Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Inge van Dijk over het artikel 'Toeslagouders opnieuw in de schulden door goedbedoelde betaalpauze'

Antwoord van Staatssecretaris Eerenberg (Financiën), mede namens de Staatssecretaris
van Financiën, mevrouw Palmen (ontvangen 16 april 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2025–2026, nr. 1318.

Vraag 1

Klopt het dat de destijds ingestelde betaalpauze voor schulden van toeslagenouders
in eerste instantie voor een jaar zou gelden, maar dat vervolgens de pauzeknop door
is blijven lopen, zolang als de financiële beoordeling duurde?1

Antwoord 1

Ik zal de diverse pauzes eerst beschrijven om verwarring over de reikwijdte en duur
daarvan te voorkomen. De invorderingspauze, ook wel betaalpauze genoemd, is ingesteld
naar aanleiding van politieke debatten over de toeslagenaffaire. Openstaande vorderingen
bij Dienst Toeslagen en de Belastingdienst zijn toen, op verzoek van de Tweede Kamer,
gepauzeerd gedurende het proces bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT).

Aanleiding was de wens van de Kamer om de gedupeerden meer rust te geven ten tijde
van de integrale beoordeling door UHT. Het uitgangspunt was vanaf het begin dat de
invorderingspauze van kracht is tot het moment dat ouders de integrale beoordeling
door UHT hebben doorlopen. Dat is belangrijk omdat het oordeel of iemand gedupeerd
is of niet, na de integrale beoordeling kan wijzigen. Er is in de communicatie niet
aangegeven dat het gaat om een pauzering van een jaar. Er is in de brieven aan burgers
aangegeven dat de pauze duurt zolang UHT met de herbeoordeling bezig is. De integrale
beoordeling heeft voor sommige ouders helaas vertraging opgelopen. Ik vind het heel
vervelend als mensen daardoor het inzicht in hun schulden zijn kwijtgeraakt, terwijl
de pauze was bedoeld om hen te helpen. Om in te spelen op de vertraging van integrale
beoordelingen, is bij aanmelders na 1 maart 2023 de invorderingspauze beperkt tot
belasting- en toeslagschulden die dateren van 2020 of eerder.

Het gefaseerd opstarten van de invordering is in de loop van 2024 gestart. Dat niet
eerder is gestart, houdt verband met de voorbereidende werkzaamheden. Zo zijn eerst
pilots uitgevoerd met kleine doelgroepen om de aanpak te testen en bij te schaven.
Binnen de planning van deze voorbereidende werkzaamheden is in een algemene maatregel
van bestuur geregeld dat invorderingsrente niet in rekening wordt gebracht over de
gepauzeerde vorderingen.

Als bij uw Kamer het beeld bestaat dat de invorderingspauze een jaar zou duren, komt
dat mogelijk doordat het moratorium, ook wel afkoelingsperiode genoemd, een jaar duurt.
In dat jaar mogen (derde) publieke en private schuldeisers geen actieve incassomaatregelen
nemen voor schulden die zijn ontstaan vóór de ontvangst van de € 30.000 of de eerste
uitbetaling na een integrale beoordeling. Het moratorium ziet op publieke en private
schulden van gedupeerden.

De invorderingspauze, waar het lid Inge van Dijk aan refereert, ziet op belasting-
en toeslagschulden van mogelijk gedupeerden (aanmelders bij UHT). Dit is een grotere
groep van circa 100.000 personen. Sinds april 2024 wordt de invordering van resterende
schulden opgestart bij degenen binnen deze groep, die enkele maanden daaraan voorafgaand
de integrale beoordeling hebben gekregen of daarvan hebben afgezien.

Waar hieronder in de beantwoording de term ouders wordt gebruikt, omvat deze term
zowel gedupeerden als niet-gedupeerden. Circa de helft van aanmelders bij UHT die
pauze hebben gekregen, zijn niet-gedupeerden.

Vraag 2

Kunt u zich voorstellen dat door de herhaaldelijke grote vertragingen in de hersteloperatie
in de afgelopen jaren, de schulden bij ouders steeds verder uit zicht zijn geraakt?

