Wetsvoorstel : "Strategische rechtszaken tegen publieke participatie"
Deelnemers aan het publieke debat zoals journalisten, mensenrechtenorganisaties en onderzoekers moeten beter worden beschermd tegen grensoverschrijdende rechtszaken die worden aangespannen met als doel hun het zwijgen op te leggen. Europese regelgeving (de anti-SLAPP-richtlijn (2024/1069) verplicht lidstaten van de Europese Unie om hiertoe maatregelen te treffen. Het Nederlandse burgerlijk (proces)recht voldoet al aan de meeste maatregelen uit deze richtlijn. Het ingediende wetsvoorstel zorgt ervoor dat ook de laatste aanpassingen worden doorgevoerd. Het wetsvoorstel maakt het mogelijk dat de verweerder de rechter kan vragen om een zekerheid van de eiser. Dit kan ervoor zorgen dat de betaling van proceskosten en schadevergoeding gegarandeerd is, als de rechter besluit dat de rechtszaak een SLAPP (Strategic Lawsuit Against Public Participation / strategische rechtszaak tegen publieke participatie) is. De richtlijn moet uiterlijk 7 mei 2026 zijn omgezet in nationale wetgeving.
Deze samenvatting is gebaseerd op het wetsvoorstel en de memorie van toelichting zoals ingediend bij de Tweede Kamer.
Stemmingsuitslag
Aangenomen met handopsteken
| Fracties | Zetels | Voor/Tegen |
|---|---|---|
| D66 | 26 | Voor |
| VVD | 22 | Voor |
| PRO | 20 | Voor |
| PVV | 19 | Tegen |
| CDA | 18 | Voor |
| JA21 | 9 | Tegen |
| FVD | 7 | Tegen |
| Groep Markuszower | 7 | Tegen |
| BBB | 3 | Voor |
| ChristenUnie | 3 | Voor |
| DENK | 3 | Voor |
| PvdD | 3 | Voor |
| SGP | 3 | Voor |
| SP | 3 | Voor |
| 50PLUS | 2 | Voor |
| Keijzer | 1 | Voor |
| Volt | 1 | Voor |
Activiteiten
Wetgevingsproces
-
15 april 2025
Het wetsvoorstel is ingediend
-
16 april 2025
Aanvang middagvergadering: Regeling van werkzaamheden
Regeling van werkzaamheden
Besluit: Koninklijke boodschap, met de erbij behorende stukken, is al rondgezonden en gepubliceerd.
- Download bestand: Advies Afdeling advisering Raad van State en Nader rapport (36731-4) (PDF)
- Download bestand: Memorie van toelichting (36731-3) (PDF)
- Download bestand: Voorstel van wet (36731-2) (PDF)
- Download bestand: Koninklijke boodschap (36731-1) (PDF)
- Download bestand: 36731, eindtekst (DOCX)
- Download bestand: 36731, bijgewerkt t/m nr. 8 (aangenomen amendement d.d. 2 juli 2026) (DOCX)
- Download bestand: Nota naar aanleiding van het verslag (36731-6) (PDF)
- Download bestand: 36731 Advies Afdeling advisering Raad van State inzake wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering ter implementatie van Richtlijn (EU) 2024/1069 betreffende bescherming van bij publieke participatie betrokken personen tegen kennelijk ongegronde vorderingen of misbruik van procesrecht (‘strategische rechtszaken tegen publieke participatie’) (DOCX)
-
24 april 2025
Procedures en brieven
Procedurevergadering
Besluit: Inbrengdatum voor het verslag vaststellen op 22 mei 2025 te 14.00 uur.
-
22 mei 2025
Wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering ter implementatie van Richtlijn (EU) 2024/1069 betreffende bescherming van bij publieke participatie betrokken personen tegen kennelijk ongegronde vorderingen of misbruik van procesrecht (‘strategische rechtszaken tegen publieke participatie’) (36731)
Inbreng verslag (wetsvoorstel)
Besluit: Inbreng geleverd.
-
19 juni 2025
Extra procedurevergadering commissie Justitie en Veiligheid (groslijst controversieel verklaren)
Procedurevergadering
Besluit: Niet controversieel verklaren.
-
27 november 2025
Procedurevergadering Justitie en Veiligheid
Procedurevergadering
Besluit: Aanmelden voor plenaire behandeling.
-
2 december 2025
Regeling van werkzaamheden
Regeling van werkzaamheden
Besluit: Agenderen voor plenair debat.
-
29 juni 2026
Wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering ter implementatie van Richtlijn (EU) 2024/1069 betreffende bescherming van bij publieke participatie betrokken personen tegen kennelijk ongegronde vorderingen of misbruik van procesrecht (‘strategische rechtszaken tegen publieke participatie’) (36731)
Wetgevingsoverleg
Besluit: Behandeld.
-
2 juli 2026
Aansluitend: STEMMINGEN (over alle onderwerpen tot en met 1 juli 2026)
Stemmingen
- Download bestand: Amendement van het lid Abdi over de rechtsmacht van de Nederlandse rechter bij SLAPP-zaken (36731-11) (PDF)
- Download bestand: Amendement van de leden Sneller en Abdi over SLAPP-indicatoren die in de richtlijn genoemd worden (36731-9) (PDF)
- Download bestand: Amendement van de leden Sneller en Abdi over het in het ongelijk gestelde partij veroordelen in de volledige kosten (36731-8) (PDF)
- Download bestand: Amendement van de leden Sneller en Abdi over het in een zo vroeg mogelijk stadium afdoen van SLAPP-zaken (36731-7) (PDF)
- Download bestand: Amendement van de leden Sneller en Abdi over het bereik van het wetsvoorstel niet beperken tot grensoverschrijdende gevallen (36731-10) (PDF)
-
2 juli 2026
Einde vergadering: STEMMINGEN (over alle resterende punten)
Stemmingen
Besluit: Aangenomen.