Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Kuiken en Mutluer over schulden bij publieke dienstverleners, waaronder politieagenten en andere ambtenaren

Antwoord van Minister Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) en van Minister Bruins
Slot (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties), mede namens de Staatssecretaris
van Defensie (ontvangen 14 november 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2022–2023, nr. 207.

Vraag 1

Weet u dat voor de screening naar de integriteit en betrouwbaarheid van politieagenten
ook gekeken wordt naar het hebben van problematische schulden?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Zijn er andere beroepsgroepen bij de overheid waarbij integriteit en betrouwbaarheid
tot de kernwaarden behoren en waar gescreend wordt op het hebben van schulden? Zo
ja, welke beroepsgroepen zijn dat? Heeft u een indicatie van het aantal ambtenaren
in deze beroepsgroepen dat problematische schulden heeft? Zo nee, bent u bereid dit
te laten onderzoeken?

Antwoord 2

Overheidssectoren voeren zelfstandig beleid op de risico’s van (problematische) schulden.
Hier is geen centraal overzicht van. In de beantwoording van deze Kamervragen kan
dus niet een beeld worden gegeven van de overheid als geheel. Er zal – naast de sector
politie – in worden gegaan op het beleid bij de sectoren Rijk, Defensie en gemeenten.

Integriteit en betrouwbaarheid zijn uiteraard voor alle ambtenaren een belangrijke
kernwaarde. Deze kernwaarden staan ook beschreven in de diverse gedragscodes voor
ambtenaren. Denk bijvoorbeeld aan de «Gedragsregels Veiligheid & Integriteit» van
Defensie, de door gemeenten gehanteerde gedragscodes voor ambtenaren en de Gedragscode
Integriteit Rijk (GIR). In deze gedragscodes staan ook voorbeelden van specifieke
functies met extra integriteitsrisico. Bij deze functies kan financiële kwetsbaarheid
worden meegenomen in een screening. Dit kan bijvoorbeeld voor medewerkers in een vertrouwensfunctie
het geval zijn, die een veiligheidsonderzoek krijgen door de AIVD (of bij Defensiemedewerkers
door de MIVD) op grond van de Wet op de veiligheidsonderzoeken.

Veiligheidsonderzoek

In een veiligheidsonderzoek wordt onder meer aandacht geschonken aan de persoonlijke
gedragingen en omstandigheden van een betrokkene. Problematische schulden van een
betrokkene kunnen daarbij een rol spelen. De criteria waaraan een (potentiële) vertrouwensfunctionaris
in algemene zin moet voldoen zijn eerlijkheid, onafhankelijkheid, loyaliteit, integriteit
en veiligheidsbewustzijn. Deze criteria worden ingevuld aan de hand van indicatoren,
waarbij onder andere wordt bekeken of er mogelijk sprake is van financiële kwetsbaarheid.
Bij de beoordeling of sprake is van financiële kwetsbaarheid wordt rekening gehouden
met onder meer de volgende factoren: de hoogte van de schuld, de hoogte van reguliere
inkomsten en het vermogen, het patroon van inkomsten en uitgaven, het perspectief
dat de financiële problemen binnen afzienbare tijd zijn opgelost, de houding van betrokkene
ten opzichte van het oplossen van de financiële problemen en het bieden van directe
en volledige transparantie.

De financiële situatie kan ertoe leiden dat een betrokkene kwetsbaar wordt geacht
voor bijvoorbeeld omkoping of chantage. Ook kan er een risico zijn dat iemand door
zware financiële problemen geen weerstand kan bieden aan verleidingen als heling of
het te gelde maken van vertrouwelijke informatie. Indien wordt geconstateerd dat sprake
is van onvoldoende waarborgen dat de betrokkene onder alle omstandigheden de uit de
vertrouwensfunctie voortvloeiende plichten. getrouwelijk zal volbrengen, kan een Verklaring
van Geen Bezwaar (VGB) worden geweigerd, dan wel ingetrokken.

Schuldenproblematiek niet direct en soms niet volledig zichtbaar

Er is geen centrale registratie van problematische schulden onder overheidspersoneel
als geheel. Als schulden leiden tot een loonbeslag wordt dit bekend bij de personeelsadministratie
van de betreffende organisatie. Er zijn nu geen signalen van een stijging van het
aantal loonbeslagen bij politie, Rijk, Defensie en gemeenten.

