Terugkijken en verslag

Woensdag 1 november

Na de regeringsverklaring van premier Rutte op woensdag 1 november kwamen alle fractievoorzitters aan het woord over de plannen van het nieuwe kabinet. Geert Wilders (PVV), fractievoorzitter van de grootste opposititiefractie, beet het spits af. Daarna kwam Klaas Dijkhoff (VVD), fractievoorzitter van de grootste coalitiefractie, aan het woord. Hierna volgen de fractievoorzitters van de andere oppositie- en coalitiefracties (om en om).

Donderdag 2 november

Op donderdag 2 november reageerde premier Rutte op de vragen van de Tweede Kamer over de plannen van het nieuwe kabinet. Daarna kwamen alle fractievoorzitters opnieuw aan het woord én hadden zij de mogelijkheid om moties in te dienen.

debat over regeringsverklaring
Het kabinet-Rutte III
Het kabinet-Rutte III met koning Willem-Alexander op het bordes van paleis Noordeinde.

Het debat draaide om de plannen van het kabinet-Rutte III van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie, dat op donderdag 26 oktober is beëdigd door koning Willem-Alexander. Alle ministers en staatssecretarissen waren aanwezig bij het debat in de plenaire zaal. Dit debat kwam in de plaats van de Algemene Politieke Beschouwingen, die gewoonlijk meteen na Prinsjesdag worden gehouden. Maar dit jaar gingen de Algemene Politieke Beschouwingen niet door, omdat er op Prinsjesdag nog geen nieuw kabinet was om mee te debatteren.

Eindverslag en portefeuilleverdeling

Formateur Mark Rutte heeft woensdag 25 oktober zijn eindverslag aan Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib overhandigd. Dit gebeurde in de Tweede Kamer, in de Stadhouderskamer. Woensdagmiddag troffen de kandidaat-ministers van het nieuwe kabinet elkaar voor het eerst op het ministerie van de minister-president, het ministerie van Algemene Zaken. In dit 'constituerend beraad' werden de portefeuilles van de ministers en de staatssecretarissen vastgesteld.

Twaalf nieuwe Kamerleden

Met het aantreden van het kabinet-Rutte III gingen twaalf Tweede Kamerleden aan de slag als bewindspersoon. Daarom zijn op dinsdag 31 oktober twaalf nieuwe Kamerleden beëdigd.

Kabinet VVD, CDA, D66 en ChristenUnie

De Tweede Kamer heeft Mark Rutte donderdag 12 oktober aangewezen als formateur. Dat gebeurde in een debat over het eindverslag van informateur Gerrit Zalm, dat hij dinsdag 10 oktober overhandigde aan Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib. Rutte heeft de opdracht gekregen om een kabinet te vormen van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Deze vier partijen presenteerden dinsdag 10 oktober hun regeerakkoord 'Vertrouwen in de toekomst'.

Regeerakkoord 'Vertrouwen in de toekomst'

Formateur Rutte vertrekt woensdag 25 oktober uit de Stadhouderskamer nadat hij aan Voorzitter Khadija Arib zijn eindverslag heeft aangeboden.

Langste formatie in parlementaire geschiedenis

Na de verkiezingen van woensdag 15 maart volgde de langste formatie in de parlementaire geschiedenis. Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib is blij dat er nu een regeerakkoord ligt en dat er dus binnenkort een nieuw kabinet aantreedt: “De Kamer kan nu op volle kracht aan de slag. De Kamerleden kijken hiernaar uit. Het wordt tijd dat de Kamer haar controlerende en medewetgevende taak kan oppakken.”

Volgens informateur Zalm lag de lange duur van de kabinetsformatie aan het versplinterde politieke landschap na de verkiezingen, waardoor er ten minste vier partijen nodig waren voor een meerderheidscoalitie. “Het waren onderhandelingen met vier partijen met verschillende standpunten en achtergronden. Dat is complexer dan met twee partijen. En het kost dus ook tijd. Wel bewijst de lange duur van het proces dat de partijen over doorzettingsvermogen en verantwoordelijkheidsbesef beschikten.” Overigens betreurt de informateur het zeer dat delen van het regeerakkoord al zijn uitgelekt via de media, zeker naarmate de eindstreep van de onderhandelingen dichterbij kwam.

De fractievoorzitters van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie geven een toelichting op het regeerakkoord
De fractievoorzitters van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie geven een toelichting op het regeerakkoord in 2017.

Fracties VVD, CDA, D66 en ChristenUnie stemmen in

Op maandag 9 oktober stemden de fracties van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie na intern overleg op hoofdlijnen in met het conceptregeerakkoord. Wel kwamen de fracties nog met een aantal punten voor aanscherping van het conceptregeerakkoord. Na bespreking hiervan stelden de onderhandelaars op dinsdag 10 oktober het definitieve regeerakkoord vast.

Opdracht

Vanaf woensdag 28 juni 2017 was Gerrit Zalm informateur. Zijn opdracht was om te onderzoeken of het mogelijk is om een kabinet te vormen van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie, dat streeft naar brede steun in de volksvertegenwoordiging. Bekijk het overzicht van de kabinetsformatie 2017, die begon na de verkiezingen van woensdag 15 maart.