Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Veltman over de afsluiting voor vrachtverkeer op de A12

Antwoord van Minister Madlener (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 22 januari
2025).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «A12-viaducten Velperbroek blijken niet veilig: zware
vrachtwagens mogen er de komende jaren niet op»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is de reden dat Rijkswaterstaat (RWS) overgaat tot deze plotselinge afsluiting
voor vrachtverkeer en waarom is dit niet eerder gezien en aangepakt?

Antwoord 2

De veiligheid van de RWS netwerken staat voorop en monitoring en analyse hiervan is
een continu proces binnen Rijkswaterstaat. Zo is ook de tand-nokconstructie opgenomen
in het inspectieprogramma. Hieruit is gebleken dat bij een aantal bruggen en viaducten
de tand-nokconstructie naar de huidige inzichten destijds verkeer d is ontworpen waardoor
deze bruggen en viaducten sneller verouderen dan verwacht. Dit uit zich met name door
corrosieschade aan de wapening in het beton.

Bij de vier viaducten in de A12 bij Velperbroek, bleek een verhoogd risicoprofiel.
Deze zijn vervolgens middels gerichte technische inspecties en constructieve herberekeningen
nader onderzocht. De viaducten in de A12 bij Velperbroek worden nu aangepakt.

Bij de keuze van tijdelijke maatregelen zal Rijkswaterstaat, zolang de veiligheid
van de weggebruiker niet in geding is, zoveel als mogelijk inzetten op maatregelen
die geen hinder veroorzaken. Afhankelijk van het ontwerp van een nog te plaatsen ondersteuningsconstructie
kan het noodzakelijk zijn om fysieke afscheidingen (barriers) te plaatsen om de veiligheid
van de weggebruikers te borgen.

Vraag 3

Wordt per viaduct in Nederland bijgehouden hoe de staat van het onderhoud is en hoe
zich dit ontwikkelt? Zo ja, waarom is dit euvel niet gezien bij het verkrijgen van
inzicht in de staat van het onderhoud?

Antwoord 3

De staat van het onderhoud wordt van elke brug en viaduct bijgehouden door middel
van periodieke inspecties (en berekeningen). In de Staat van de Infrastructuur wordt
aangegeven welke objecten onder verscherpt toezicht staan.

Het euvel van de tand-nokconstructies is echter niet te signaleren met behulp van
reguliere inspecties. Uit deze inspecties blijkt alleen dat de voegovergangen van
de viaducten vocht doorlaten. Dat is niet per definitie een reden voor verder onderzoek.
In 2022 is daarom een quickscan uitgevoerd op de circa 100 bruggen en viaducten van
Rijkswaterstaat waar vergelijkbare tand-nokconstructies zijn toegepast. Door de uitkomsten
van de inspecties te combineren met de bevindingen uit de quick-scan, kon Rijkswaterstaat
concluderen dat gerichte inspecties met monsters van het beton nodig waren.

Vraag 4

Welke viaducten in Nederland kennen nog meer het risico dat deze problemen zich voordoen?

Antwoord 4

Er zijn bij Rijkswaterstaat circa 100 bruggen en viaducten met dezelfde tand-nokconstructie
in beheer waarvan 90 in verschillende mate problemen vertonen. Het bouwjaar, het ontwerp
(goed of verkeerd ontworpen) en de staat van het onderhoud zijn voor iedere constructie
uniek. Bovenaan de prioriteitenlijst staan 17 bruggen en viaducten waar Rijkswaterstaat
zich nu richt op vervolgonderzoek of de voorbereiding van maatregelen. Dit zijn de
4 viaducten in de A12 bij knooppunt Velperbroek, het viaduct Kamperhoekweg (A6), de
2 bruggen Naardertrekvaart (A1), de 8 viaducten in het complex Prins Clausplein (A4/A12),
het viaduct Tielsestraat (A15) en het viaduct De Tol (A1).

Vraag 5

Hoeveel viaducten in Nederland hebben dezelfde constructie als de viaducten op de
A7 bij Purmerend en de A12-viaducten bij Velperbroek? Als dit inzicht er niet is,
hoe gaat u ervoor zorgen dat u zo spoedig mogelijk dit inzicht krijgt?