Daarbij is wel belangrijk om twee zaken te benoemen:

Loonbeslagen kennen een na-ijleffect

(Problematische) schulden leiden niet direct tot loonbeslagen. Eerst volgen betalingsherinneringen
en het inzetten van een incassobureau. Pas daarna kan sprake zijn van een loonbeslag.
Dat betekent dat er sprake is van een na-ijleffect: het kan zijn dat er nu medewerkers
zijn met problematische schulden, die later in de tijd te maken krijgen met een loonbeslag.
Gezien de bijzonderheid van de huidige situatie met oplopende energieprijzen en inflatie
zal ik als Minister van BZK de komende tijd het aantal loonbeslagen nauwgezet blijven
volgen. Zo is het mogelijk om te zien of meer medewerkers te maken krijgen met een
loonbeslag.

Informele schulden zijn niet zichtbaar

Het is ook goed om op te merken dat bij loonbeslag schulden in de informele sfeer
niet worden meegenomen, denk bijvoorbeeld aan een schuld aan een vriend/familielid.
Bij deze informele schulden is het afhankelijk van het initiatief van de medewerker
of het bij de werkgever bekend wordt, bijvoorbeeld omdat de medewerker hulp inroept
van het financieel loket, een Sociaal Fonds of het bespreekt met de leidinggevende
of de vertrouwenspersoon of bedrijfsmaatschappelijk werk. Bij Rijk, politie, Defensie
en gemeenten is in de afgelopen maanden geen toename van meldingen of hulpvragen waarneembaar.
Wel zijn er vanuit de organisaties meer vragen van leidinggevenden over hoe de medewerkers
te informeren als ze in de problemen dreigen te komen door de energieprijzen en de
inflatie.

Extra alertheid is geboden

Het na-ijleffect van loonbeslagen (problematische schulden leiden pas later in de
tijd tot loonbeslagen) gecombineerd met het feit dat informele schulden dikwijls niet
zichtbaar zijn maakt dat extra alertheid geboden is als er signalen zijn uit andere
bronnen. Denk bijvoorbeeld aan de signalen die maatschappelijk werkers binnen de organisaties
krijgen of de toename van het aantal verzoeken bij een sociaal fonds. Ook is het belangrijk
om medewerkers te stimuleren te spreken over hun (financiële) problemen. Op deze (en
andere) belangrijke onderdelen van de aanpak wordt verder ingegaan bij de antwoorden
op vraag 3 en 5.

Vraag 3

Deelt u de mening dat door de huidige gestegen energieprijzen ook politieagenten of
andere ambtenaren in beroepen waar integriteit en betrouwbaarheid in het geding kan
zijn, in de schulden dreigen te komen? Zo ja, welke risico’s ziet u hierbij? Hoe wilt
u deze risico’s beheersen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

Problematische schulden kunnen een integriteitsrisico opleveren. Medewerkers met (problematische)
schulden kunnen vatbaar zijn voor fraude of diefstal, maar ook voor beïnvloeding of
ondermijning van buitenaf. Dat levert een serieus risico op voor de betrouwbaarheid
en integriteit van overheidsorganisaties. Het is daarom van groot belang om te voorkomen
dat (problematische) schulden leiden tot dergelijke effecten. Ook vanuit het oogpunt
van personeelszorg is het belangrijk om te werken aan financieel bewustzijn van de
medewerkers en om actief ondersteuning te bieden aan medewerkers die in de financiële
problemen zijn geraakt (of dreigen te raken). Mede om financiële stress en zorgen
bij medewerkers met geldproblemen te voorkomen en te zorgen voor financiële fitheid.
De oorzaken van financiële problemen blijken in de praktijk divers en vaak een samenloop
van omstandigheden. Mensen schamen zich soms voor deze problemen en hebben het er
niet over, ook niet met hun werkgever. Hierdoor kan het van kwaad tot erger gaan.
Het is daarom belangrijk dat we problematische schulden uit de taboesfeer halen.

