Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Dobbe over de gevolgen van budgetplafonds in de ggz

Antwoord van Staatssecretaris Karremans (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen
9 september 2024).

Vraag 1

In hoeverre heeft u zicht op de effecten van de budgetplafonds die zorgverzekeraars
hanteren in de ggz?

Antwoord 1

In beginsel ben ik niet op de hoogte van de afspraken die individuele zorgverzekeraars
en individuele zorgaanbieders in contracten met elkaar maken. Zorgverzekeraars moeten
ervoor zorgen dat hun verzekerden zorg krijgen en dat zij zelf invulling geven aan
de afspraken die zij maken.

Vraag 2

Heeft u zicht op de hoeveelheid tijd die zorgverleners en zorgaanbieders kwijt zijn
aan de bureaucratische rompslomp rondom budgetplafonds in de ggz, zoals overleggen
met de zorgverzekeraar wanneer het plafond dreigt te worden bereikt? Zo nee, bent
u bereid om dit in kaart te brengen?

Antwoord 2

Zoals aangegeven in antwoord op vraag 1 ben ik niet op de hoogte van de afspraken
die individuele zorgverzekeraars en individuele zorgaanbieders in contracten met elkaar
maken. Daarmee heb ik ook geen exact zicht op de tijd die partijen besteden aan de
contractering of, in het bijzonder, aan het proces van bijcontracteren wanneer een
omzetplafond (bijna) bereikt is. In het IZA zijn ten behoeve van het verbeteren van
het proces rondom de contractering uitgebreide afspraken gemaakt over het tijdig afronden
van het inkoopproces, het proces rondom bijcontractering wanneer het omzetplafond
is bereikt, en wordt door de zorgverzekeraars in samenwerking met zorgaanbieders gewerkt
aan het verlagen van de administratieve lasten en verdere uniformering van inkoopvereisten.

Vraag 3

Heeft u zicht op de hoeveelheid/het aantal cliënten in de ggz die nu minder kunnen
worden geholpen, doordat er gebruik wordt gemaakt van budgetplafonds? Zo nee, bent
u bereid om dit in kaart te brengen?

Antwoord 3

Het is erg ingewikkeld om het precieze effect van omzetplafonds in kaart te brengen
zo lang er ook andere factoren zijn die van invloed zijn op de wachtlijsten, zoals
bijvoorbeeld een tekort aan personeel ten opzichte van de totale zorgvraag. Ik deel
daarbij overigens niet uw verwachting dat er door omzetplafonds minder patiënten in
de ggz geholpen worden. Als omzetplafonds op de juiste manier worden ingezet kunnen
deze namelijk ook bijdragen aan de doelmatigheid van de zorg, wat de toegankelijkheid
juist ten goede komt. Zo kunnen zorgverzekeraars ruimere omzetplafonds afspreken met
zorgaanbieders die passende zorg leveren dan met zorgaanbieders die minder passende
zorg leveren. Dat omzetplafonds worden gehanteerd, mag niet betekenen dat er onvoldoende
beschikbare zorg wordt ingekocht door de verzekeraar ten opzichte van zijn verzekerden.

Ook is de zorgverzekeraar, wanneer het zorgplafond eenmaal is bereikt, verplicht om
de verzekerde te bemiddelen naar een plek binnen de treeknorm. Als dit niet bij andere
aanbieders kan, dan moet er worden bijgecontracteerd bij de oorspronkelijke aanbieder.

Vraag 4

Deelt u de mening dat het onacceptabel is dat mensen die zorg nodig hebben momenteel
niet geholpen kunnen worden, vanwege de budgetplafonds, terwijl er ook nog bijna 100.000
mensen op ggz-wachtlijsten staan? Zo ja, bent u bereid om deze budgetplafonds af te
schaffen?

Antwoord 4

Ik deel niet uw analyse dat er door omzetplafonds minder patiënten in de ggz geholpen
kunnen worden en ben daarom ook niet van mening dat budgetplafonds door zorgverzekeraars
moeten worden afgeschaft. Zoals ik in antwoord op de eerste vraag al aangaf, kunnen
omzetplafonds juist ook helpen om schaarse capaciteit optimaal in te zetten en er
daarmee voor zorgen dat de zorg bij de patiënten terecht komen die de zorg het hardst
nodig hebben. Wel ben ik actief in gesprek met het veld, waaronder zorgverzekeraars,
om te bekijken hoe we de toegankelijkheid voor de ggz kunnen verbeteren, bijvoorbeeld
in het kader van de cruciale ggz. Ook de werking van financiële instrumenten, zoals
het omzetplafond, neem ik mee in die gesprekken.