Antwoord 2

Ik kan me voorstellen dat ouders het overzicht kwijtraken op de totale belasting-
en toeslagschulden, ondanks dat er veel is gedaan aan communicatie over de schulden.
Toeslagen moeten voor mensen simpeler en begrijpelijker worden en mensen moeten zo
min mogelijk worden geconfronteerd met (risico’s op) terugvorderingen. Zolang het
toeslagenstelsel niet grondig is aangepast, blijven er helaas terugvorderingen ontstaan
en kunnen schulden zich opstapelen. De stapel groeit in de loop der jaren als terugvorderingen
en belastingaanslagen niet worden betaald.

Het doel van de pauze was om meer rust te geven tijdens het herstelproces. Om te zorgen
dat mensen toch op de hoogte blijven van nieuwe schulden hebben Dienst Toeslagen en
de Belastingdienst brieven gestuurd zoals de definitieve toekenning of terugvordering
(Toeslagen), alsmede belastingaanslagen. In deze beschikkingen is aangegeven dat mensen
de bedragen moeten betalen en hoe ze dat kunnen doen. Tijdens de pauze wordt betaling
alleen niet afgedwongen. De Belastingdienst en Dienst Toeslagen hebben geen stappen
gezet om deze bedragen actief te innen als ouders niet betalen. Ouders hebben dus
na de beschikking geen herinnering, aanmaning of dwangbevel ontvangen waarin het verzoek
om te betalen is herhaald. Dat zorgt ervoor dat ouders tijdens de hersteloperatie
meer rust hebben gekregen. Het ontbreken van deze herhaaldelijke betaalverzoeken heeft
de keerzijde dat ouders de schuld na ontvangst van de belastingaanslag of terugvordering
eerder uit het oog kunnen verliezen. In het kader van extra dienstverlening ontvangen
ouders twee schuldoverzichten op verschillende momenten in de aanloop naar de reguliere
invordering van deze schulden. BelastingTelefoon-medewerkers zijn ingelicht over de
mogelijkheid dat mensen, die bellen met vragen over hun schulden, zich niet bewust
kunnen zijn van (het totaal van) alle belasting- en toeslagschulden, alsmede dat ouders
emotioneel kunnen reageren. Mogelijk financieel kwetsbare ouders zijn en worden vooraf
gebeld door het UHT-Serviceteam.2

Vraag 3

Kunt u zich voorstellen dat mensen na een dergelijke lange radiostilte worden overvallen
door een grote openstaande schuld, wat direct weer nieuwe stress oproept?

Antwoord 3

De keuze voor een betaalpauze betekent dat burgers met betaalproblemen op een later
moment geconfronteerd worden met een (grote) openstaande schuld. Ik kan me voorstellen
dat mensen stress ervaren door het betaalverzoek aan het einde van de pauze en inzicht
in de totale som van schulden. Er is echter geen sprake van een volledige radiostilte
of het overvallen van burgers met het feit dat er schulden zijn. De betrokken burgers
zijn bij de aanmelding bij UHT geïnformeerd dat de pauzering tijdelijk zou zijn. De
betrokkenen hebben (in sommige gevallen) tijdens de pauzering belastingaangifte gedaan.
Belastingaanslagen en toeslagbeschikkingen zijn verstuurd.

Naast een gebrek aan inzicht in de schuldenpositie kan een gebrek aan inzicht in de
oplossingen stress veroorzaken. Tegen het einde van de pauzering is ruim voor de uiterste
betaaldatum gecommuniceerd over de schuld en is onder de aandacht gebracht dat een
betalingsregeling kan worden aangevraagd (zie de brieven in het antwoord op vraag
7). Dit biedt de gelegenheid om op het betaalverzoek te anticiperen en betaalproblemen
op te lossen. Medewerkers van de BelastingTelefoon zijn ingelicht om de persoonlijke
betalingsregeling (nader) onder de aandacht te brengen bij burgers die betaalproblemen
ervaren. De medewerkers proberen deze groep zo goed mogelijk te begeleiden bij het
aanvragen van betalingsregelingen. Ook is de capaciteit vergroot bij het team dat
de aanvragen voor betalingsregelingen verwerkt.

Vraag 4

Klopt het dat schulden zelfs nog verder zijn opgelopen en hoe kan dit gebeuren als
geen rente werd berekend over de gepauzeerde schulden?

