Dat concluderen de Kamerleden Omtzigt (CDA), Leijten (SP) en Van Rooijen (50PLUS) in een position paper dat zij als rapporteur voor het thema 'transparantie van de EU' hebben opgesteld. Op maandag 27 november presenteren de rapporteurs hun uitkomsten tijdens een bijeenkomst van alle commissies Europese Zaken van de EU in Tallinn. Daar zullen zij voorstellen om als parlementen gezamenlijk op te trekken en de EU te vragen een aantal concrete stappen te zetten. Daarmee kunnen burgers meer zicht krijgen op Europa.

Europe's black box
Hoe kunnen burgers een geïnformeerde stem uitbrengen, als ze niet weten hoe hun regeringen in de EU functioneren? Afbeelding uit het rapport.

Black box

In hun notitie schrijven de rapporteurs dat instanties zoals de EU-ministerraad een soort ‘black box’  zijn. Het is onduidelijk hoe onderhandelingen verlopen en hoe beleid precies tot stand komt. Bij de richtlijn pensioenen van de EU duurden de onderhandelingen bijvoorbeeld jaren. De Kamer werd wel steeds bijgepraat over de ontwikkelingen, maar de uiteindelijke tekst van het akkoord werd pas kort voor de definitieve besluitvorming openbaar. Veel te kort voor de samenleving en voor de Kamer om het goed te kunnen bestuderen.

Voorstellen voor meer transparantie

Het is belangrijk dat burgers en parlementariërs kunnen zien wat er in Europa gebeurt en wat de inzet van de Nederlandse regering daarbij is. Daarom willen de rapporteurs dat de transparantie verbetert. Zij doen daarvoor een aantal concrete voorstellen, die zijn gebaseerd op wetenschappelijke en juridische analyses die het afgelopen jaar voor de Kamer zijn gemaakt.

Samen met andere parlementen

De Kamerleden willen de voorstellen voor meer transparantie nu via een gezamenlijk initiatief met andere parlementen aan de EU voorleggen. Het is de eerste keer dat een parlement in de EU met interparlementaire samenwerking probeert burgers meer invloed te geven op Europa. De Kamerleden willen bijvoorbeeld dat de EU-instanties zich gaan houden aan hun eigen wetgeving: stukken moeten in principe zo snel mogelijk publiek toegankelijk worden. Via de gezamenlijke actie hopen zij de EU-ministerraad er toe aan te zetten om hervormingen door te voeren.