Brief regering : Reactie op verzoek commissie over de borging van inspraak (conform de AMvB onder de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza))

Nr. 77
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 22 augustus 2022

Bij brief van 12 juli 2022 heeft de vaste commissie voor VWS mij verzocht vóór september
een brief aan de Kamer te doen toekomen over de wijze waarop wordt geborgd dat inspraak
conform de algemene maatregel van bestuur (AMvB) over de acute zorg wordt georganiseerd
en de wijze waarop de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) daarop handhaaft. Middels
deze brief voldoe ik aan dit verzoek.

In de brief «Stand van zaken moties en toezeggingen zomer 2022», die ik 6 juli 2022
aan uw Kamer heb gestuurd1, ben ik reeds ingegaan op de motie van het lid Van den Berg (CDA) (Kamerstuk 29 247, nr. 346) over de naleving van de «AMvB acute zorg».2

Het lid Van den Berg heeft aangegeven bij de commissie dat de aanleiding voor haar
verzoek de casus van het LangeLand Ziekenhuis te Zoetermeer is. Volgens het lid Van
den Berg worden regionale bestuurders enkel geïnformeerd over de voorgenomen plannen,
wat niet in lijn zou zijn met de zorgvuldige besluitvormingsprocedure uit de AMvB
acute zorg.

Betrekken gemeenten bij het beperken van het aanbod van acute zorg op een bepaalde
locatie

In het Uitvoeringsbesluit van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz)
en de daarop gebaseerde Uitvoeringsregeling Wkkgz3 staat de zorgvuldige besluitvormingsprocedure beschreven die gevolgd dient te worden
indien een zorgaanbieder (behorende tot bepaalde categorieën) overweegt het aanbieden
van acute zorg op een bepaalde locatie geheel of gedeeltelijk te beëindigen of op
te schorten.

Ten aanzien van regionale bestuurders (ervan uitgaande dat het lid Van den Berg doelt
op de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten in de omgeving, hierna:
colleges van B&W) geldt volgens de besluitvormingsprocedure dat zij voorafgaand aan
de besluitvorming betrokken dienen te worden. In het bepaalde bij en krachtens het
Uitvoeringsbesluit Wkkgz (en de toelichtingen4) staat uitgewerkt op welke wijze colleges van B&W betrokken moeten worden. Dit zal
in beginsel plaats moeten vinden via een door de zorgaanbieder te organiseren bijeenkomst,
waarin gemeenten – als zij dat wensen – in gesprek kunnen gaan met de zorgaanbieder,
om bijvoorbeeld nadere toelichting te vragen op de (onderbouwing van de) plannen,
vragen te stellen over alternatieven en het toekomstige aanbod van acute zorg, suggesties
te doen en risico’s te schetsen.5 Wanneer de (gedeeltelijke) opschorting ten hoogste twee weken zal duren, of wanneer
de gedeeltelijke beëindiging of opschorting een afname van minder dan 25% van de behandelcapaciteit
voor de acute zorg inhoudt, hoeft geen bijeenkomst te worden georganiseerd.6 In die gevallen worden de colleges van B&W schriftelijk of elektronisch geïnformeerd
en in de gelegenheid gesteld desgewenst te reageren richting de zorgaanbieder. Gemeenten
dienen betrokken te worden op een moment dat de inbreng van betrokkenen van wezenlijke
invloed kan zijn op de besluitvorming door de zorgaanbieder.7 De zorgaanbieder deelt de colleges van B&W schriftelijk of elektronisch mee wat met
de door hen naar voren gebrachte visies, wensen en zorgen zal worden gedaan.8

Ten aanzien van het betrekken van de colleges van B&W geldt een uitzondering in situaties
waarin vanwege een onmiddellijke dreiging van de veiligheid van de cliënten of de
zorg het volgen van de zorgvuldige besluitvormingsprocedure niet kan worden afgewacht.
De zorgaanbieder dient in die situaties wel achteraf, zo spoedig mogelijk, de IGJ
te informeren over de borging van de continuïteit van de zorg.9

Toezicht en handhaving IGJ

De IGJ is belast met het toezicht op het bepaalde bij en krachtens het Uitvoeringsbesluit
Wkkgz.10 Zorgaanbieders die de zorgvuldige besluitvormingsprocedure uit de AMvB moeten volgen,
worden tevens geacht volgens de Leidraad wijziging aanbod acute zorg11 en, indien van toepassing, de Leidraad continuïteit van zorg & jeugdhulp12 te handelen.

Zoals ik reeds in de stand van zaken brief van 6 juli jl. heb vermeld, heeft de IGJ
aan mij aangegeven dat op dat moment geen gevallen bekend waren waarin, sinds de inwerkingtreding
van de betrokken bepalingen over de acute zorg op 1 januari 2022, de zorgvuldige besluitvormingsprocedure
niet goed is nagekomen.

Casus LangeLand Ziekenhuis

In het onderstaande ga ik nader in op de casus van het LangeLand Ziekenhuis. Daarbij
onderscheid ik twee aspecten: de korte-termijnsluiting van de SEH en het ontvlechtingsproces
van de Reinier Haga Groep (RHG) waar het LangeLand Ziekenhuis onderdeel van uitmaakt.