Antwoord 4

Ik kan helaas niet beoordelen of schulden verder zijn opgelopen ten opzichte van de
start van de hersteloperatie. De openstaande bedragen zijn bij deze groep namelijk
niet meer inzichtelijk. Het UHT-label is bewust verwijderd bij de overgang naar het
reguliere invorderingsproces, zodat de ouders niet meer als aparte groep worden gevolgd.3

Ik kan wel een verklaring geven voor mogelijke schuldenoploop. Als bij personen schulden
zijn opgelopen, is dat het gevolg van het onbetaald laten van nieuwe belastingaanslagen
en/of terugvorderingenbeschikkingen vanaf 2021. De kwijtschelding van schulden die
het gevolg zijn van toeslagenaffaire beperkt zich namelijk tot en met 2020. In de
daaropvolgende jaren kan de schuld dus oplopen, zeker bij degenen die maandelijks
of jaarlijks belasting verschuldigd zijn. Deze situatie doet zich veelal voor bij
mensen die inkomstenbelasting moeten bijbetalen. De redenen hiervoor kunnen zeer uiteenlopen.
Daarnaast loopt de schuld op als meerdere tijdvakken omzetbelasting of loonheffing
niet worden betaald. Ook de motorrijtuigenbelasting kent meerdere momenten per jaar
waarop betaald moet worden.

Alle aanmelders bij UHT hebben de invorderingspauze gekregen, maar niet alle aanmelders
zijn daadwerkelijk gedupeerd. Ik kan me voorstellen dat met name degenen, die zich
voor 1 maart 2023 hebben aangemeld bij UHT, schulden in de periode 2023 tot en met
2025 hebben opgebouwd door niet te betalen tijdens de pauzering. Als diegenen op basis
van de integrale beoordeling geen gedupeerde zijn, worden ook de oudere schulden niet
kwijtgescholden. Er is dan sprake van een stapeling van schulden.

Dienst Toeslagen en de Belastingdienst rekenen geen invorderingsrente over de schulden
waarbij de invordering is gepauzeerd. Dit geldt bij deze schulden ook voor de periode
na opheffing van de pauzering.

Vraag 5

Kunt u de signalen nagaan van ouders, die aangeven nooit communicatie te hebben ontvangen
over de openstaande schulden, ook niet bij de jaarlijkse belastingaanslag/toeslagbeschikking?

Antwoord 5

Ik heb dit laten nagaan en kom tot de conclusie dat brieven zijn verstuurd. Het verzenden
van toeslagbeschikkingen en het opleggen van belastingaanslagen (waarop de te betalen
schuld is vermeld) is nooit gepauzeerd. Er zijn geen verstoringen gemeld met betrekking
tot de postbezorging. Het versturen van brieven is alleen niet mogelijk geweest bij
personen die zijn verhuisd en de adreswijziging niet hebben doorgegeven; zij hebben
de «Vertrokken onbekend waarheen»-status in de Basisregistratie Personen. Wanneer
deze personen pauze hebben gekregen en in een latere fase weer een adres bekend wordt,
worden vanaf dat moment brieven gestuurd.

Vraag 6

Bent u van mening dat de communicatie hierover richting ouders de afgelopen jaren
echt helder is geweest en voldoende inzicht en handelingsperspectief heeft geboden?

Antwoord 6

Ik ben van mening dat de communicatie richting ouders de afgelopen jaren voldoende
inzicht en handelingsperspectief heeft geboden, maar ik ben me er ook van bewust dat
de communicatie de afgelopen jaren niet heeft aangespoord tot actie en daardoor onvoldoende
effect kan hebben gehad. Het verzenden van betalingsherinneringen, aanmaningen en
dwangbevelen maakt de urgentie helder en helpt om mensen in actie te laten komen,
maar onderdeel van de pauze was juist om deze frequente betaalverzoeken niet te sturen.
De Belastingdienst en Dienst Toeslagen realiseren zich dat de opstart van invordering
zorgvuldig moet plaatsvinden en mensen verrast kunnen worden. De conceptbrieven over
de opstart van de invordering (zie vraag 7) zijn voorgelegd aan het ouderpanel dat
heeft ingestemd met de inhoud en vormgeving van de brieven. Mogelijk financieel kwetsbare
ouders zijn en worden gebeld door het UHT-Serviceteam. Huisbezoeken vinden plaats
in specifieke gevallen. Met burgers en stakeholders is ook gecommuniceerd via de UHT-website
en er zijn webinars georganiseerd. Er is op www.toeslagen.nl/einde-pauze een webpagina voor deze groep gemaakt. De communicatie-aanpak wordt continu tegen
het licht gehouden naar aanleiding van signalen. Zo is bij medewerkers van de BelastingTelefoon
en het UHT-serviceteam uitgevraagd hoe de gesprekken met deze doelgroep verlopen.
Daaruit blijkt dat er bij sommige ouders verwarring is over het proces van terugbetalen
(o.a. door het verschil tussen de 12 maanden durende betalingsregeling van de Belastingdienst,
de standaardbetalingsregeling van 24 maanden van Dienst Toeslagen en de persoonlijke
betalingsregeling van Dienst Toeslagen). Er zijn geen signalen dat er iets misgaat
in het aanvragen van betalingsregelingen, maar het is complex voor sommige ouders
en ik begrijp dat. Medewerkers van de BelastingTelefoon proberen hen hier zo goed
mogelijk bij te begeleiden.