De aanpak van het risico van (problematische) schulden is als volgt:

Hernieuwd onderzoek voor medewerkers in vertrouwensfuncties

Bij de politie geldt met de inwerkingtreding van het besluit screening ambtenaren
van politie en politie-externen (beoogd 1 januari 2023) een meldplicht. Relevante
wijzigingen in de persoonlijke omstandigheden moeten worden gemeld. Bij relevante
wijzigingen kan een nieuw betrouwbaarheidsonderzoek, eventueel aangevuld met een omgevingsonderzoek,
volgen, indien daartoe aanleiding bestaat. De controle van de financiële omstandigheden
is een onmisbaar deel van de screening.

Voor andere overheidsmedewerkers in vertrouwensfuncties geldt dat de werkgever op
bepaalde momenten een hernieuwd onderzoek moet aanvragen. Voor een A-veiligheidsonderzoek
wordt standaard na 5 jaar een hernieuwd onderzoek ingesteld. Voor een B- en C- veiligheidsonderzoek
geldt een termijn van 10 jaar. Als er binnen deze periode nieuwe feiten en/of omstandigheden
zijn, kan er ook eerder een hernieuwd veiligheidsonderzoek worden aangevraagd. Signalen
van schulden kunnen een dergelijk nieuwe omstandigheid zijn dat een hernieuwd veiligheidsonderzoek
wordt aangevraagd.

Loonbeslagen en daarmee samenhangend risicomanagement

Bij politie, Rijk, Defensie en gemeenten worden loonbeslagen bijgehouden in de eigen
financiële administraties. Als uit rapportages blijkt dat sprake is van een loonbeslag
wordt actie ondernomen. Wat er precies gebeurt verschilt per sector en per organisatie.
Dat is afhankelijk van de hoogte, frequentie en aard van de schulden en de functie
van de medewerker. Doorgaans neemt de verantwoordelijke HR-adviseur of direct leidinggevende
contact op met betrokkene. In eerste instantie om hulp aan te bieden (via de diverse
hulplijnen – zie antwoord op vraag 5). De HR-adviseur attendeert de medewerker daarbij
op de kwetsbaarheid die schulden met zich mee kunnen brengen, zeker bij vertrouwensfuncties,
consulaire of financiële functies. De betrokken medewerker wordt daarbij aangemoedigd
om aan zijn/haar leidinggevende openheid van zaken te geven. Waar nodig vindt afstemming
plaats met de afdeling die verantwoordelijk is voor integriteit. Wanneer geconstateerd
wordt dat er sprake is van een integriteitsrisico kan, afhankelijk van de situatie,
de werkgever doorverwijzen naar schuldhulpverlening, het takenpakket aanpassen, nadrukkelijker
toezichthouden op het werk, hernieuwd onderzoek VGB of screening starten en in geval
van ongeschiktheid overgaan tot het verlenen van ontslag.

Diverse hulplijnen

Er bestaan bij Rijk, politie, Defensie en gemeenten al verschillende hulplijnen voor
medewerkers, zoals een financieel loket, bedrijfsmaatschappelijk werk, Sociaal Fondsen
en er zijn bijvoorbeeld cursussen voor leidinggevenden om schuldenproblematiek te
herkennen. Deze hulplijnen staan uitgebreider bij het antwoord op vraag 5.

Als bewindspersonen van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Justitie en Veiligheid
en Defensie zullen wij vanuit onze verantwoordelijkheid als werkgever in samenspraak
met de departementen en uitvoeringsorganisaties de situatie blijven monitoren en op
basis hiervan beoordelen of er aanvullende maatregelen nodig zijn.

Vraag 4

Kent u het bestaan van een sociaal fonds waarin politieagenten maandelijks een klein
bedrag van hun salaris storten? Zo ja, kan dit fonds eventueel ook gebruikt worden
om politieagenten met problematische schulden te helpen? Is het fonds daarvoor afdoende
gevuld? Kunt u indien dit niet het geval is het fonds aanvullen?