Tijdelijke sluiting van de SEH gedurende een aantal weekdagen

Het LangeLand Ziekenhuis heeft sinds 2 augustus een deel van de week de spoedeisende
hulp (SEH) gesloten wegens personeelstekort. Tot 1 oktober aanstaande is de SEH van
het LangeLand Ziekenhuis van dinsdag 08.00 uur tot vrijdag 08.00 uur dicht. In deze
situatie dienen de AMvB en ministeriële regeling, zoals hierboven toegelicht, gevolgd
te worden.

De wethouder Zorg en Welzijn van Zoetermeer is door het ziekenhuis voorafgaand aan
de sluiting geïnformeerd. Vanwege het acute karakter en de korte termijn waarbinnen
de SEH gesloten zou moeten worden, is het volgens het ziekenhuis niet mogelijk geweest
om vooraf een informatiebijeenkomst te organiseren voor de gehele gemeente.13

De bestuurder van het LangeLand Ziekenhuis heeft de IGJ kort voorafgaand aan de tijdelijke
sluiting geïnformeerd over de noodzaak om de openstelling van de SEH tijdens de zomermaanden
te beperken. De bestuurder heeft toegelicht dat het door een tekort aan gekwalificeerd
personeel de komende periode niet mogelijk is om 24/7 kwalitatief goede en veilige
zorg te leveren. De IGJ acht het navolgbaar dat de bestuurder vanuit diens verantwoordelijkheid
voor het leveren van goede en veilige zorg overgaat tot deze maatregel. Tegelijkertijd
heeft de IGJ de bestuurder gewezen op diens verantwoordelijkheid om te handelen conform
het bij en krachtens AMvB bepaalde over de zorgvuldige besluitvormingsprocedure en
in lijn hiermee diverse partijen te betrekken bij de besluitvorming.

De bestuurder heeft de IGJ geïnformeerd over de wijze waarop het ROAZ en andere belangrijke
stakeholders zoals huisartsen en de ambulancedienst zijn betrokken bij de besluitvorming
over de gedeeltelijke sluiting en welke onderlinge afspraken zijn gemaakt. De wijze
waarop dit gebeurt is volgens de IGJ in lijn met de Leidraad van het Landelijk Netwerk
Acute Zorg (LNAZ). Het ziekenhuis heeft het college van B&W over de tijdelijke gedeeltelijke
sluiting geïnformeerd en heeft ook de inwoners van het verzorgingsgebied hierover
geïnformeerd, onder meer via een bericht in het streekblad en op de website van het
ziekenhuis. De bestuurder heeft de IGJ aangegeven dat het gelet op het tijdpad niet
mogelijk was om het college van B&W en inwoners op voorhand daadwerkelijk te betrekken
bij de besluitvorming over de tijdelijke gedeeltelijke sluiting, maar wel met hen
in gesprek te zijn en blijven. De IGJ heeft aangegeven dit navolgbaar te vinden. Zij
heeft de bestuurder recent gesproken over de wijze waarop het ziekenhuis zo zorgvuldig
mogelijk uitvoering zal geven aan de verplichtingen vanuit de AMvB.

Het spreekt voor zich dat, mocht het ziekenhuis overwegen de tijdelijke en gedeeltelijke
sluiting van de SEH na 1 oktober te verlengen of structureel te maken, de besluitvormingsprocedure
uit de AMvB en ministeriële regeling tijdig in gang moet worden gezet en overleg met
gemeenten en inwoners moet worden gevoerd op een moment dat de inbreng van betrokkenen
nog van wezenlijke invloed kan zijn op de besluitvorming.

Toekomst LangeLand Ziekenhuis

De Reinier Haga Groep (RHG) onderzoekt momenteel hoe het Reinier de Graaf Ziekenhuis
uit de RHG kan treden (defusie) en het HagaZiekenhuis en het LangeLand Ziekenhuis
mogelijk zouden kunnen gaan fuseren. Voor de vormgeving van de ontvlechting is zorgvuldige
besluitvorming en het vinden van voldoende draagvlak vereist. De gesprekken met zorgverzekeraars
en banken over de ontvlechting van de RHG en de juridische fusie HagaZiekenhuis en
LangeLand Ziekenhuis lopen nog. De RHG heeft laten weten dat er de afgelopen periode
aanvullende informatie is gedeeld door RHG ten behoeve van deze gesprekken en dat
ook de interne adviesgremia zijn of worden meegenomen in het proces. Er heeft nog
geen definitieve besluitvorming plaatsgevonden.

Als de plannen gevolgen lijken te gaan hebben voor het aanbod van acute zorg in Zoetermeer,
dient de besluitvormingsprocedure uit de AMvB te worden gevolgd. Dit houdt onder andere
in dat bijeenkomsten voor colleges van B&W in de omgeving en voor inwoners dienen
te worden georganiseerd op een moment dat de inbreng van deze betrokkenen nog van
wezenlijke invloed kan zijn op de besluitvorming door de zorgaanbieder. Ik heb het
ziekenhuis gewezen op deze verplichtingen.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.J. Kuipers