Vraag 7

Kunt u als bijlage bij uw beantwoording voorbeelden meesturen van de brieven, die
hierover gedurende de afgelopen jaren zijn uitgegaan?

Antwoord 7

Bijgaand treft u de volgende vijf voorbeeldbrieven:

1. De brief (bijlage 2) waarin is gecommuniceerd naar degenen, die zich vóór 1 maart
2023 hebben aangemeld bij UHT, dat zij belasting- of toeslagschulden tijdelijk niet
hoeven te betalen zolang UHT met de herbeoordeling bezig is.

2. De geactualiseerde brief (bijlage 3) waarmee aanmelders na 1 maart 2023 pauzering
kregen van invordering van schulden die dateren van 2020 of eerder. Die brief is erop
gericht om de invordering te pauzeren bij bestaande belasting- en toeslagschulden
die onder de reikwijdte kunnen vallen van kwijtschelding van de Wet Hersteloperatie
Toeslagen.

3. De aankondigingsbrief (bijlage 4) voor ouders bij wie het primaire herstelproces bij
UHT is afgerond. De brief bevat een overzicht van alle vorderingen, alsmede de mededeling
dat de invordering binnenkort wordt opgestart en over vier weken in een vervolgbrief
zal worden verzocht om te betalen.

4. De brief (bijlage 5) die het einde van de pauze inluidt. Hierin staat een uiterste
betaaldatum die burgers nog circa drie weken de tijd geeft om te betalen. Ook is genoemd
dat een betalingsregeling kan worden aangevraagd als het niet lukt om in één keer
te betalen.

5. De brief (bijlage 6) met het aanbod voor een standaardbetalingsregeling voor toeslagschulden.
Hierin wordt ook gewezen op de mogelijkheid om een persoonlijke betalingsregeling
aan te vragen.

Verder zijn er diverse brieven verstuurd die zijn toegespitst op specifieke situaties
zoals de situatie waarin voor het einde van de pauze al betaalafspraken zijn gemaakt.
Dan zit er in de brief een op maat gemaakte boodschap, bijvoorbeeld: «u kunt blijven
betalen volgens die afspraken». Ook zijn brieven toegesneden op specifieke doelgroepen
zoals bewindvoerders/schuldhulpverleners/curatoren. Deze brieven zijn niet bijgevoegd.

De datum van verzenden van de bovengenoemde brieven hangt af van het moment waarop
burgers zich aanmelden bij UHT en uitstromen uit het herstelproces.

Daarnaast zijn tijdens de pauzering beschikkingen vanuit Dienst Toeslagen en de Belastingdienst
verstuurd. Deze zijn niet bijgevoegd. Beschikkingen die betrekking hebben op Inkomstenbelasting
of toeslagen zijn ook digitaal inzichtelijk voor burgers.

Vraag 8

Waarom zijn pas in 2024 en 2025 brieven gestuurd met een schuldenoverzicht, terwijl
dit bijvoorbeeld bij de coronaschuldenregeling jaarlijks wordt gedaan, zodat mensen
zicht kunnen houden op de openstaande schuld?

Antwoord 8

Ondernemers die in de coronaregeling zitten, krijgen ieder kwartaal een schuldenoverzicht
met de resterende schuld. Ook voorafgaand aan de coronaregeling zijn schuldenoverzichten
verstuurd.

