Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Haga over de verkeersveiligheid van de N50 bij Kampen

Antwoord van Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 11 mei 2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Transportbedrijf wil geld doneren om «dodenweg» bij
Kampen aan te pakken»?1

Antwoord 1

Ja, ik ben bekend met dit artikel.

Vraag 2

Klopt het dat de overheid zich al heel lang bewust is van de gevaren van de N50 bij
Kampen? Zo ja, kunt u uitleggen waarom daar tot op heden niets aan verbetering van
de veiligheid is gedaan?

Antwoord 2

Het klopt dat het verbeteren van de verkeersveiligheid op de N50 al jaren hoog op
de agenda staat. Het verschrikkelijke ongeval op dinsdag 19 april 2022 laat deze urgentie
opnieuw zien.

Zoals eerder is aangegeven in de beantwoording van Kamervragen van het lid Van der
Plas2, zijn er de afgelopen jaren reeds meerdere stappen ondernomen om de verkeersveiligheid
en de doorstroming op de N50 te verbeteren:

In 2016 is de N50 tussen Ens en Emmeloord verbreed naar 2x2 rijstroken.

In 2017 is een lokaal filebeveiligingssysteem geplaatst op de N50 komende vanaf Emmeloord
voor het viaduct over de N307 en dit systeem waarschuwt weggebruikers voor een eventuele
filestaart aan de andere kant van het viaduct.

In 2017 is afgesproken om de verkeersveiligheid tussen Hattemerbroek en Ramspol te
monitoren.

In 2021 is multidot- markering aangebracht op het enkelbaans gedeelte van de N50 tussen
Kampen en de Ramspolbrug. Hiermee kunnen weggebruikers worden gewaarschuwd tegen onbewuste
overschrijding van de middenas.

In 2017 is tevens de startbeslissing voor het project N50 Kampen- Kampen-Zuid genomen.
Naast een verbetering van de doorstroming middels een verbreding van het tracé, zorgt
dit project ook voor een verbetering van de verkeersveiligheid op het traject. Dit
gebeurt door middel van:

het aanbrengen van vluchthavens;

het fysiek scheiden van rijbanen met een geleiderail in de middenberm;

extra geleiderails in de zijbermen waar de obstakels dicht op de weg staan;

het afvlakken van te steile taluds in de zijbermen.

In de voortgangsbrief MIRT van 15 december 20213 bent u geïnformeerd dat de N50 Kampen-Kampen Zuid één van de projecten is die al
dicht tegen besluitvorming aan zat, maar heeft moeten wachten op besluitvorming over
een maximale rekenafstand bij stikstofberekeningen. Tevens is gemeld dat de beschikbare
capaciteit aan stikstofdeskundigen beperkt is, waardoor een prioritering van projecten
noodzakelijk is. Bij de prioritering wordt ook de N50 Kampen- Kampen Zuid meegenomen.
Daardoor zijn de werkzaamheden vertraagd. Momenteel is het ministerie samen met de
regionale partners in gesprek over de vaststelling van de prioritering, maar gezien
het grote belang van verkeersveiligheid is besloten om prioriteit te geven aan de
N50 Kampen – Kampen Zuid.

Vraag 3

Is er, naast het verbreden van de weg, gezocht naar andere oplossingen voor het structureel
verbeteren van de verkeersveiligheid? Zo nee, waarom niet? Zo ja, naar welke mogelijkheden
is er dan gekeken en waarom zijn deze niet toegepast?

Antwoord 3

Momenteel wordt op verschillende manieren gekeken naar oplossingen voor het verbeteren
van de verkeersveiligheid:

Er wordt gewerkt aan de uitvoering van de motie Geurts (CDA)4, waarin de regering verzocht wordt om een onderzoek uit te voeren naar de aanhoudende
ongevallen op de N50 en hierbij te bezien op welke wijze er (extra) infrastructurele
maatregelen genomen kunnen worden die ervoor zorgen dat de kans op ernstige ongevallen
op de N50 afneemt. De verwachting is dat het onderzoek dit najaar gereed is.

Daarnaast bent u in het najaar van 2021 geïnformeerd over het onderzoek naar fysieke
rijbaanscheiding op enkelbaans N-wegen5. Hieruit is gebleken dat de N50 – samen met een aantal andere Rijks-N-wegen – op
basis van bestaande risicocijfers en verwachte risico’s in de toekomst, als prioritair
is aan te merken. Het nieuwe Kabinet heeft € 200 miljoen beschikbaar gesteld voor
het verbeteren van de verkeersveiligheid op Rijks-N-wegen. Dat is niet voldoende om
alle Rijks-N-wegen aan te pakken. Momenteel wordt gewerkt aan een nadere prioritering.
Ook de N50 wordt hierin betrokken. Uw Kamer wordt voor de zomer geïnformeerd over
de vervolgstappen.

