Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Kent over de plannen voor het huisvesten van arbeidsmigranten in de gemeente Bergen op Zoom

Antwoord van Minister De Jonge (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) (ontvangen
5 januari 2024)

Inleiding

De vragen hebben grotendeels betrekking op de lokale situatie. Van de SP-fractie heb
ik vorig jaar en dat jaar ervoor vergelijkbare vragen ontvangen over het huisvesten
van arbeidsmigranten in het dorp Riel. In oktober 2023 heb ik vergelijkbare vragen
ontvangen over de gemeente Boxtel. In de beantwoording wijs ik net als bij de vorige
vragen ook op de gemeentelijke verantwoordelijkheid en de ambities van het kabinet
naar aanleiding van het rapport Roemer «Geen Tweederangs Burgers».

Vraag 1

Wat vindt u van het voorgenomen besluit om 425 arbeidsmigranten te huisvesten op de
Havendijk in Bergen op Zoom en het verzet van omwonenden daartegen?

Antwoord 1

Ik ben van mening dat het belangrijk is om bij de huisvesting van arbeidsmigranten
zorgvuldig te kijken naar de huisvestingsbehoefte en de inpassing in wijken of kernen,
en ook om het schaalniveau van huisvesting daarin mee te nemen. Het is nuttig en noodzakelijk
dat buurtbewoners, lokale overheden en huisvesters in een vroeg stadium hierover het
gesprek met elkaar aan gaan. Bovendien is het belangrijk om wanneer de huisvesting
tot stand gekomen is, met elkaar in gesprek te blijven over onder andere de leefbaarheid
in de wijk.

Vraag 2

Bent u op de hoogte van de zorgen die zijn geuit door inwoners van Bergen op Zoom
met betrekking tot de grootschalige huisvesting van arbeidsmigranten en de mogelijke
impact op de leefbaarheid en veiligheid van de betrokken wijken? Wat vindt u van deze
zorgen?

Antwoord 2

Ja, ik ben hiermee bekend. Vanuit mijn departement is contact gezocht met de gemeente.
Voor wat betreft de leefbaarheid en veiligheid verwijs ik naar antwoord 1.

Vraag 3

Deelt u de mening dat de huisvesting van de 425 arbeidsmigranten pal tegen de percelen
van deze inwoners aan onwenselijk is? Zeker als het huidig aantal inwoners lager is
dan het voorgenomen aantal arbeidsmigranten?

Antwoord 3

Ik ben van mening dat de afweging tussen economische belangen door vestiging van bedrijvigheid
en het bewaken van de leefbaarheid door de desbetreffende gemeente moet plaatsvinden,
en de huisvesting van (toekomstige) werknemers daarin moet worden meegewogen.

Vraag 4

Wat vindt u ervan dat er nooit een omgevingsdialoog heeft plaatsgevonden vóórdat er
een principeakkoord en koopcontract is getekend met de projectontwikkelaar?

Antwoord 4

Volgens informatie van de gemeente Bergen op Zoom zijn zowel door de gemeente als
de initiatiefnemer van de huisvestingslocatie initiatieven ondernomen om tot een omgevingsdialoog
te komen. Omwonenden zijn door de initiatiefnemer uitgenodigd voor een eerste kennismaking
en informatiebijeenkomst op 7 juli 2022. De initiatiefnemer heeft tijdens die bijeenkomst,
en ook in latere contacten, omwonenden uitgenodigd deel te nemen aan een klankbordgroep
over de verdere uitwerking van de beoogde logieshuisvesting. In die klankbordgroep
kon concreet ingegaan worden op eventuele onduidelijkheden, wensen en zorgen. Deze
initiatieven tot een omgevingsdialoog vonden volgens informatie van de gemeente plaats
voor ondertekening van de koopovereenkomst, die medio 2023 plaatsvond.

