De ODE is een heffing op het verbruik van aardgas en elektriciteit. Met de opbrengsten wordt de Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE+) gefinancierd. Deze subsidieregeling moet ervoor zorgen dat de energievoorziening duurzamer wordt. Afgesproken is dat huishoudens en bedrijven ieder voor 50% bijdragen aan de regeling.

Nederland bungelde jarenlang onderaan bij de verduurzaming van de energievoorziening, stelt Jetten (D66) vast. De ODE kan volgens hem helpen om koploper te worden in Europa. Ook Yesilgöz (VVD) steunt een ambitieus klimaatbeleid, maar ze wil tegelijkertijd zuinig omgaan met belastinggeld.

Hoge kosten

De helft van de energierekening bestaat ondertussen uit belastingen, stelt Kops (PVV) vast. De burgers zijn volgens hem de klos. Ze worden uitgeknepen en mogen via de ODE en de energiebelasting betalen voor peperdure hobby's van de linkse elite. Het gevolg is volgens de PVV'er dat steeds meer mensen in de schulden terechtkomen.

De kosten van verduurzaming van de energievoorziening zijn hoog, erkent Van der Lee (GroenLinks). Maar de kosten van niets doen tegen klimaatverandering zijn volgens hem nog vele malen hoger.

Klein- en grootverbruikers

Grootverbruikers betalen per kuub gas of per kWh (veel) minder ODE dan huishoudens. Dit is niet alleen onrechtvaardig, betoogt Beckerman (SP), maar ook ineffectief. Heffingen op productie werken namelijk veel beter dan het belasten van de eindgebruiker.

Is het verstandig om de ODE te verschuiven van huishoudens naar bedrijven? De grote vervuilers betalen te weinig, vindt Moorlag (PvdA). Van der Lee wil dat grootverbruikers 60% gaan betalen, Beckerman pleit voor 80%.

Het zwaarder belasten van bedrijven tast de Nederlandse concurrentiepositie aan, vrezen de minister, Yesilgöz en Mulder (CDA), en jaagt bedrijven het land uit. Bovendien betalen de huishoudens uiteindelijk toch wel, denkt Kops, want bedrijven belasten hun kosten gewoon door.

Eerlijke verdeling

De kosten van de energietransitie zouden niet onevenredig terecht mogen komen bij burgers die niet kunnen investeren in zonnepanelen, warmtepompen of woningisolatie, zeggen Moorlag en Mulder. Ze pleiten voor modernisering van de salderingsregeling en verduurzaming van huurwoningen. Daarvoor krijgen ze bijval van Jetten.

CO2-opslag

Het kabinet wil in de toekomst de energiesubsidies niet alleen gebruiken voor wind- en zonne-energie, maar ook voor de afvang en opslag van CO2, ook wel CCS genoemd. Onterecht, vinden Beckerman, Van der Lee en Moorlag, want CCS draagt niet bij aan hernieuwbare energie.

CCS past niet in de SDE+, erkent Wiebes. Daarom zal er een nieuwe regeling komen, naast of ter vervanging van de bestaande regeling.

De Kamer sprak op 17 november 2016 over de tarieven van de ODE voor 2017. Over de moties en het wetsvoorstel wordt op 5 december gestemd.

Zie ook:

  • Het overzicht van de laatste debatten in het kort
  • De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
  • Kijk het debat terug via Debat Gemist