Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord van het lid De Hoop over het bericht “Deze zomer verplicht reserveren voor treinreis naar Duitsland”

Antwoord van Staatssecretaris Heijnen (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 25 mei
2023).

Vraag 1

Heeft u kennis genomen van het bericht «Deze zomer verplicht reserveren voor treinreis
naar Duitsland»?1

Antwoord 1

Ja, van dit artikel heb ik kennis genomen.

Vraag 2

Deelt u de mening dat het gebruik van het internationaal treinverkeer gestimuleerd
zou moeten worden? Hoe verhoudt dat zich ten opzichte van de extra drempel die nu
door de NS wordt opgeworpen om een internationale trein te boeken?

Antwoord 2

Ik heb uw Kamer al diverse malen geduid welk belang ik hecht aan het internationaal
treinververkeer. Het instrument reserveringsplicht wordt, ook door NS en DB, op heel
veel plaatsen in Europa juist gebruikt om comfort en zitplaatsgarantie te kunnen bieden
aan de reiziger en zo het reizen over langere afstanden te veraangenamen. Vanwege
de verwachte problemen komende zomer voeren NS en DB nu deze (tijdelijke) maatregel
uit om ook de drukte te beheersen. Ik ben wel blij dat NS en haar buitenlandse partners
voornemens zijn de capaciteit in 2024 uit te breiden. Ik wil ook benadrukken dat extra
capaciteit over de grens niet zo maar geregeld is. Vervoerders hebben te maken met
andere regels voor capaciteitsverdeling, een vrije markt voor internationale treinen
en verschillen qua systemen of techniek. Een extra trein of extra capaciteit in Nederland
betekent nog niet dat een trein door kan rijden. Vandaar ook mijn inzet op een betere
samenwerking over de grens en dat ik verheugd ben met Europees initiatieven zijn om
de capaciteit op het spoor beter op elkaar af te stemmen. De reeds aangekondigde strategie
voor internationaal spoor wil ik benutten om hierin extra stappen te zetten.

Vraag 3

Deelt u de mening dat er juist meer ambitie zou moeten worden getoond om internationaal
treinverkeer een alternatief te maken voor de auto en het vliegtuig? Hoe gebeurt dat
op dit moment?

Antwoord 3

Zie antwoord op vraag 2. Ik wil benadrukken dat de aard van deze tijdelijke beheersmaatregelen
een andere horizon kent dan het investeren in extra materieel en infrastructuur. Met
het werkprogramma Internationaal Spoor en de actieagenda Air-Rail zetten we stappen
om de potentie van de trein te verbeteren en een volwaardig alternatief te laten zijn
voor andere modaliteiten. Ik ben ook blij dat de sector hier een rol in wil vervullen.
Het feit dat Eurostar inmiddels met vier treinen per dag naar Amsterdam reist (waarvan
twee in open toegang) toont aan dat de markt in wil spelen op de groeiende vraag naar
de trein. Hetzelfde gaat op voor European Sleeper die deze maand start met een verbinding
tussen Brussel en Berlijn (via Amsterdam) in open toegang.

Vraag 4

Waarom kan de capaciteit op de internationale spoorlijnen niet uit worden gebreid
in plaats van het introduceren van een reserveringssysteem?

Antwoord 4

ProRail heeft mij geïnformeerd dat er nog ruimte op het spoor is om langere treinen
en/of meer treinen te rijden, uiteraard mits geschikt treinmaterieel en personeel
beschikbaar is. Daarover heeft NS mij laten weten dat de mogelijkheden op korte termijn
beperkt zijn, omdat nieuw internationaal materieel richting Duitsland en België pas
vanaf 2024 en 2025 instroomt. Om tot concrete verbeteringen te komen werk ik vanuit
het werkprogramma internationaal spoorvervoer met ProRail, vervoerders en andere overheden
aan om de diverse barrières voor internationaal treinvervoer weg te nemen.

Vraag 5

Gaat u in gesprek met NS om te kijken of deze problematiek op een andere manier kan
worden opgelost? Ook voor de zomers na dit jaar?

Antwoord 5

Ik voer regelmatig overleg met de NS, zowel in het kader van de concessie als daarbuiten.
Dit onderwerp is daarbij ook onderwerp van gesprek en heeft ook mijn aandacht. Ik
wil wel benadrukken dat de NS primair de partij is om invulling te geven aan de vraag
hoe gemaakte afspraken worden gerealiseerd, ook in samenspraak met buitenlandse vervoerders
(in dit geval DB).