Vraag 4

Bent u ook van mening dat het waarborgen van de veiligheid van burgers prioriteit
heeft boven het voldoen aan de onrealistische stikstofnormen? Zo ja, waarom blijft
er dan risico genomen worden door niets aan de N50 bij Kampen te verbeteren? Kunt
u hierop een uitgebreide toelichting geven?

Antwoord 4

Ondanks de stikstofproblematiek streeft het kabinet ernaar om zoveel mogelijk werkzaamheden
doorgang te laten vinden.

Om de verkeersveiligheid uiteindelijk te verbeteren is het van belang om besluiten
te nemen die juridisch houdbaar zijn. Als een besluit niet zorgvuldig genomen wordt,
wordt het vernietigd. Hierbij moeten brede afwegingen gemaakt worden. Niet alleen
wegprojecten zoals de N50 Kampen – Kampen Zuid, maar ook de landbouw en de woningbouw
doen een beroep op dezelfde stikstofruimte. Onder coördinatie van het Ministerie van
LNV is door het RIVM en TNO onderzoek gedaan naar maximale rekenafstanden voor verschillende
emissiebronnen in alle sectoren. Op basis daarvan heeft het kabinet op 9 juli 20216 besloten om voor alle emissiebronnen een maximale rekenafstand van 25 km te hanteren.
Eerder werd gerekend met een afstand van vijf kilometer. Dit betekent dat alle projecten
opnieuw stikstofberekeningen moeten uitvoeren. Bovendien hebben projecten nu te maken
met een grotere onderzoekslast, omdat sprake is van een ruimere stikstofafstand dan
voorheen. De beschikbare capaciteit aan stikstofdeskundigen is echter beperkt en daarom
moet er geprioriteerd worden, waarbij het onvermijdelijk is dat sommige projecten
hierdoor in planning naar achter zullen schuiven of tijdelijk «on hold» gezet moeten
worden. Hierover worden nog gesprekken gevoerd met de regio, maar gezien het belang
van verkeersveiligheid is besloten om prioriteit te geven aan de N50 Kampen – Kampen
Zuid. De regionale bestuurders zijn hierover reeds geïnformeerd.

Vraag 5

Erkent u dat het onderhouden en verbeteren van de infrastructuur een kerntaak van
de overheid is? Zo ja, waarom laat u het dan zover komen dat een particuliere ondernemer
zich genoodzaakt ziet deze taak van u over te nemen? Kunt u een onderbouwde verklaring
geven?

Antwoord 5

Ik erken dat het onderhouden en verbeteren van de Rijksinfrastructuur een kerntaak
van de overheid is. Daarom staan op dit moment maatregelen gepland op de N50 tussen
Kampen en Kampen Zuid. Overigens waardeer ik het zeer dat partijen het belang van
verkeersveiligheid inzien en hun rol in de maatschappij ook op deze manier invullen,
maar momenteel is de stikstofproblematiek het grootste obstakel om maatregelen te
treffen bij Kampen. Zonder de hierdoor ontstane vertraging was in 2020 reeds het Ontwerptracébesluit
genomen en konden we nog dit jaar overgaan op de realisatie van de maatregelen tussen
Kampen en Kampen Zuid. Extra middelen zijn geen oplossing voor de stikstofproblematiek.

Vraag 6

Kunt u aangeven hoeveel ernstige ongelukken er op deze weg nog moeten gebeuren, voor
Rijkswaterstaat zich wel genoodzaakt ziet de verkeersveiligheid te verbeteren? Kunt
u een onderbouwde toelichting geven op de afwegingen die worden gemaakt?

Antwoord 6

Verkeersveiligheid heeft altijd de aandacht van het Rijk. Het is niet correct dat
het Rijk de verkeersveiligheid op de N50 niet wil verbeteren en zoals bij vraag 2
geantwoord wordt, zijn ook meerdere stappen genomen om de verkeersveiligheid te vergroten.
Zoals aangegeven bij vraag 4 zijn wij echter gebonden aan juridische procedures die
vanwege de stikstofproblematiek nu langer op zich laten wachten.

