Bestuursorganen, zoals overheden, die te laat informatie verstrekken aan burgers die een beroep doen op de WOB, moeten een dwangsom betalen aan de aanvragers. Van deze bepaling wordt echter misbruik gemaakt. Er zijn personen en bedrijven die bewust grote aantallen of onduidelijke WOB-verzoeken indienen, alleen om daarmee de dwangsom te innen. Coalitiewoordvoerders Veldman (VVD) en Fokke (PvdA) steunen Plasterks wetsvoorstel om dit misbruik te voorkomen door de dwangsom af te schaffen. Maar de oppositie ziet ook bezwaren: de burger dreigt een machtsmiddel tegen een onwillige overheid te verliezen.

Oppositie ziet bezwaren tegen afschaffing

Mensen die te goeder trouw zijn, raken door het afschaffen van de dwangsom een belangrijk instrument kwijt, vinden verschillende oppositiewoordvoerders. Keijzer (CDA) komt daarom met een alternatief om misbruik aan te pakken: laat een verzoek om informatie via een standaardformulier lopen, zodat onduidelijke of verstopte WOB-verzoeken onmogelijk worden. Zij krijgt hiervoor steun van Van Raak (SP), Schouw (D66), Bosma (PVV) en Voortman (GroenLinks). Zo'n formulier gaat wel in tegen het vormvrije karakter van de WOB, zo reageert de minister.

Overlap met initiatiefwetsvoorstel leidt tot uitstel tweede termijn

In het initiatiefwetsvoorstel-Voortman/Schouw voor een Wet open overheid komt het misbruik van de WOB ook aan de orde. Om "vaart te maken" met het aanpakken van misbruik heeft Plasterk daarnaast zijn eigen wetsvoorstel ingediend. De overlap tussen de beide wetsvoorstellen is reden voor de Kamer om de tweede termijn van Plasterks wetsvoorstel uit te stellen.

De Kamer debatteerde eerder op 11 juni 2015 over het afschaffen van de dwangsom in de WOB. De tweede termijn vindt op een later moment plaats.

Zie ook:

  • Het overzicht van de laatste debatten in het kort
  • De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.