Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van het lid Van Haga over het afluisteren van journalisten van De Correspondent bij een gesprek met verdachten van de mondkapjesdeal door het OM en het voor de rechter dagen van Relief Goods Alliance door de Nederlandse Staat

Mededeling van Minister Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid), mede namens de
Minister voor Langdurige Zorg en Sport (ontvangen 13 november 2023).

Vraag 1

Kunt u verklaren op basis van welke wettelijke bevoegdheid het Openbaar Ministerie
(OM) afluisterapparatuur ophing op de locatie waar de journalisten van De Correspondent
zouden spreken met de verdachten van de mondkapjesdeal?1 Indien er inderdaad, zoals in de berichtgeving in de media vermeld wordt, geen wettelijke
bevoegdheid was, kunt u dan uitleggen waarom het OM de wet heeft overtreden en of,
en op welk moment u daarvan op de hoogte bent gesteld en wat er met die informatie
is gebeurd? Was dat voorafgaand aan het gesprek en wist u dus ook voorafgaand al dat
de wet door het OM zou worden overtreden en is dit oogluikend toegestaan en/of is
hiervoor door u zelfs toestemming voor gegeven?

Vraag 2

Indien het kabinet en/of bepaalde bewindspersonen voorafgaand aan het gesprek op de
hoogte waren van het voornemen van het OM om het gesprek af te luisteren, is hierover
onder deze personen overleg geweest en zo ja, wat was daar de strekking van?

Vraag 3

Wie binnen het OM heeft de beslissing genomen om het gesprek van De Correspondent
en de verdachten van de mondkapjesdeal af te luisteren? Zijn daar binnen het OM nog
meer mensen van op de hoogte gesteld en zo ja, wie waren dat en op welke manier waren
zij daarbij betrokken? Zijn deze personen tot geheimhouding gemaand en zo ja, op welke
manier? Hebben zij hiervoor bepaalde overeenkomsten moeten tekenen, of zijn er anderszins
mondelinge en/of schriftelijke afspraken gemaakt? Zo ja, wat voor afspraken en waar
en hoe zijn deze in te zien?

Vraag 4

Indien u of bepaalde andere bewindspersonen hiervan op de hoogte waren en er geen
stappen zijn ondernomen tegen deze overtreding van de wet door het OM, kunt u dan
uitleggen waarom er na het verkrijgen van deze informatie over deze gang van zaken
geen consequenties zijn gevolgd? Zijn er wel gesprekken gevoerd met het OM en zo ja,
wat was de inhoud van deze gesprekken en welke afspraken zijn er gemaakt door en met
wie? Zijn er van deze overleggen of afspraken (schriftelijke) verslagen? Zo nee, waarom
niet?

Vraag 5

Hebben u of andere bewindspersonen inzage gehad in het materiaal dat door het OM is
opgenomen? Zo ja, op welk moment is dit gedeeld en wat is hiermee gebeurd?

Vraag 6

Hoe rijmt u het afluisteren van journalisten door het OM met het belang dat de rijksoverheid
zegt te hechten aan de persvrijheid en persveiligheid en de onafhankelijkheid van
de journalistiek? Hoe kan de overheid dit waarborgen als zij tegelijkertijd de privacy
en de Wet bronbescherming schendt en daarmee journalisten actief en bewust in gevaar
brengt?

Vraag 7

Wat is er gedaan met de informatie die het OM heeft verzameld door het gesprek af
te luisteren en alle persoonsgebonden en privacygevoelige informatie en gegevens die
daarmee verkregen zijn? Waar is deze informatie nu en op welke manier is deze informatie
en zijn deze gegevens verwerkt en/of bewaard en/of gedeeld en met wie?

Vraag 8

Wat is er gebeurd met het 181 pagina’s tellende verslag dat door het OM van het afgeluisterde
gesprek is gemaakt? Kunt u dit verslag (vertrouwelijk) inzichtelijk maken voor de
Tweede Kamer? Zo nee, waarom niet?

Vraag 9

Bent u het de hoofdredacteur van De Correspondent eens dat deze afluisterpraktijken
een schending van de democratische rechtsorde zijn en erkent u dan dus ook dat de
rijksoverheid daarmee het toch al broze vertrouwen in de politiek en de rechtsstaat
nog verder ondergraaft?

Vraag 10

Kunt u uitleggen op welke manier deze afluisteractie volgens het OM en u geoorloofd
en proportioneel was, aangezien de mondkapjesdeal geen gevaar vormde voor de (veiligheid
van de) samenleving, zoals bijvoorbeeld een op handen zijn terroristische aanval,
of een oorlogsdreiging?

Vraag 11

Aangezien het kabinet zelf de mondkapjesdeal met het bedrijf van Sywert van Lienden
heeft geïnitieerd en gefaciliteerd, was deze afluisteractie van het OM dan dus bedoeld
om gevoelige of onwelgevallige informatie te verkrijgen over het handelen van de overheid
zelf in deze kwestie, met wellicht als doel te voorkomen dat deze informatie publiek
zou worden?

Vraag 12

Welke strafrechtelijke gevolgen zullen er komen voor het OM en de (bewinds)personen die betrokken waren bij deze afluisteractie?

Vraag 13

Waarom daagt de Nederlandse Staat Relief Goods Alliance voor de rechter, terwijl de
Staat zelf gefaciliteerd heeft dat dit bedrijf miljoenen winst kon maken met gemeenschapsgeld
en bovendien eigenhandig 5,1 miljard euro «kwijtraakte» waarvoor nog altijd geen verantwoording
is gegeven? Moet de Staat de geleden schade voor deze deal niet op zichzelf verhalen
en de personen die hiervoor verantwoordelijk zijn voor de rechter dagen? Zo nee, waarom
worden deze betrokkenen niet verhoord en vervolgd?2

Vraag 14

Waarom weigert het Ministerie van VWS de dagvaarding tegen Relief Goods Alliance openbaar
te maken, terwijl de verdachten zelf aangeven hiermee akkoord te gaan? Op welke manier
komt het «procesbelang van de Staat» door openbaarmaking in gevaar? Kunt u dit gevaar
concreet maken?

Vraag 15

Bent u tenminste bereid om de dagvaarding vertrouwelijk ter inzage aan de Tweede Kamer
te geven? Zo nee, waarom niet?

Mededeling

Hierbij deel ik u, mede namens de Minister voor Langdurige Zorg en Sport, mede dat
de schriftelijke vragen van het lid Van Haga (Groep Van Haga), van uw Kamer aan de
Minister van Justitie en Veiligheid over het afluisteren van journalisten van De Correspondent
bij een gesprek met verdachten van de mondkapjesdeal door het OM en het voor de rechter
dagen van Relief Goods Alliance door de Nederlandse Staat (ingezonden 23 oktober 2023)
niet binnen de gebruikelijke termijn kunnen worden beantwoord, aangezien nog niet
alle benodigde informatie is ontvangen.

Ik streef ernaar de vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.