De verkeersveiligheid op de Rijkswegen wordt op verschillende manieren gemonitord
en op basis daarvan worden uiteindelijk afwegingen gemaakt en investeringsbeslissingen
genomen. Zo wordt jaarlijks de rapportage Veilig over Rijkswegen gepubliceerd, die
jaarlijks inzicht geeft in de stand zaken van de verkeersveiligheid op het rijkswegennet.
Hiernaast is verkeersveiligheid in 2021 voor het eerst opgenomen als onderdeel van
de Integrale Mobiliteitsanalyse (IMA)7. In de IMA wordt de ontwikkeling van mobiliteit en bereikbaarheid op de lange termijn
in kaart gebracht. In 2021 zijn hier voor het eerst ook toekomstige verkeersveiligheidsopgaven
op het hoofdwegennet in meegenomen. De IMA 2021 maakt het mogelijk om opgaven ten
opzichte van elkaar én in samenhang te bezien (o.a. bereikbaarheid, doorstroming,
verkeersveiligheid, klimaatadaptatie en leefomgevingseffecten) en geeft daarmee informatie
om te kunnen komen tot een bredere afweging van opgaven op netwerk- of gebiedsniveau.

De afgelopen jaren heeft Rijkswaterstaat op basis van de beschikbare middelen gewerkt
aan het verbeteren van de verkeersveiligheid op Rijks-N-wegen. Door het nieuwe Kabinet
is € 200 miljoen beschikbaar gesteld voor het verbeteren van de verkeersveiligheid
op Rijks-N-wegen. Momenteel wordt gewerkt aan een nadere prioritering voor de besteding
van deze middelen. Ook de N50 wordt hierin betrokken. Zie ook het antwoord op vraag
3.

Vraag 7 en 8

Kunt u aangeven op welke termijn de N50 bij Kampen dan wel door de overheid verbeterd
zal kunnen worden?

Wat gaat u tot die tijd doen om ervoor te zorgen dat de N50 bij Kampen veiliger wordt
en er dus minder ongelukken gebeuren? Kunt u een duidelijk actieplan opstellen?

Antwoord 7 en 8

Met betrekking tot de planuitwerking N50 Kampen – Kampen Zuid kan nog geen datum worden
gegeven wanneer «de schop in de grond gaat». Zoals bij vraag 4 aangegeven vertraagt
de planuitwerking vanwege de stikstofproblematiek, maar geeft het Ministerie van I&W
vanwege het grote belang van de verkeersveiligheid prioriteit aan de aanpak van de
N50 tussen Kampen en Kampen Zuid.

Hiernaast wordt onderzocht of op korte termijn tijdelijke maatregelen op de N50 getroffen
kunnen worden om de weg veiliger te maken. Hierbij wordt gedacht aan verschillende
oplossingsrichtingen, zoals het vergroten van de uitwijkmogelijkheden langs de zijkant
van de weg, het tijdelijk verlagen van de snelheid en het plaatsen van een (tijdelijke)
middenbarrier.

Over het onderzoek naar de mogelijkheden van deze korte termijn maatregelen zal uw
Kamer in elk geval voorafgaand aan het Commissiedebat MIRT van 30 juni worden geïnformeerd
over de stand van zaken.

Vraag 9

Kunt u een overzicht geven van gelijksoortige wegen in Nederland en aangeven of daarvoor
veiligheidsverbeteringen op stapel staan? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 9

In 2021 ontving uw Kamer het onderzoek van Arcadis over fysieke rijrichtingscheiding
op enkelbaans Rijks-N-wegen4. Dit onderzoek bevat een inventarisatie van enkelbaans
Rijks-N-wegen, gaat in op verschillende verkeersveiligheidscriteria en geeft een kosteninschatting
voor het aanbrengen van fysieke rijrichtingscheiding op betreffende wegen. De resultaten
van dit onderzoek zullen betrokken worden in de nadere prioritering die momenteel
wordt uitgewerkt voor de besteding van de € 200 miljoen die door dit Kabinet beschikbaar
is gesteld voor het verbeteren van verkeersveiligheid op Rijks-N-wegen. Zie ook het
antwoord op vraag 3. Daarnaast wordt op N7, N14, N31, N33, N35, N36 en de N48 dit
jaar en komende jaren gewerkt aan het veiliger maken van de berminrichting, op basis
van de € 25 miljoen die het vorige Kabinet voor Rijks-N-wegen beschikbaar heeft gesteld.

Hiernaast worden ook via het MIRT-proces verbeteringen aan verkeersveiligheid op Rijks-N-wegen
doorgevoerd. Zo heb ik in maart jl. de startbeslissing voor de MIRT-verkenning N35
Wijthmen-Nijverdal getekend, waarbij voor het Rijk het verbeteren van de verkeersveiligheid
voorop staat.

Ook via het programma Meer Veilig zijn in het verleden maatregelen getroffen voor
het verbeteren van de verkeersveiligheid op Rijks-N-wegen. Voorbeelden van Rijks-N-Wegen
waarop via Meer Veilig maatregelen zijn getroffen zijn de N9, N11, N14, N31, N33 en
de N36.