Antwoord 5

Er zijn bij Rijkswaterstaat circa 100 bruggen en viaducten met dezelfde tand-nokconstructie
in beheer waarvan 90 in verschillende mate problemen vertonen. Rijkswaterstaat beschikt
niet over een landelijk beeld van de bruggen en viaducten in beheer bij provincies
en gemeenten.

De viaducten bij knooppunt Velperbroek maken onderdeel uit van de landelijke tand-nokproblematiek,
waarbij er sprake is van een naar huidige inzichten foutief ontwerp dat op meerdere
plekken is toegepast. De viaducten op de A7 bij Purmerend wijken hiervan af. Bij deze
viaducten was sprake van een «incidentele» ontwerpfout; het gehele ontwerp had onvoldoende
wapeningsstaal. De maatregelen bij Purmerend waren specifiek hierop gericht en waren
daarom anders dan bij Velperbroek.

Vraag 6

Hoe beoordeelt u de opmerking van RWS «Bij al het vrachtverkeer dat zwaarder is, bestaat
het risico dat het bouwwerk bezwijkt. We moeten maatregelen treffen om dat te voorkomen»,
in het licht van de opmerking dat blijkbaar niet gehandhaafd zal worden dat zwaardere
vrachtwagens daadwerkelijk niet meer over het viaduct zullen rijden?

Antwoord 6

Voertuigen zwaarder dan 50 ton zijn sowieso vergunningsplichtig en worden op basis
van hun vergunning reeds omgeleid via het Velperbroekcircuit, de rotonde in het knooppunt.
De Rijksdienst voor het Wegverkeer geeft vergunningen af voor dit soort voertuigen
en heeft eigenaren in kennis gesteld van het verbod. Vanaf donderdag 19 december mag
verkeer zwaarder dan 45 ton niet meer over de A12-viaducten op knooppunt Velperbroek
rijden. Dit is bekend gemaakt aan bedrijven en vervoerders en middels een algemeen
persbericht aan de media. Met behulp van bebording wordt dit verbod aangegeven en
hiermee wordt verkeer boven 45 ton geweerd.

Rijkswaterstaat communiceert actief richting bedrijven en vervoerders. Bij schade
aan de viaducten zijn ook de gevolgen voor deze bedrijven en vervoerders groot. Verder
is het is ook in het belang van de weggebruiker om zelf de regels te volgen.

Rijkswaterstaat handhaaft zelf niet. Deze rol is belegd bij de politie en de ILT.
Wel onderzoekt Rijkswaterstaat of het aanbrengen van een weegsysteem onder het brugdek
mogelijk is. Met behulp van het weegsysteem kan Rijkswaterstaat monitoren in welke
mate het zware vrachtverkeer gehoor geeft aan de gewichtsbeperking en zo nodig politie
en ILT verzoeken om lokaal te handhaven en te zware vrachtwagens van de weg af te
halen en te wegen.

In april 2025 wordt een ondersteunende constructie geplaatst onder de viaducten. De
ondersteunende constructie is een maatregel ter aanvulling op de gewichtsbeperking,
omdat er geen zekerheid is dat al het zware verkeer geweerd kan worden van de viaducten.
Rijkswaterstaat onderzoekt of en hoe de tijdelijke constructie ook de last van de
viaducten kan dragen, zodat de gewichtsbeperking opgeheven kan worden. Een definitieve
oplossing volgt pas als de viaducten aangepakt worden in het programma Vernieuwing
(zie verder antwoord op vraag 11).

Vraag 7

Hoe wordt overleg gevoerd met de bedrijven die betrokken zijn bij deze noodmaatregel?

Antwoord 7

Betrokken bedrijven, zoals logistieke ondernemers en koepelorganisaties, evenals regionale
wegbeheerders, zijn door Rijkswaterstaat geïnformeerd en worden op de hoogte gehouden.

Vraag 8

Welke mogelijke gevolgen heeft deze afsluiting voor zwaar vrachtverkeer voor het wegennet
om het Velperbroekcircuit heen en is dit voldoende afgestemd met andere verantwoordelijke
overheden?

