Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Kent over een toekomstige huisvestingslocatie voor arbeidsmigranten in Andel

Antwoord van Minister De Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) (ontvangen
23 mei 2023).

Vraag 1

Bent u bekend met de vergeven omgevingsvergunning in de gemeente Altena om 276 arbeidsmigranten
te huisvesten bij het dorp Andel waar ongeveer 2.600 mensen wonen? Zo ja, wat vindt
u hiervan?

Antwoord 1

Ik ben ermee bekend dat er een omgevingsvergunning is afgegeven voor de huisvesting
van 274 arbeidsmigranten. Zoals ik in de beantwoording over de plannen voor het huisvesten
van arbeidsmigranten bij het dorp Riel (d.d. 31 maart jl.) reeds heb aangegeven, ben
ik van mening dat dit een afweging is die de desbetreffende gemeente moet maken.

Vraag 2

Wat vindt u ervan dat er meer dan 900 zienswijzen zijn ingediend maar het plan alsnog
doorgaat?

Antwoord 2

Wij hebben gesproken met de gemeente Altena, waar Andel onder valt. Dit is een langlopend
dossier waarbij de conclusie is dat er onvoldoende juridische grond is voor afwijzing
van de vergunning. De gemeente komt daarnaast tegemoet aan de zienswijzen die zijn
ingediend. Zo mag de huisvesting pas in gebruik worden genomen zodra de ondernemer
deze ook daadwerkelijk nodig heeft voor de uitbreiding van zijn bedrijf. Ook heeft
de gemeente Altena toegezegd een maatschappelijke impactanalyse uit te voeren om tegemoet
te komen aan de zorgen die er zijn rondom de druk op voorzieningen en overlast. Deze
impactanalyse zal ook een vergelijking maken met andere locaties waar een soortgelijke
problematiek speelde en met een aantal aanbevelingen komen.

Ik heb begrip voor de zorgen die buurtbewoners hebben. Het is noodzakelijk een goede
balans te vinden tussen enerzijds het zorgen voor goede huisvesting voor de arbeidsmigranten
die zo belangrijk zijn voor onze economie en anderzijds de druk die dit legt op kleinere
dorpen als Andel. De huisvestingsopgave is geen eenvoudige opgave er kunnen tegengestelde
belangen zijn. Het is dan ook aan de gemeente om hier, liefst in samenspraak met buurtbewoners,
een knoop over door te hakken.

Eén van de adviezen van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten is, om bij de
besluitvorming over nieuwe bedrijvigheid of uitbreiding van bestaande bedrijvigheid,
de huisvestingsvraag als gevolg van de inzet van arbeidsmigranten onderdeel te maken
van het vestigingsbeleid. Zo kunnen mogelijke knelpunten met betrekking tot huisvesting
van arbeidsmigranten eerder worden gesignaleerd.

Momenteel werkt de VNG samen met het Rijk, gemeenten en provincies aan de verdere
ontwikkeling van deze bedrijfseffectrapportage. Met dit instrument kan inzichtelijk
worden gemaakt wat bij de vestiging van nieuwe grote bedrijven of uitbreiding van
bestaande bedrijven de gevolgen zijn voor de vraag naar huisvesting voor arbeidsmigranten.
Gemeenten kunnen zo een weloverwogen besluit nemen of nieuwe bedrijvigheid past in
de lokale context en afspraken maken over de benodigde (nieuwe) huisvesting van arbeidsmigranten.

Daarnaast is het van belang dat bij het bieden van goede huisvesting óók wordt nagedacht
over de noodzakelijke voorzieningen voor de bewoners. De druk die op een lokale gemeenschap
kan ontstaan, kan door het bieden van voldoende en kwalitatieve voorzieningen worden
verdeeld of verlicht.

Vraag 3

Bent u het ermee eens dat huisvesting van arbeidsmigranten alleen kleinschalig en
met steun van de omgeving gerealiseerd mag worden? Zo ja, hoe kan het dan gebeuren
dat deze huisvesting toch wordt doorgedrukt?

