Kennisagenda
De commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid werkt voortdurend aan de versterking van haar zelfstandige kennis- en informatiepositie, bijvoorbeeld door rondetafelgesprekken te houden, het afleggen werkbezoeken of het (laten) uitvoeren van onderzoek. In de kennisagenda legt de commissie daarnaast een aantal thema’s vast, waarin zij zich het komende jaar inhoudelijk verder wil verdiepen. De doelstelling van deze agenda is te komen tot een goede gemeenschappelijke kennisbasis onder het politieke debat.
Kennisagenda 2026
De commissie heeft in de strategische procedurevergadering van 27 januari 2026 besloten de kennisthema's Arbeidsmigratie/Arbeidsmarkt van de toekomst, Randvoorwaarden verhogen arbeidsproductiviteit, Inkomensbeleid, Wajong en WIA-problematiek aan de kennisagenda toe te voegen dan wel voort te zetten. Het kennisthema WIA-problematiek wordt verbreed naar de uitvoeringsproblematiek en de structuur van het UWV.
N.B. Voor elk thema is er een voorbereidingsgroep die bestaat uit 2 tot 5 leden van de commissie. De voorbereidingsgroep werkt per thema een aanpak met plannen en activiteiten uit, hierbij ondersteund door de staf van de commissie SZW.
Arbeidsmigratie/Arbeidsmarkt van de toekomst
Dit kennisthema wordt momenteel uitgewerkt.
Voorbereidingsgroep: Simon Ceulemans (JA21), Pepijn van Houwelingen (FVD), Ingrid Michon-Derkzen (VVD) en Mariëtte Patijn (GroenLinks-PvdA).
Randvoorwaarden verhogen arbeidsproductiviteit
Dit kennisthema wordt momenteel uitgewerkt.
Voorbereidingsgroep: Ingrid Michon-Derkzen (VVD).
Inkomensbeleid
Het doel van dit kennisthema is om op zoek te gaan naar een instrument naast de bestaande koopkrachtplaatjes om het debat over inkomensbeleid te versterken. Daarbij wordt gedacht aan twee nota’s. Een Nota inkomensbeleid die tot begin jaren ‘90 bij de begroting werd aangeboden en een Nota uitgaven, ofwel een Nota leefkosten (cost-of-living).
Deze nota’s moeten het inzicht in bruto-netto inkomen en bruto-netto uitgaven vergroten, zodat er meer inzicht komt in het kasboekje van mensen en wat er onderaan de streep overblijft.
Op 11 september 2025 heeft er rondetafelgesprek plaatsgevonden. Doel van dat gesprek was om op inzicht te krijgen in de historie van de nota inkomensbeleid/ koopkrachtplaatjes, de bestaande instrumenten en mogelijke aanvullende instrumenten die het inzicht in bruto-netto inkomen en bruto-netto uitgaven kunnen vergroten.
Voorbereidingsgroep: Corrie van Brenk (50PLUS) en Mariëtte Patijn (GroenLinks-PvdA).
Wajong
Dit kennisthema wordt momenteel uitgewerkt.
Voorbereidingsgroep: Anouschka Biekman (D66) en Esmah Lahlah (GroenLinks-PvdA).
WIA-problematiek - Uitvoeringsproblematiek en de structuur van het UWV
Het doel van dit kennisthema was in eerste instantie een voorbereiding op het commissiedebat op 16 april 2025 over de WIA-problematiek. De WIA-uitkering is voor mensen die tijdelijk of voor altijd arbeidsongeschikt zijn. Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) kijkt of iemand aan de voorwaarden voldoet en betaalt de uitkering. Het UWV heeft tussen 2020 en 2024 fouten gemaakt bij het berekenen en toekennen van WIA-uitkeringen. Hierdoor hebben veel mensen niet de juiste uitkering ontvangen. Daarnaast zijn er vertragingen bij het verwerken van nieuwe WIA-aanvragen door personeelstekorten bij het UWV en het groot aantal aanvragen.
Op 9 april 2025 heeft er een rondetafelgesprek plaatsgevonden en zijn er drie technische briefings gehouden:
- Rondetafelgesprek WIA-problematiek;
- Besloten technische briefing Algemene Rekenkamer;
- Ambtenaren van het ministerie van SZW over de stand van zaken WIA-problematiek;
- Technische briefing UWV over de interne audits.
Het commissiedebat is omgezet naar een plenair debat over de problemen bij het UWV, 16 april 2025.
In de strategische procedurevergadering van 27 januari 2026 is besloten het kennisthema voort te zetten en de uitvoeringsproblematiek en de structuur van het UW bij het kennisthema te betrekken.
Voorbereidingsgroep: Judith Bühler (CDA), Stephan Neijenhuis (D66) en Mariëtte Patijn (GroenLinks-PvdA).
Selectie afgeronde thema's
- Gegevensuitwisseling is 8 april 2025 afgerond. Op 20 april 2023 heeft de commissie een rondetafelgesprek Gegevensuitwisseling in het armoede- en schuldendomein gehouden. Op verzoek van de commissie heeft de minister in 2024 een inventarisatie van knelpunten m.b.t. gegevensdeling laten opstellen door het Netwerk Publieke Dienstverleners (NPD). De Autoriteit Persoonsgegevens is gevraagd om een reactie. Op 20 maart 2025 heeft de minister een brief gestuurd over twaalf knelpunten die zonder wetgeving opgelost kunnen worden.
- Menselijke maat is 12 maart 2024 afgerond met een extern literatuuronderzoek (door het Instituut Maatschappelijke Innovatie), een technische briefing en een kabinetsreactie.
- Rondkomen is 27 september 2023 afgerond met een extern literatuuronderzoek (door het Kenniscentrum Sociale Innovatie van de Hogeschool Utrecht), een eindverslag en een kabinetsreactie.
- Hervorming pensioenstelsel is 22 november 2022 afgerond. Zie voor de parlementaire behandeling van de Wet toekomst pensioenen (Wtp) ook: Een nieuw pensioenstelsel | Tweede Kamer der Staten-Generaal.
- Veranderende arbeidsmarkt is 20 januari 2022 afgerond met een eindverslag Veranderende arbeidsmarkt.
- Schulden is in oktober 2019 afgerond met een eindverslag Zicht op schulden en een kabinetsreactie.