uitkomsten en afspraken van de weerbaarheidstop worden meegenomen (37020-X-67) (DOCX)
• Download bestand: Motie van het lid Dobbe c.s. over zo snel mogelijk voor Defensie een lobbyregister instellen (37020-X-90) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Boon over binnen zes maanden met een nieuwe Defensienota komen waarin harde keuzes worden gemaakt over welke krijgsmacht Nederland nodig heeft (37020-X-72) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Van Baarle over de miljarden voor defensie niet steunen zolang deze aan Israëlische wapens worden uitgegeven (37020-X-82) (PDF)
• Download bestand: Motie van de leden Dobbe en Van Baarle over in Europees verband het initiatief nemen voor onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne (37020-X-93) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Jagtenberg c.s. over een concrete tijdlijn voor het uiterlijk binnen twee jaar ontwikkelen en beschikbaar maken van een alternatief voor het gebruik van Palantirproducten bij Defensie (37020-X-63) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Keijzer over meerjarige raamcontracten de standaard maken (37020-X-103) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Boon over de functies binnen Defensie die specifiek zijn gericht op diversiteit en inclusie beëindigen (37020-X-69) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Jagtenberg c.s. over capaciteiten beschikbaar stellen voor de verdediging tegen straalmotoraangedreven Shaheddrones (37020-X-65) (DOCX)
• Download bestand: Motie van het lid Peter de Groot c.s. over binnen NAVO- en EU-verband in gesprek gaan over een geharmoniseerd reactiekader om hybride dreigingen en sabotage snel toe te schrijven en te bestraffen (37020-X-74) (PDF)
• Download bestand: Motie van de leden Ten Hove en Van Lanschot over werken aan balans tussen het openbaar en vertrouwelijk informeren van de Kamer (37020-X-100) (PDF)
• Download bestand: Motie van de leden Ten Hove en Keijzer over de rekenkundige ondergrens verhogen naar 1 mol per hectare (37020-X-101) (PDF)
• Download bestand: Motie van de leden Keijzer en Nanninga over een nulmeting en streefcijfer opstellen voor het deel van de defensie-investeringen dat in Nederland wordt geproduceerd (37020-X-102) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Piri c.s. over onderuitputting bij Defensie bij voorrang reserveren in het Mobiliteitsfonds voor investeringen in infrastructuur die essentieel is voor militaire mobiliteit (37020-X-60) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Peter de Groot c.s. over de BSB en de DSI voorzien van passende ondersteuning (37020-X-73) (PDF)
• Download bestand: Motie van de leden Dassen en Struijs over als uitgangspunt nemen dat Europa volledig zelfstandig moet kunnen opereren als pijler binnen de NAVO (37020-X-98) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Boon over geen financiële middelen van Defensie beschikbaar stellen voor het organiseren of faciliteren van iftarvieringen (37020-X-71) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Van Baarle over zich terugtrekken uit het memorandum of understanding over militaire samenwerking met Israël (37020-X-83) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Bolhuis c.s. over met de Kamer afspraken maken over navolgbare en duidelijke procedures voor het vertrouwelijk delen van informatie (37020-X-62) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Boon over het totale aantal generaals- en admiraalsfuncties en burgerfuncties bij Defensie in schaal 16 en hoger met 20% verminderen (37020-X-68) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Dassen c.s. over pleiten voor zo veel mogelijk transparantie in de Europese behoefte aan defensiematerieel (37020-X-96) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Boon over geen Defensiepersoneel tijdens diensttijd en geen financiële of materiële middelen inzetten voor deelname van Defensie aan de Canal Parade (37020-X-70) (PDF)
• Download bestand: Motie van de leden Diederik van Dijk en Nanninga over een regeling die voorziet in compensatie bij aantoonbare inkomensderving door langdurige militaire inzet (37020-X-85) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Struijs c.s. over de samenwerking tussen het ministerie van Defensie en de veiligheidsregio's verder versterken (37020-X-95) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Dobbe c.s. over de Kamer ruim voorafgaand aan de daadwerkelijke nucleaire samenwerking met Frankrijk informeren (37020-X-92) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Piri c.s. over de Europese Unie een centrale rol geven in afstemming met de NAVO om de Europese defensiecapaciteit te versnellen en financieren (37020-X-61) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Grinwis c.s. over onderzoeken of de bestaande bestedingsvrijheid voor commandanten uitgebreid kan worden (37020-X-88) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Grinwis c.s. over niet tornen aan de vormingsconferentie en voldoende middelen beschikbaar stellen voor de Diensten voor Geestelijke Verzorging (37020-X-87) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Van Lanschot c.s. over in 2027 een volwaardige opleiding tot cyberofficier oprichten aan de Nederlandse Defensie Academie in Breda (37020-X-78) (PDF)
• Download bestand: Motie van de leden Diederik van Dijk en Bikker over ambities opstellen inzake de Nationale Weerbaarheidstraining, de Verdiepingsmodule Defensie en het programma maatschappelijke weerbaarheid (37020-X-84) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Belhirch c.s. over blijven doen wat nodig is om Oekraïne komende winter te helpen (37020-X-66) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Jagtenberg c.s. over bij de verwerving, vervanging en uitbreiding van defensiecapaciteiten waar mogelijk kiezen voor Europese aanvullingen (37020-X-64) (PDF)
• Download bestand: Motie van de leden Dassen en Piri over toewerken naar een geïntegreerde Europese defensie (37020-X-99) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Nanninga c.s. over de nationale identiteit en het besef van burgerplichten te bevorderen als onderdeel van weerbaarheid (37020-X-75) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Nanninga c.s. over naar Scandinavisch voorbeeld een whole-of-societystrategie voor maatschappelijke weerbaarheid en crisisvoorbereiding uitwerken (37020-X-76) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Van Baarle over uitsluiten dat jongeren een justitiële aantekening krijgen indien zij de Defensie-enquête niet invullen (37020-X-81) (PDF)
• Download bestand: Motie van de leden Diederik van Dijk en Belhirch over een geannoteerde agenda naar de Kamer sturen als de JEF op ministerieel niveau bijeenkomt (37020-X-86) (PDF)
• Download bestand: Motie van het lid Grinwis c.s. over afspraken maken over het beter afschermen van gegevens over bedrijven en hun medewerkers (37020-X-89) (PDF)
• Download bestand: Gewijzigde motie van het lid Piri c.s. over onderuitputting bij Defensie bij voorrang reserveren in het Mobiliteitsfonds voor investeringen in infrastructuur die essentieel is voor militaire mobiliteit t.v.v. 37020-X-60 (37020-X-105) (PDF)
• Download bestand: Schriftelijke beantwoording vragen eerste termijn begrotingsbehandeling Defensie 2027 (37020-X) (DOCX)