Vogelgriep, MKZ en Q-koorts. Besmettelijke dierziekten vormen een bedreiging voor de veestapel. Een uitbraak veroorzaakt veel schade, voor zowel de veehouders als de sector. Ook kunnen er risico's zijn voor de volksgezondheid. Preventie en bestrijding van dierziekten zijn daarom belangrijk, vinden alle woordvoerders.

De kosten van preventie en bestrijding van dierziekten worden betaald uit het Diergezondheidsfonds. Dit wordt gevuld door Europese subsidies, het ministerie van Economische Zaken en heffingen betaald door de veehouderijsector.

Tot 2015 regelden de productschappen de heffingen voor het DGF, nu moet de overheid dat doen. We hadden een goed werkend systeem, zegt Geurts (CDA), die de afschaffing van de productschappen betreurt.

Kosten en tarieven

Bestrijding van dierziekten is zowel een algemeen belang als een belang van individuele veehouders. In dat licht is Graus (PVV) positief over de manier waarop Van Dam de kosten wil verdelen tussen de sector en de overheid.

Het Diergezondheidsfonds moet een reserve opbouwen om de kosten van een grote uitbraak te kunnen opvangen. Maar Grashoff (GroenLinks) vreest dat die crisisreserve te laag is vastgesteld. Dat zou de kans groter maken dat de overheid eventuele tekorten moet aanzuiveren.

De veehouderijsector moet formeel inspraak krijgen bij het jaarlijks vaststellen van de tarieven van DGF-heffingen, vinden Geurts en Lodders (VVD). Maar Futselaar (SP) ziet daar weinig in: dit maakt het lastiger om in te spelen op gestegen kosten.

Transparantie

Zijn de uitgaven van het Diergezondheidsfonds efficiënt en effectief? Volgens Lodders valt dat nauwelijks te controleren. Daarom pleit zij voor meer transparantie. De Groot (D66) suggereert dat de Algemene Rekenkamer daarin een rol heeft.

De kosten worden wel degelijk verantwoord, zegt Van Dam, met name in het jaarverslag. Hij wil wel proberen om de kosten per dierziektecrisis inzichtelijker te maken.

Zoönose

Sommige dierziekten kunnen overspringen van dieren naar mensen. Een voorbeeld hiervan is Q-koorts.

Grashoff wil dat bij de uitbraak van een zoönose niet alleen veehouders maar ook menselijke slachtoffers een vergoeding moeten kunnen krijgen uit het Diergezondheidsfonds. Een goed voorstel, vindt Futselaar. Maar Van Dam vindt het een oneigenlijk gebruik van het fonds.

Hermetisch afsluiten

De overheid moet in de toekomst meer doen om bij de uitbraak van dierziekten gebieden hermetisch af te sluiten, betoogt Graus. In het verleden is daarvoor volgens hem te weinig capaciteit vrijgemaakt.

Meestal is het bij een uitbraak niet nodig om een gebied volledig af te sluiten, zegt de staatssecretaris. Maar indien nodig kan de politie of zelfs het leger worden ingezet.

Dieraantallen

Het is geen toeval dat grootste uitbraak van Q-koorts in Nederland plaatsvond, benadrukt Futselaar. Daar sluit Grashoff zich bij aan: we houden te veel dieren op een klein oppervlak.

De Kamer stemt op 20 juni over het wetsvoorstel en de ingediende motie.

Zie ook:

  • Het overzicht van de laatste debatten in het kort
  • De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
  • Bekijk het debat via Debat Gemist