Terugkijken en verslag

stembiljet in stembus

Raadgevend referendum over de inlichtingenwet

Woensdag 21 maart waren niet alleen de gemeenteraadsverkiezingen in de meeste Nederlandse gemeenten, maar konden Nederlanders ook hun stem uitbrengen in het raadgevend referendum over de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv). Het doel van deze inlichtingenwet is om de inlichtingendiensten AIVD en MIVD meer mogelijkheden te geven om bedreigingen op te sporen van bijvoorbeeld terroristen of hackers. Tegelijkertijd bestaan er in de samenleving veel zorgen over de gevolgen van de wet voor de privacy van burgers.

In het raadgevend referendum stemde 49,44% van de kiezers tegen de nieuwe inlichtingenwet, 46,53% stemde voor. De opkomst van 51,54% betekende dat de drempel voor een geldig referendum (30%) ruimschoots werd gehaald. Het ging om een raadgevend referendum. De regering was daarom niet verplicht om iets met de uitslag te doen. Toch maakte zij op vrijdag 6 april een aantal wijzigingen bekend.

Regering stelt wijzigingen voor

Tegenstanders van de Wiv vrezen dat met de wet inlichtingendiensten ongericht data kunnen verzamelen. De regering wil daarom expliciet vastleggen dat aftappen ‘zo gericht mogelijk’ moet gebeuren. Ook moet er een ‘wegingsnotitie’ worden gemaakt als data met het buitenland worden gedeeld. Bovendien wil de regering elk jaar bekijken of het nodig is om verzamelde data te bewaren (maximaal drie jaar). In het debat van dinsdag 10 april moest blijken hoe de fracties in de Tweede Kamer de referendumuitslag interpreteren en wat zij vinden van de plannen om de Wiv te wijzigen.

Overigens wil de regering de nieuwe inlichtingenwet nog steeds per 1 mei 2018 laten ingaan. De voorgestelde wijzigingen komen later nog apart aan de orde in de Tweede Kamer.

Intrekking Raadgevend referendum

De Tweede Kamer heeft eind februari ingestemd met de intrekking van de Wet raadgevend referendum. Dit intrekkingswetsvoorstel ligt nu bij de Eerste Kamer. Als die instemt met het voorstel, is het meer mogelijk om een raadgevend referendum te organiseren.