Bij de UHT-invorderingspauze is niet voor dezelfde werkwijze gekozen om (mogelijk)
gedupeerde ouders rust te bieden. Ouders kunnen door de brieven stress ervaren en
de brieven als een aansporing zien om te betalen, wat op gespannen voet staat met
de intentie achter de pauze. Conform het reguliere proces zijn tijdens de pauze wel
beschikkingen verstuurd en zijn schuldoverzichten alleen op verzoek van de burger
gestuurd. Via het overzicht betalen en ontvangen zijn schulden te zien in de online
omgeving. Er zijn wel proactief schuldenoverzichten verstuurd voorafgaand aan de start
van de invordering.

Vraag 9

Is het volgens u, terugkijkend, eigenlijk verantwoord geweest om van ouders die jarenlang
zoveel financiële stress hebben gehad, te verwachten dat zij hoge schulden in het
oog zouden houden, zonder aanvullende begeleiding?

Antwoord 9

Het is niet realistisch om te verwachten dat alle gedupeerden en niet-gedupeerden
die een pauze hebben gekregen zonder enige vorm van begeleiding voldoende inzicht
hebben in hun schuldpositie en daarnaar kunnen handelen. Er is daarom sprake van een
zekere mate van begeleiding om in te spelen op het risico dat ouders tijdens het UHT-proces
betaalproblemen voor zich uitschuiven:

– In april 2024 is binnen het UHT-proces ingevoerd dat persoonlijke zaakbehandelaars
en het Serviceteam ouders adviseren om te betalen, ook als de behandeling door UHT
nog niet is afgerond.

– Mogelijk financieel kwetsbare ouders zijn gebeld door het UHT-Serviceteam. Huisbezoeken
vinden plaats in specifieke gevallen.

– In het contact met burgers wordt gewezen op de optie om betalingsregelingen aan te
vragen, hulp te vragen via de BelastingTelefoon en via de gemeente of bij andere hulppunten
in de buurt van de burger (vindbaar via geldfit.nl/belastingdienst). Dit kan niet
altijd voorkomen dat schulden opstapelen, bijvoorbeeld ingeval van multiproblematiek.

– De Belastingdienst, die de invordering voor Dienst Toeslagen uitvoert, heeft nauw
contact met het team Persoonlijke begeleiding van Dienst Toeslagen. De Belastingdienst
kan aan dit team signalen doorgeven als er maatwerk nodig is ten aanzien van toeslagschulden.

Het is voor de Belastingdienst en Dienst Toeslagen moeilijk in te schatten in hoeverre
burgers behoefte hebben aan aanvullende begeleiding en of zij de schulden uit het
oog zijn verloren. De schulden hebben een dynamisch karakter door betalingen en verrekeningen.
De actuele openstaande bedragen voor deze groep ouders zijn voor de Belastingdienst
en Dienst Toeslagen niet inzichtelijk, omdat het UHT-label in de invorderingssystemen
bewust is verwijderd bij de overgang naar het reguliere invorderingsproces, zodat
de ouders niet meer als aparte groep worden gevolgd. Bij circa 64.000 van de 100.000
aanmelders is het UHT-proces afgerond en is de invordering inmiddels opgestart.

Vraag 10

Klopt het dat ouders de openstaande schulden, die waren ontstaan als gevolg van de
toeslagenaffaire, na afronding van de financiële beoordeling en compensatie terug
zouden moeten kunnen betalen en is daar volgens u nog steeds sprake van?

Antwoord 10

Het klopt niet dat ouders schulden moeten betalen die het gevolg zijn van de toeslagenaffaire.
Bij de integrale beoordeling kijkt UHT of een ouder gedupeerd is. Toeslag- en belastingschulden
die zijn ontstaan voor 1 januari 2021 worden bij erkend gedupeerden kwijtgescholden,
behalve als deze voortkomen uit aantoonbare fraude, misbruik of strafbaar gedrag.
De invordering wordt enkele maanden na afronding van de integrale beoordeling (of
nadat de burger daarvan heeft afgezien) opgestart ten aanzien van belasting- en toeslagschulden
die ondanks de UHT-procedure niet zijn kwijtgescholden. Dit betreft onder meer nieuwe
schulden die tijdens de pauze zijn ontstaan. Het aanmelden bij UHT ontslaat burgers
niet van de verplichting om uiteindelijk deze resterende schulden te betalen als er
voldoende betaalcapaciteit is.

Vraag 11

Kunt u de oorzaken aangeven waarom ouders de schulden nu in veel gevallen niet kunnen
terugbetalen?