Antwoord 4

Als Minister van Justitie en Veiligheid ben ik bekend met het landelijk dekkende netwerk
van sociaal fondsen van de politie. Deze sociaal fondsen zijn er voor politiemedewerkers
en door politiemedewerkers. Politiemedewerkers die in de financiële problemen zijn
geraakt (of dreigen te raken) kunnen bij deze fondsen terecht voor advies en financiële
hulp. Door middel van een intakegesprek met de betreffende politiemedewerker wordt
bekeken waaruit de hulp kan bestaan en hiervoor wordt maatwerk geboden, zoals het
bieden van een luisterend oor, ondersteuning bij financiën (budgetcoaching), een renteloze
lening, die binnen een redelijke tijd afgelost moet kunnen worden, een gift, en/of
een verwijzing naar andere instanties. Momenteel werkt de politie samen met de fondsen
en externe partners aan een nog passende en sluitende hulpverlening aan politiecollega’s.
Dit betreft een geheel aan maatregelen waar de politie, de fondsen en externe hulpverleners
ieder vanuit hun rol in samenwerken.

De beschikbare budgetten verschillen per fonds. Op dit moment beschikken de fondsen
gezamenlijk over voldoende middelen om aan de vraag te voldoen. De fondsen geven aan
dat op dit moment (nog) geen sprake is van een duidelijke stijging in het aantal hulpverzoeken.
Mede door schaamte en angst voor baanverlies wachten medewerkers vaak (te) lang met
het zoeken van hulp. De fondsen kunnen elkaar helpen als dat nodig is. Het landelijke
dekkend netwerk van sociaal fondsen vormt een samenwerkingsverband en is in beheer
van stichtingen

Vraag 5

Deelt u de mening dat het hebben van schulden voor deze beroepsgroepen voorkomen moet
worden? Zo ja, wat kunt u concreet voor deze beroepsgroepen doen om dit te voorkomen?
Bestaat er vanuit de overheid een fonds of zijn er andere financiële tegemoetkomingen
om mensen te helpen van deze schulden af te komen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Het kabinet heeft recent aan aantal generieke maatregelen genomen die de oplopende
financiële druk op huishoudens door exponentieel stijgende energieprijzen en inflatie
moeten afremmen en het ontstaan van problematische schulden moeten voorkomen. Hiervan
profiteren alle beroepsgroepen waaronder ook ambtenaren en politieagenten. Ook in
de nieuwe CAO politie en Rijk zijn afgelopen jaar afspraken gemaakt over gedifferentieerde
loonstijging, waarbij lage inkomens er relatief meer op vooruit zijn gegaan.

Hieronder wordt ingegaan op de specifieke voorzieningen voor medewerkers, werkzaam
bij de politie, rijksoverheid, Defensie en gemeenten.

Politie

De politie biedt actieve ondersteuning bij dreigende en acute geldzorgen van politiemedewerkers
en zet in om de drempel om (tijdig) hulp te zoeken te verkleinen. Daarnaast wordt
actief ingezet op versterking van financieel bewustzijn en weerbaarheid om stress
voor te zijn. Voor politiemedewerkers zijn de volgende voorzieningen beschikbaar:

Sociaal Fondsen

Politiemedewerkers, die in de financiële problemen zijn geraakt (of dreigen te raken),
kunnen terecht bij het landelijk dekkende netwerk van sociaal fondsen van de politie
voor advies en financiële hulp, zoals aangegeven in de beantwoording van vraag 4.

HR-desk en informatievoorzieningen

Politie verstrekt actief informatie over de mogelijkheden voor hulp aan het politiepersoneel
en advies die zij in- en extern kunnen krijgen. In deze communicatie wordt rekening
gehouden met de schaamte en de angst voor baanverlies bij financiële problemen. Er
bestaat een netwerk van vertrouwenspersonen waar medewerkers terecht kunnen om over
die angstdrempel te praten. Daarnaast kunnen politiemedewerkers terecht bij de HR-desk
voor informatie. Ook verwijst de HR-desk politiemedewerkers door naar onder andere
bedrijfsmaatschappelijk werk.

Bedrijfsmaatschappelijk werk

Bedrijfsmaatschappelijk werk kijkt met politiemedewerkers, die in de financiële problemen
zijn geraakt (of dreigen te raken), naar de financiële situatie en naar de oorzaken
en gevolgen van geldzorgen. Bedrijfsmaatschappelijk werk biedt hulp voor de psychosociale
problemen als gevolg van onder andere schulden. De inhoud van alles wat gedeeld wordt
met een bedrijfsmaatschappelijk werker is volledig vertrouwelijk.

Schuldhulpverlener GRIP

De politie werkt samen met schuldhulpverlener GRIP. Dit is een externe schuldhulpverlener
die deskundig is om samen met betreffende politiemedewerker (grote problematische)
schulden aan te pakken.