Antwoord 8

Het zware vrachtverkeer op de A12 zal via het Velperbroekcircuit moeten rijden. Het
circuit zal hierdoor drukker worden. Rijkswaterstaat kijkt samen met de verkeerskundigen
van de provincie Gelderland, gemeente Arnhem en gemeente Rheden naar de gevolgen hiervan
en de mogelijkheden om de doorstroming te optimaliseren.

Naar eerste inzichten zullen de effecten van deze maatregel op de doorstroming van
het verkeer beperkt zijn. De toename aan verkeer op het Velperbroekcircuit wordt geschat
op 2%. De verkeersregelinstallatie die met behulp van stoplichten de verkeersstroom
op het circuit regelt, kan deze toename aan.

Vraag 9

Welke mogelijke economische gevolgen heeft deze afsluiting voor de bedrijven die betrokken
zijn bij deze noodmaatregel?

Antwoord 9

De maatregel treft circa 750 vrachtwagens per dag. Dit is ongeveer 5% van het totale
vrachtverkeer op dat stuk van de A12. Deze vrachtwagens zullen via het Velperbroekcircuit
rijden in plaats van er overheen. De extra reistijd bedraagt enkele minuten. De economische
gevolgen zijn op basis hiervan niet in te schatten.

Vraag 10

Zijn deze mogelijke economische gevolgen voor deze bedrijven nader te specificeren
in extra tijd of extra kosten?

Antwoord 10

Zie het antwoord op vraag 9.

Vraag 11

Hoe lang zal het zware vrachtverkeer niet over de viaducten van de A12 kunnen?

Antwoord 11

Rijkswaterstaat onderzoekt of en hoe de tijdelijke constructie ook de last van de
viaducten kan dragen, zodat de gewichtsbeperking opgeheven kan worden. Een definitieve
oplossing volgt pas als de viaducten aangepakt worden in het programma Vernieuwing.
Zie hiervoor ook de Kamerbrief «Verhogen productievermogen instandhouding Rijkswaterstaat-netwerken».

Vraag 12

Kunt u een nadere duiding geven van de risico’s die al het verkeer loopt, nu de viaducten
boven het Velperbroekcircuit deze problemen vertonen?

Antwoord 12

Uitgangspunt voor de maatregelen is dat de weggebruikers geen extra risico ondervinden.
Het is ook in groot belang van de weggebruiker om zelf de regels op te volgen.

Bij de keuze van tijdelijke maatregelen zal Rijkswaterstaat, zolang de veiligheid
van de weggebruiker niet in geding is, zoveel als mogelijk inzetten op maatregelen
die geen hinder veroorzaken. Afhankelijk van het ontwerp van de ondersteuningsconstructie
kan het noodzakelijk zijn om barriers te plaatsen om de veiligheid van de weggebruikers
te borgen.

Vraag 13

Hoe gaat u ervoor zorgen dat deze noodmaatregelen worden voorkomen en dat meer vooruit
gepland kan worden en proactief problemen met de staat van onderhoud kunnen worden
aangepakt?

Antwoord 13

Elk kunstwerk dat door Rijkswaterstaat in beheer is, wordt eens in de zes jaar uitgebreid
door Rijkswaterstaat geïnspecteerd. Hierbij wordt het instandhoudingsplan opgesteld
en geactualiseerd en worden de werkzaamheden die hieruit voortkomen geprogrammeerd.
Daarnaast voert Rijkswaterstaat elk jaar een toestandsinspectie uit om visueel de
toestand te beoordelen.

Gezien de grote landelijke opgave voor Vernieuwing, is nog niet te zeggen wanneer
capaciteit en budget beschikbaar is om de verouderde bruggen en viaducten aan te pakken.
Binnen deze opgave pakt Rijkswaterstaat de komende jaren honderden betonnen, stalen
en beweegbare bruggen en viaducten aan.

Zie hiervoor ook de Kamerbrief «Verhogen productievermogen instandhouding Rijkswaterstaat-netwerken».

Vraag 14

Welke effecten hebben deze noodmaatregelen voor de planning van de verbreding en het
doortrekken van de A15?

Antwoord 14

De maatregelen bij knooppunt Velperbroek hebben geen effecten op de planning van de
aanleg van de ViA15 en de verbreding van de A12.