Tijdelijke commissie : Tijdelijke commissie Corona

In 2020 werd de wereld opgeschrikt door het coronavirus. Het virus verspreidde zich razendsnel, ook in Nederland. De coronacrisis heeft de gehele samenleving getroffen. Daarom is het belangrijk om te kijken naar de ervaringen uit, en de gebeurtenissen tijdens de coronacrisis. De Tweede Kamer heeft besloten de voorbereidingen te starten voor een parlementaire enquête, om daaruit lessen te trekken voor de toekomst en zo beter voorbereid te zijn op een eventuele volgende gezondheidscrisis.
Khadija Arib (PvdA)
Voorzitter

Aanleiding

De Tweede Kamer heeft op 4 november 2021 met algemene stemmen de motie-De Vries c.s. aangenomen, die uitspreekt dat een parlementaire enquête naar de coronacrisis in Nederland wenselijk is. Doel van het onderzoek is te komen tot waarheidsvinding met betrekking tot de gebeurtenissen tijdens de coronacrisis en daaruit lessen te trekken voor de toekomst, om zo beter voorbereid te zijn op een eventuele volgende gezondheidscrisis.  

Wat gaat de tijdelijke commissie doen?

De tijdelijke commissie heeft van de Tweede Kamer de opdracht gekregen een onderzoeksvoorstel uit te werken voor de opzet van een parlementaire enquête naar het verloop van de coronacrisis in Nederland. Het onderzoek van de parlementaire enquête moet zich volgens de opdracht richten op de periode vanaf de eerste signalen vanuit China over het virus (eind 2019) tot en met het afschalen van de maatregelen in het voorjaar van 2022. Bij het verlenen van de opdracht aan de tijdelijke commissie was de Kamer zich ervan bewust dat een eventuele nieuwe coronagolf ertoe zou kunnen leiden dat het eindpunt van de onderzoeksperiode op een ander moment moet worden bepaald. De tijdelijke commissie zal dat dan in haar voorstel kunnen opnemen.

Belangrijke onderzoeksthema’s zijn onder meer de informatievoorziening aan de Kamer, de verhouding tussen Kamer en kabinet, de inrichting van de crisisorganisatie, de rol van de Tweede Kamer, de omgang met grondrechten en de juridische basis voor de getroffen maatregelen.

De parlementaire enquête moet een aanvulling zijn op het onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) naar de aanpak van de coronacrisis.

Planning

Het proces om te komen tot een parlementaire enquête kent doorgaans drie stappen: een voorbereidingsgroep, de instelling van een tijdelijke commissie en de instelling van een enquêtecommissie. De voorbereidingsgroep heeft haar opdracht in juni 2022 afgerond en deed het voorstel een tijdelijke commissie in te stellen. De Tijdelijke commissie Corona start in september 2022 met het uitwerken van een onderzoeksvoorstel voor de parlementaire enquête.

Het werk van de tijdelijke commissie bestaat uit het opbouwen van kennis en het opstellen van een onderzoeksvoorstel. De eerste fase is het opbouwen van kennis. Dat betekent dat de Kamerleden zich verder gaan inlezen in het coronadossier en over de werkwijze van parlementaire enquêtes. Ook kunnen de Kamerleden gesprekken voeren met externe deskundigen of op werkbezoeken gaan om een goed beeld te krijgen van de verschillende relevante aspecten van de coronacrisis. 

De Kamer verwacht dat de tijdelijke commissie ongeveer zes maanden nodig heeft om te komen tot een gedegen onderzoeksopzet en onderzoeksvragen. Daarmee is het onderzoeksvoorstel van de commissie naar verwachting in het voorjaar van 2023 gereed. De Kamer stelt vervolgens het onderzoeksvoorstel vast en stelt een enquêtecommissie in. Het is nog niet bekend op welk moment in het voorjaar de parlementaire enquêtecommissie wordt ingesteld.

Doel van de enquête

Het hoofddoel van de parlementaire enquête is waarheidsvinding met betrekking tot de gebeurtenissen tijdens de coronacrisis en daaruit lessen te trekken voor de toekomst. De enquête moet een bijdrage leveren aan de paraatheid voor een eventuele volgende gezondheidscrisis. Een parlementaire enquête is het zwaarste onderzoeksinstrument dat de Tweede Kamer tot haar beschikking heeft als zij zelf onderzoek wil doen. Het wordt de vijftiende naoorlogse parlementaire enquête. De Tweede Kamer voert momenteel twee lopende parlementaire enquêtes uit. Die gaan over fraudebeleid en dienstverlening en naar de aardgaswinning in Groningen. Lees meer over de verschillende parlementaire onderzoeksinstrumenten

De commissieleden v.l.n.r.: Pepijn van Houwelingen (FVD), Nicki Pouw-Verweij (JA21), Wybren van Haga (Groep Van Haga), Marijke van Beukering-Huijbregts (D66), Mariëlle Paul (VVD), Khadija Arib (PvdA, voorzitter), Hilde Palland (CDA), Liane den Haan (Fractie Den Haan), Pieter Omtzigt (Lid Omtzigt) en Vicky Maeijer (PVV).
Naar boven