Onafhankelijk adviespunt

Om de drempel om hulp te zoeken zoveel mogelijk te verlagen richt de politie momenteel
een onafhankelijk adviespunt op waar politiemedewerkers- als ze dat willen – anoniem
advies kunnen vragen of problemen kunnen melden. Dit meldpunt zal ook gaan fungeren
als portaal voor informatie en doorverwijzing.

Overige hulp

In overleg met de werkgever bestaat er voor politiemedewerkers, die in de financiële
problemen zijn geraakt, de mogelijkheid om voorschotten uit te laten keren, van bijvoorbeeld
vakantiegeld, om overwerk in geld uit te laten betalen en om meer uren te mogen werken.

Rijksoverheid

Er zijn Rijksbreed en op departementaal niveau een aantal specifieke voorzieningen
zoals Sociaal Fondsen, Financieel Hulploket en Bedrijfsmaatschappelijk Werk.

Sociaal Fondsen

Alle ministeries kennen een Sociaal Fonds dat een tijdelijk vangnet biedt voor medewerkers
en hun gezinnen die in financiële moeilijkheden zijn geraakt of dreigen te raken.
Deze fondsen zijn veelal stichtingen die gefinancierd worden door de bijdragen van
medewerkers zelf en die hun eigen regels en werkwijze kennen. Er kan een renteloze
lening of een gift worden verstrekt aan medewerkers. Vaak is hulpverlening gekoppeld
aan lidmaatschap, die een maandelijkse storting doen.

Financieel Loket

Het Financieel loket is ingericht door UBR/Bedrijfszorg en ondersteunt en begeleidt
collega’s van de rijksoverheid bij financiële vragen en schuldenproblematiek; daarnaast
biedt het loket advies en training aan leidinggevende bij het herkennen en omgaan
met schuldenproblematiek.

Bedrijfsmaatschappelijk werk

Omdat problematische schulden vaak leiden tot stress en daarmee tot verminderde productiviteit
en een hoger ziekteverzuim werkt het Financieel Loket samen met het bedrijfsmaatschappelijk
werk (ook geleverd door UBR/ Bedrijfszorg) om de medewerker ook bij psychosociale
problematiek de juiste hulp te bieden. Een Bedrijfsmaatschappelijk werker heeft geheimhoudingsplicht
en kan coachen en ondersteunen bij het oplossen van en omgaan met problemen op het
werk of het dagelijks leven. Ook kan de bedrijfsmaatschappelijk werker verwijzen naar
een instantie of externe deskundige.

Rijksbrede informatievoorziening

De Minister BZK heeft de betrokken uitvoeringsorganisaties in mei jl. verzocht inspanningen
te verrichten om Rijksbreed de bekendheid van het Financieel Loket te vergroten. Daarom
wordt op dit moment eraan gewerkt om via Rijksbrede informatievoorziening extra aandacht
te vragen voor de problematiek en het belang dit bespreekbaar te maken. Daarnaast
wordt actief ingezet op informatievoorziening om medewerkers en leidinggeven voor
te lichten over de hulplijnen zoals Sociaal Fonds, Financieel Loket en Bedrijfsmaatschappelijk
Werk.

Overige hulp

Incidenteel worden ook instrumenten ingezet, zoals een budgetcoach, het overnemen
van schulden, uitbetalen verlof of renteloze lening. Naast de bestaande brede hulpinfrastructuur
en procedures voor het omgaan met loonbeslag en het voorkomen van problematische schulden
zijn er ook extra departementale activiteiten in gang gezet of in voorbereiding:

Medewerkers bij de Rijksschoonmaakorganisatie (RSO) worden actief benaderd door budgetcoaches,
ook wordt het thema in werkoverleggen en op locatie onder de aandacht gebracht. Ook
start RSO start samen met de UV Amsterdam een onderzoek genaamd Vital at work waarin
wordt ingezet op het voorkomen en herkennen van stress en verzuim (hier zit ook financiële
stress in). Dit project duurt vier jaar.