Antwoord 11

De aanname dat de ouders de schulden in veel gevallen niet kunnen (terug)betalen,
gaat uit van de veronderstelling dat hun betaalcapaciteit ontoereikend is. Die veronderstelling
kan ik niet bevestigen. De actuele openstaande bedragen zijn voor de groep aanmelders
bij UHT niet inzichtelijk, omdat het UHT-label bewust is verwijderd bij de overgang
naar het reguliere invorderingsproces zodat zij niet meer als aparte groep worden
gevolgd.Er kan dus niet voor deze groep worden gemonitord hoeveel inmiddels is betaald
of via verrekening is geïnd. Wel is duidelijk dat – voorafgaand aan de herstart van
de invordering – circa 70% van de openstaande bedragen bestaan uit vorderingen die
ouder zijn dan twee jaar. De belastingschulden zijn op dat moment over het algemeen
hoger dan de toeslagschulden. Voor een opsomming van de mogelijke oorzaken voor het
niet kunnen betalen van de schulden verwijs ik naar het antwoord op vraag 4. In aanvulling
daarop lijkt bij sommige ouders multiproblematiek een rol te spelen, zo blijkt uit
contact met de VNG.

Vraag 12

Klopt het dat de regels voor een betalingsregeling of kwijtschelding van een schuld
vaak streng zijn?

Antwoord 12

De regels voor het krijgen van een betalingsregeling bij Dienst Toeslagen zijn niet
streng. Mensen die de toeslagschuld niet ineens kunnen betalen, kunnen standaard in
24 maandelijkse termijnen betalen.

Als dat niet lukt, kan een betalingsregeling naar draagkracht worden aangevraagd,
waarbij na 24 maanden de resterende schuld niet wordt ingevorderd behoudens verrekening
met eenmalig uit te betalen bedragen gedurende drie jaar. Na maximaal 5 jaar is dan
de invordering gestopt.

Kwijtschelding is wettelijk niet mogelijk bij toeslagschulden die resteren na de integrale
beoordeling door UHT.

Voor belastingschulden kan de belastingschuldige contact opnemen voor een betalingsregeling
van in beginsel maximaal 12 maanden. Hierbij houdt de Belastingdienst rekening met
de betalingscapaciteit van de aanvrager. In bijzondere omstandigheden kan de Belastingdienst
voor belastingschulden een langere betalingsregeling dan 12 maanden toestaan. Als
burgers hun belastingschuld niet volledig binnen 12 maanden kunnen betalen, toetst
de Belastingdienst ambtshalve of kwijtschelding aan de orde kan zijn. Bij de toets
wordt o.a. gekeken naar het type belastingschuld, de persoonlijke situatie (waaronder
het inkomen en bezittingen zoals een auto en woning), alsmede de eventuele schulden
die belastingschuldige bij derden heeft als de aflossing daarvan tot ongewenste effecten
leidt. De Belastingdienst kent sinds 1 juli 2025 ook een verlengde betalingsregeling
bij illiquide vermogen. Als het onredelijk bezwarend is om vermogensbestanddelen liquide
te maken (zoals bij de eigen woning), kunnen particulieren onder voorwaarden een regeling
voor 72 maanden krijgen. Het is ook mogelijk om (onder voorwaarden) kort (telefonisch)
uitstel te vragen voor een maximale duur van vier maanden.

Vraag 13

Wat zou volgens u in dit geval passend zijn met betrekking tot betalingsregelingen
of kwijtscheldingen met in uw achterhoofd dat men ouders een nieuwe start wilde laten
maken?

Antwoord 13

In het invorderingsproces wil ik oog hebben voor de mens. Zoals bij het antwoord op
vraag 12 beschreven, wordt in het reguliere invorderingsproces rekening gehouden met
burgers die te weinig betaalcapaciteit hebben: het is passend dat mensen, die betaalproblemen
ervaren met toeslagschulden, een standaardbetalingsregeling van 24 maanden krijgen
en – als dat niet toereikend is – hun betaalcapaciteit laten toetsen om een persoonlijke
betalingsregeling bij Dienst Toeslagen te krijgen. Het is niet mogelijk om proactief
een persoonlijke betalingsregeling te verstrekken omdat de burger eerst gegevens over
zijn financiële situatie moet aanleveren via een digitaal formulier. De burger kan
ook de Belastingtelefoon bellen om het formulier per post te krijgen. Aan de hand
daarvan wordt de financiële situatie beoordeeld.