Vraag 5

Hoe verenigt u de komst van 425 arbeidsmigranten met het tekort aan huisartsenzorg?
Wat vindt u er van dat hier nog niks voor geregeld is?1

Antwoord 5

Ik deel de zorgen met betrekking tot de druk op voorzieningen die arbeidsmigratie
kan leggen. Daarom test de VNG op dit moment in opdracht van BZK en in samenwerking
met EZK en SZW de effectrapportage bij nieuwe bedrijvigheid (ER), één van de aanbevelingen
van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten (Commissie Roemer). Met behulp van
dit instrument krijgen gemeenten meer inzicht in de huisvestingsvraag van arbeidsmigranten
als er sprake is van nieuwe grootschalige bedrijvigheid. Gemeenten kunnen zo constructief
met bedrijven het gesprek voeren over de inzet en huisvesting van arbeidsmigranten
en hier heldere afspraken over maken. Inzicht in de huisvestingsvraag van arbeidsmigranten
zorgt ervoor dat ook consequenties voor andere bestaande voorzieningen als gevolg
van de vestiging van arbeidsmigranten duidelijk worden. Naar de mening van het demissionaire
kabinet zou de ER op termijn ook deze vraag inzichtelijk moeten maken. Gemeenten moeten
hier rekening mee houden en hun voorzieningen voor onder meer zorg en welzijn op afstemmen.
Ook zorgverzekeraars hebben een rol vanwege de zorgplicht voor de arbeidsmigranten
die bij hen een zorgverzekering aangaan. Voor de Havendijk in Bergen op Zoom liet
de gemeente mij weten dat de huisvester voornemens is huisartsenzorg op locatie te
organiseren.

Vraag 6

Hoe verenigt u de komst van 425 arbeidsmigranten met het tekort aan politiecapaciteit
in de regio?2

Antwoord 6

Bij het verlenen van een omgevingsvergunning zal de gemeenten alle relevante belangen
moeten afwegen die gemoeid zijn bij de verlening van de vergunning, waaronder een
goed woon- en leefklimaat en veiligheid. De gemeente Bergen om Zoom liet mij weten
dat de huisvester voornemens is te organiseren dat 24 uur per dag een sociaal beheerder
op de locatie aanwezig is.

Vraag 7

Deelt u de mening dat dit op orde zou moeten zijn voor er waar dan ook huisvesting
wordt gerealiseerd? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom wordt hier dan toch een vergunning
voor verleend?

Antwoord 7

Het is belangrijk dat we als samenleving blijven zoeken naar de juiste balans. Dit
geldt voor onze woningmarkt, maar ook voor onze arbeidsmarkt. Het is nodig om met
elkaar in gesprek te blijven en passende oplossingen te vinden voor complexe problemen
zoals huisvesting en tekorten op de arbeidsmarkt. De effectrapportage is een manier
om gemeenten en provincies zo goed mogelijk te ondersteunen om passende keuzes te
maken bij nieuwe bedrijvigheid en de huisvesting van arbeidsmigranten. Het is daarom
aan hen om na te gaan wat nodig is om de leefbaarheid in de regio te behouden of te
bevorderen.

Vraag 8

Deelt u de mening dat hierdoor de veiligheid in het gebied in het geding komt vanwege
een verlaagde capaciteit in zowel de huisartsenzorg als bij de politie? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, waarom kan deze huisvesting dan toch gerealiseerd worden?

Antwoord 8

Uiteraard vind ook ik het ontzettend belangrijk om de leefbaarheid van een gemeente
te waarborgen. De druk die op een lokale gemeenschap kan ontstaan, kan door het bieden
van voldoende en kwalitatieve voorzieningen worden verdeeld of verlicht. Zoals eerder
vermeld helpt de effectrapportage gemeenten en provincies om vroegtijdig inzicht te
krijgen in de gevolgen van arbeidsmigratie op het huisvestingsvraagstuk. Op basis
van de lokale woonopgave, waarin gekeken wordt naar wat kan en wat nodig is, kunnen
gemeenten samen met bedrijven het gesprek voeren over de huisvesting van arbeidsmigranten.

Vraag 9

Wilt u de vragen één voor één beantwoorden?

Antwoord 9

Ja.