Momenteel is er door het Sociaal Fonds BZK een (kerst) actie in voorbereiding (bij
BZK onder de 12.000 ambtenaren) om nog meer bekendheid te genereren voor het fonds
en om steun te bieden bijvoorbeeld in de vorm van het kerstgeschenk te schenken aan
het fonds om daarmee collega’s te helpen.

Defensie

Defensie ondersteunt medewerkers bij het voorkomen en eventueel beheersen van schuldenproblematiek.
Daarbij zijn er voor medewerkers meerdere hulplijnen.

Geldfit.nl

Op initiatief van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is de Nederlandse
Schuldhulproute (NSR) opgericht. Defensie is hierbij aangesloten als partner. Geldfit
helpt om geldzaken fit te houden of om ze fit te krijgen. Geldfit heeft bij een eerste
signaal over stijgende energieprijzen al initiatieven ondernomen om te bezien hoe
zij hierbij hulp zouden kunnen gaan verlenen. Een actueel onderwerp op de startpagina
is: «Aan de slag met je energierekening». Als blijkt dat er sprake is van schulden
door achterstallige betalingen bij de energieleverancier of bij andere instanties,
dan wordt via een zgn. landingspagina verwezen naar mogelijkheden voor hulpverlening
bij het oplossen van schulden binnen Defensie en verwezen naar de sociale fondsen,
waarover hieronder meer.

Budgetbegeleiding

Defensie biedt budgetbegeleiding aan, aan medewerkers die om ondersteuning vragen
bij het opzetten van een goede financiële administratie en die vragen om adviezen
te geven over de besteding van beschikbare financiële middelen. Het gaat hier om een
preventief traject waarbij mogelijke financiële problemen kunnen worden voorkomen.

Sociale fondsen

De doelstelling van de sociale fondsen bij Defensie is «het verlenen van hulp in gevallen
van financiële nood met een sociale en/of medische achtergrond». De fondsen verstrekken
geen bijdrage om maandelijks ook de energierekening te kunnen blijven betalen. Als
er uiteindelijk schulden / achterstallige betalingen ontstaan doordat onder andere
de energierekening niet meer betaald kan worden (maar ook het betalen van de huur,
de premie voor de ziektekostenverzekering en er zijn sociale en/of medische redenen
die leidden tot financiële nood), dan kan een aanvraag voor hulpverlening bij een
sociaal fonds worden ingediend. De fondsen verstrekken soms ook giften. Een aantal
fondsen verstrekt dikwijls een gift als de schuldposities een paar duizend euro bedragen.
Bij grotere schulden wordt mogelijk een renteloze lening verstrekt en een deel als
gift, of wordt het totaal als renteloze lening verstrekt.

Medewerkerscampagne hulplijnen bij schulden

In juni 2021 heeft Defensie alle medewerkers een brief gestuurd op huisadres om hen
te informeren over hulp bij schuldenproblematiek. In de afgelopen maanden is er binnen
Defensie een campagne uitgezet bedoeld om medewerkers te informeren over bovenstaande
hulpinstanties binnen Defensie. Daarbij worden er voorlichtingen gegeven aan leidinggevenden
en overige functionarissen om de informatie over te brengen en medewerkers met (oplopende)
schulden te herkennen. Op dit moment is het Ministerie van Defensie bezig om een vast
loket op te richten om schuldhulpverlening te borgen binnen de organisatie. Deze maand
hebben medewerkers een flyer ontvangen over hulp bij financiële zorgen.

Gemeenten

Gemeenten nemen verschillende maatregelen om problematische schulden te voorkomen
of op te lossen. Zij kunnen zelf:

Informatie geven aan hun leidinggevenden over zowel veiligheid als hulp bij schulden;

Informatie op intranet met verwijzingen naar hulp, o.a. personeelsfondsen (voor evt.
renteloze lening of gift), vertrouwenspersonen, vertrouwenscoaches, budgetcoach, bedrijfsmaatschappelijk
werk, informatiebijeenkomsten over financiële planning resp. fitheid;

Verwijzingen naar eventuele arbeidsvoorwaardelijke mogelijkheden zoals uitbetalen
van het individueel keuzebudget (IKB), verkopen bovenwettelijke vakantie-uren, uitbreiding
contracturen.

Belangrijk is het onderwerp schulden uit de taboesfeer te halen en met waarborgen
voor de privacy van betrokkenen het onderwerp bespreekbaar te maken.