Het aanvragen van een betalingsregeling verloopt ook bij de Belastingdienst via een
formulier. Hulp daarbij is beschikbaar via de BelastingTelefoon of er kan een afspraak
worden gemaakt op een belastingkantoor bij de balie. Er wordt bij de behandeling van
het verzoek om een betalingsregeling bij particulieren ambtshalve getoetst of kwijtschelding
passend is. In beginsel komt een particulier die te goeder trouw heeft gehandeld in
aanmerking voor kwijtschelding voor belastingschulden nadat hij 12 maanden zijn betalingscapaciteit
heeft aangewend. Doordat schulden inmiddels over de jaren opgestapeld kunnen zijn,
kan door de pauze de situatie zijn ontstaan dat minder betaald hoeft te worden dan
wanneer de burger direct na het ontvangen van het aanslagbiljet had gevraagd om een
betalingsregeling of kwijtschelding.

Ondernemers die (ook) bijzonder uitstel van betaling i.v.m. de coronacrisis hebben
gevraagd, krijgen 60 maanden de tijd om hun belastingschuld terug te betalen. Over
de opties om een betalingsregeling of kwijtschelding aan te vragen is gecommuniceerd
naar de betrokkenen.

De volgende alternatieve oplossingen zijn overwogen:

– er is overwogen om langer lopende betalingsregelingen te verstrekken. Echter, het
introduceren van een langer lopende betalingsregeling is voor particulieren met betaalproblemen
minder gunstig omdat bij de bestaande (relatief kortlopende) betalingsregelingen de
invordering stopt nadat de betaalcapaciteit een bepaalde periode is aangewend. Een
langere regeling zal in veel gevallen mensen met schulden niet helpen, omdat zij daardoor
langer in de schulden zitten en ook kunnen schulden nog verder oplopen, bijvoorbeeld
door de jaarlijkse inkomstenbelasting.

– Daarnaast is overwogen om proactief de schulden die vanaf 2021 (tijdens de pauze)
zijn ontstaan kwijt te schelden. De proactieve kwijtschelding van deze schulden zou
betekenen dat er rechtsongelijkheid kan ontstaan ten opzichte van mensen die tijdens
of na de pauze wel betaald hebben. Dit acht ik onwenselijk. In de overwegingen is
meegenomen dat beschikkingen zijn verstuurd tijdens de pauze en dat betaling mogelijk
was. Er is geen rechtsgrond voor kwijtschelding van deze schulden, die niet onder
de Wet hersteloperatie toeslagen vallen.

Vraag 14

Wat moeten ouders doen als zij nog geen reactie hebben op een verzoek tot een betalingsregeling
of kwijtschelding, terwijl betalingsherinneringen binnen blijven komen en verlopen?

Antwoord 14

Wanneer een schriftelijk of digitaal verzoek wordt ingediend voor een betalingsregeling,
een betalingsregeling op maat of een verzoek om kwijtschelding, wordt dit verzoek
geregistreerd door Dienst Toeslagen en/of de Belastingdienst. Vanaf het moment van
ontvangst handelt de ontvanger overeenkomstig het beleid dat wordt gevoerd als het
verzoek is toegewezen, totdat het verzoek inhoudelijk is beoordeeld.4 Er worden dan geen betalingsherinneringen verstuurd. Nieuwe schulden die ontstaan
moeten wel tijdig worden betaald en dat is een voorwaarde voor het verkrijgen en behouden
van de betalingsregeling van de Belastingdienst.

Vraag 15

Kun u aanvullende communicatie uit laten gaan wat ouders in deze situatie kunnen doen
en bij wie ze terecht kunnen voor hulp, om zoveel mogelijk ouders te bereiken die
mogelijk eerdere communicatie hebben gemist?

Antwoord 15

De communicatie-aanpak wordt continu tegen het licht gehouden. Aan de hand van signalen
zijn aanvullende maatregelen getroffen:

– in de online omgeving over UHT zijn pagina's en nieuwsberichten geplaatst over dit
onderwerp. Er is een webpagina voor deze groep gemaakt (www.toeslagen.nl/einde-pauze).

