Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Boswijk over de verdeling van de marges in de zuivelsector

Antwoord van Minister Staghouwer (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) (ontvangen
22 april 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 2328.

Vraag 1

Bent u bekend met het feit dat zuivelprijzen momenteel enorm stijgen, maar dat melkveehouders
daar bijna niks van terug zien1?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Klopt het dat de noteringen voor magermelkpoeder en boter met 66% zijn gestegen, maar
dat de melkprijs slechts 11% is gestegen?

Antwoord 2

Het klopt dat in de afgelopen maanden de zuivelnoteringen procentueel meer gestegen
zijn dan de rauwe melkprijs.

Vraag 3

Welke verklaringen ziet u voor het feit dat gestegen noteringen maar ten dele worden
doorberekend in de melkprijs?

Antwoord 3

De melkprijs en de zuivelnoteringen zijn in hun aard niet vergelijkbaar en hebben
geen directe een-op-een relatie tot elkaar. De zuivelnoteringen worden vastgesteld
door de door de overheid ingestelde Commissie Officiële Nederlandse Zuivelnoteringen
en hebben betrekking op de actuele prijsontwikkeling in de handel van verwerkte zuivelproducten
als boter en melkpoeders. De melkprijs die melkveehouders ontvangen wordt vastgesteld
door private ondernemingen. De melkprijs kan per onderneming verschillen. Wel volgt
de melkprijs meestal vertraagd de trendmatige marktontwikkelingen van de handel in
verwerkte zuivelproducten. Bij een langdurige periode van stijging over de gehele
breedte van alle verwerkte zuivelproducten (boter, melkpoeder, kaas, room, etc.),
zal ook de rauwe melkprijs meestijgen. Dat is op dit moment ook het geval. Dat de
stijging niet met gelijke stappen omhoog gaat, kan meerdere oorzaken hebben. Zo vraagt
verwerking van rauwe melk tot zuivelproducten veel energie. Met de huidige hoge energiekosten
zullen ook de productiekosten stijgen.

Vraag 4

Deelt u de mening van leveranciersvereniging Holland Dairy Producers dat de verdeling
van de marge in de zuivelsector veel eerlijker zou moeten? Welke mogelijkheden ziet
u om dat voor elkaar te krijgen?

Antwoord 4

Zoals ik in het antwoord op vraag 3 heb aangegeven, kunnen er verschillende oorzaken
zijn waarom de melkprijs niet in dezelfde mate stijgt als de noteringen van magere
melkpoeder en boter. Op basis van deze situatie kan ik daarom geen conclusies trekken
m.b.t. margeverdeling. Niettemin vind het wel van groot belang dat er geen structurele
problemen zijn met de prijsvorming, en dat oneerlijke handelspraktijken in de keten
worden tegengaan. Als onderdeel van het maatregelenpakket om de positie van de boer
in de keten te versterken, zijn daartoe de afgelopen jaren de Agro-Nutri Monitor ontwikkeld
bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en zijn oneerlijke handelspraktijken wettelijk
verboden. Ook kunnen leveranciers sinds 1 januari 2022 terecht bij de Geschillencommissie
indien zij te maken hebben met oneerlijke handelspraktijken.

Vraag 5

Wat zegt deze situatie wat u betreft over de margeverdeling in de agrarische sector
als geheel?

Antwoord 5

Zoals ik in het antwoord op vraag 3 heb aangegeven, kunnen er verschillende oorzaken
zijn waarom de melkprijs niet in dezelfde mate stijgt als de noteringen van magere
melkpoeder en boter. Op basis van deze situatie kan ik daarom geen conclusies trekken
m.b.t. margeverdeling in de agrarische sector.

Vraag 6

Welke stappen zet u om te zorgen voor een eerlijkere margeverdeling in de zuivelsector
en in de agrarische sector in zijn geheel?

Antwoord 6

Voortbouwend op de maatregelen die al zijn genomen tot het versterken van de positie
van boer in de keten zie ik ook een belangrijke rol weggelegd voor ketenpartijen om
de positie van de boer in de keten te verstevigen. Daarover wil ik met ketenpartijen
afspraken maken. De bijdrage van ketenpartijen dient wat mij betreft gericht te zijn
op de positie, en uiteindelijk het inkomen van de duurzame en verduurzamende boer.
Afspraken hierover kunnen o.a. gaan over de manier waarop langetermijncontracten worden
vormgegeven, of marges en risico’s worden verdeeld.