Antwoord 3

Ik ben van mening dat dit afhankelijk is van de lokale context en dat deze afweging
het beste op lokaal niveau gemaakt kan worden. Ik vind het belangrijk dat buurtbewoners
en lokale overheden in een vroeg stadium het gesprek met elkaar aan gaan.

Dat neemt niet weg dat ik het van belang vind dat gemeenten zich inspannen om extra
huisvesting te realiseren voor arbeidsmigranten. We hebben naar schatting 156.000
extra kamers nodig voor de huisvesting van arbeidsmigranten (Bron: Expertisecentrum
Flexwonen, jan. 2023). Mede door dit gebrek aan huisvesting komen arbeidsmigranten
in onwenselijke situaties terecht. Naast het realiseren van meer huisvesting zijn
wij daarom bezig met de uitwerking van de maatregelen genoemd in het advies Roemer
om misstanden bij onder andere de huisvesting van arbeidsmigranten tegen te gaan.
Wij zijn daarbij mede afhankelijk van de inzet van gemeenten.

Om de gevolgen voor de vraag naar huisvesting van arbeidsmigranten helder te krijgen
bij nieuwe bedrijvigheid of de uitbreiding van bestaande bedrijvigheid, wordt momenteel
een bedrijfseffectrapportage ontwikkeld.

Vraag 4

Wat gaat u betekenen voor de 900 mensen die een zienswijze hebben ingediend maar over
wiens rug dit plan toch wordt doorgedrukt?

Antwoord 4

Ik verwijs naar mijn antwoord op vraag 2 en 3. Het draagvlak in een regio voor huisvesting
voor arbeidsmigranten is een onderwerp dat mijn aandacht heeft. Ik ondersteun gemeenten
met dergelijke vraagstukken met het ondersteuningsprogramma vanuit de VNG. Dit kan
zijn op het gebied van draagvlak, de mogelijk op te stellen bedrijfseffectrapportage,
et cetera.

Vraag 5

Bent u het ermee eens dat de lokale democratie tekort schiet als zoveel mensen bezwaar
maken tegen een plan, maar dit alsnog door gaat? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Nee. De gemeente heeft oog voor de bezwaren en komt tegemoet aan de zorgen van bewoners,
voor meer details hierover verwijs ik naar het antwoord op vraag 2.

Vraag 6

Bent u het ermee eens dat dit heel schadelijk is voor het vertrouwen in de politiek?

Antwoord 6

Nee, daar ben ik het niet mee eens. De gemeente Altena geeft aan dat er geen juridische
grond is voor afwijzing. De vergunning wordt verleend volgens de regels en er wordt
tegemoet gekomen aan de zorgen van bewoners.

Vraag 7

Bent u het ermee eens dat er beleid moet komen waardoor plannen die een gemeenschappen
onder druk zetten, zoals de komst van honderden arbeidsmigranten, door de gemeenschap
tegen kunnen worden gehouden? Zo ja, welk beleid heeft u in gedachte? Zo nee, waarom
vindt u dat er om bewoners heen bestuurd zou moeten worden?

Antwoord 7

Zoals gezegd vind ik het belangrijk dat buurtbewoners en lokale overheden met elkaar
in gesprek blijven. Als Rijk zijn wij daarnaast met gemeenten in gesprek over het
huisvesten van arbeidsmigranten. Zo ook over het creëren van draagvlak voor de realisatie
van huisvesting. het wonen waar de bedrijvigheid plaatsvindt en de bedrijfseffectrapportage.
Wij staan gemeenten bij met een ondersteuningsprogramma vanuit de VNG.

Vraag 8

Kunt u deze vragen één voor één en voor het commissiedebat arbeidsmigratie, gepland
op 24 mei 2023, beantwoorden?

Antwoord 8

Ja.