– Via de BelastingTelefoon kunnen mensen een (standaard) betalingsregeling voor Toeslagen
aanvragen, of de medewerker verwijst hen naar het formulier voor maatwerk als een
standaardregeling niet toereikend is. Deze medewerker probeert ouders zo goed mogelijk
te begeleiden bij het aanvragen van diverse betalingsregelingen.

– De capaciteit is verhoogd bij het team dat de betalingsregelingen verwerkt.

– Tijdens de pauze zijn betalingsherinneringen achterwege gebleven. Bij het einde van
de pauze wordt dit gecompenseerd door twee brieven met een schuldenoverzicht te sturen
aan de ouders die de beoordeling door UHT achter de rug hebben of daarvan hebben afgezien.
Het heeft naar verwachting niet of nauwelijks toegevoegde waarde om nogmaals een brief
te sturen naar deze groep die is overgedragen naar het reguliere invorderingsproces
waardoor een deel van de mensen inmiddels betaald hebben of aan het betalen zijn.

– Burgers en hulpverleners kunnen kopieën van eerder gestuurde correspondentie opvragen
via de BelastingTelefoon of een schuldoverzicht aanvragen. In de eerder gestuurde
brieven over het einde van de pauze staat ook waar burgers terecht kunnen voor hulp
(zie het antwoord op vraag 7). Daarnaast kunnen zij in het Overzicht Betalen en Ontvangen
het actuele overzicht van openstaande schulden bekijken. Zij kunnen op MijnToeslagen
en MijnBelastingdienst controleren of toeslagen en teruggaven correct zijn verwerkt.

– Voorafgaand aan de opstart van invordering worden mogelijk financieel kwetsbare ouders
gebeld (zie voetnoot 1). Ook wordt bij de overdracht van de overige ouders naar het
reguliere invorderingsproces per batch beoordeeld of telefonisch contact nodig is.

– Dienst Toeslagen informeert maatschappelijke intermediairs zodat mensen dichtbij in
hun buurt hulp kunnen krijgen. De samenwerking met intermediairs is onderdeel van
het relatiebeheer en het kennisnetwerk van Dienst Toeslagen. Aanvullend zijn webinars
georganiseerd.

Vraag 16

Bent u ook bereid om te kijken naar verdere ondersteuning en begeleiding voor deze
ouders, zodat zij ook echt een nieuwe start kunnen maken en zij de gevolgen van de
toeslagenaffaire ook blijvend achter zich kunnen laten?

Antwoord 16

Ik vind het heel vervelend als mensen niet de hulp zouden krijgen die nodig is. Ik
ben bereid om te kijken of de ondersteuning beter kan. Dienst Toeslagen biedt al de
inzet van het Stella-team het team voor persoonlijke begeleiding, hulp aan de balie
en getrainde medewerkers aan de telefoon.

Als ouders ondanks de communicatie en hulplijnen problemen ondervinden bij het betalen
of aanvragen van een betalingsregeling, ligt de oplossing mogelijk bij hulpverlenende
instanties. Met name als er multiproblematiek speelt, is dit het geval. Het bieden
van ondersteuning aan de populatie, die problematische schulden heeft, kan de Belastingdienst
en Dienst Toeslagen niet alleen. Dienst Toeslagen heeft sinds 9 februari 2026 een
samenwerkingsovereenkomst met Geldfit. Dat is een hulpinstelling voor burgers en ondernemers
met schulden. Ik zal verder kijken met de VNG of het mogelijk is om de ouders met
problematische schulden (meer) maatwerk te verlenen. Dienst Toeslagen onderhoud contact
met de VNG om signalen daarover uit te wisselen. In een paar grote gemeentes (Amsterdam
en Rotterdam) is sprake van een grotere toestroom richting schuldhulpverlening. Naar
aanleiding van een verzoek van de gemeente Amsterdam in samenwerking met de VNG hebben
medewerkers van het Stella-team Toeslagen, het Stella-team Belastingdienst, Relatiebeheer
Belastingdienst, het team Persoonlijke Begeleiding Toeslagen en het Landelijk Incasso
Centrum van de Belastingdienst de zorgen en behoeften van ouders geïnventariseerd
en hen waar mogelijk verder op weg geholpen. Naast het contact met de VNG is er contact
met Stichting Lotgenoten en de oudercommissie om signalen op te halen en vragen te
beantwoorden. Zoals in antwoord 15 aangegeven, betrekt Dienst Toeslagen ook intermediairs
om burgers dichtbij in hun buurt te ondersteunen.