Lijst van vragen en antwoorden : Lijst van vragen en antwoorden over het Deltaprogramma 2022 (Kamerstuk 35925-J-4)

Nr. 6
LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN

Vastgesteld 19 november 2021

De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat over de brief van 21 september 2021
inzake het Deltaprogramma 2022 (Kamerstuk 35 925 J, nr. 4).

De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 9 november 2021. Vragen en
antwoorden zijn hierna afgedrukt.

De fungerend voorzitter van de commissie, Agnes Mulder

Adjunct-griffier van de commissie, Meijer

1

Wat is de status van Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (BES-eilanden) in het nationaal
Deltaprogramma?

De wettelijke bepalingen over het Deltaprogramma zijn opgenomen in de Waterwet (art.
4.9 en 4.10). Deze bepalingen zijn niet van toepassing op de BES-eilanden.

2

Wat is de status van de BES-eilanden in het Nationaal Waterplan (NWP 2022–2027)?

Caribisch Nederland valt buiten de scope van dit NWP.

3

Wat is de status van de BES-eilanden in de Nationale klimaatadaptatiestrategie (NAS
2016)?

In de Nationale Klimaatadaptatiestrategie (2016) is vermeld dat de klimaatproblematiek
in de Caribische delen van het Koninkrijk der Nederland significant anders is en het
een afzonderlijk plan vereist. Samen met de BES-eilanden kan, op verzoek van de eilanden,
een gezamenlijke klimaatadaptatiestrategie worden opgesteld.

4

Wat is de status van de BES-eilanden in het bestuursakkoord klimaatadaptatie (2018)?

De BES-eilanden zijn niet gebonden aan het bestuursakkoord klimaatadaptatie (2018).
Het bestuursakkoord komt voort uit het deltaplan Ruimtelijke adaptatie, dat een onderdeel
is van het Deltaprogramma. Het bestuursakkoord is een bestuurlijke afspraak tussen
de Minister van IenW en de (koepels) van gemeenten, provincies en waterschappen.

5

Uit welke nationale en internationale fondsen kunnen de BES-eilanden en Curaçao, Aruba
en Sint-Maarten (CAS-eilanden) putten als het gaat om het treffen van maatregelen
voor klimaatadaptatie?

De openbare lichamen en de Landen hebben als Lands- en Gebiedsdelen Overzee (LGO)
van de Europese Unie ieder ook direct toegang tot EU-fondsen. Voor de LGO gezamenlijk
is € 500 miljoen beschikbaar voor de periode 2021–2026. De Nederlandse LGO hebben
hiervoor reeds Multiannual Indicative Programs ingediend bij de Europese Commissie.
Dit kan betrekking hebben op duurzaamheid (dit is een speerpunt van de EC voor deze
periode). Daarnaast hebben de LGO ook toegang tot diverse andere Europese subsidieprogramma’s
zoals Horizon Europe, Interreg Carribean, Life+/BEST 2.0+ en het Sustainable Energy
and Marine Biodiversity Programme. Hiervoor geldt wel de beperking dat de eilanden
met het in te dienen project moeten bijdragen aan de EU-doelen en dus samen met een
Europese partner moeten indienen. Ondernemers kunnen daarnaast in aanmerking komen
voor RVO-subsidies, zoals de DEI+ regeling gericht op klimaat- en energie-innovatie.

6

Kunt u nader uiteenzetten hoe u waterbeheer gaat gebruiken voor het noodzakelijke
natuurherstel in Nederland?

In het hoofdwatersysteem dragen concrete inrichtingsmaatregelen bij aan natuurherstel
met het KRW verbeterprogramma en de Programmatische Aanpak Grote Wateren. Daarnaast
wordt in andere programma’s zoveel mogelijk rekening gehouden met de kwaliteit van
de leefomgeving. In de beheerplannen Natura 2000 op het eigen areaal worden gebruik
en beheer gereguleerd ten behoeve van de aangewezen natuurwaarden. Buiten het hoofdwatersysteem
is het operationele waterbeheer belegd bij decentrale overheden. Vanuit de systeemverantwoordelijkheid
is er sprake van coördinatie van de inzet in het licht van de KRW. Verder draagt het
gezamenlijke maatregelenpakket voor de 2e fase van het Deltaprogramma Zoetwater voor een deel ook bij aan natuurherstel. Bijvoorbeeld
door het beter vasthouden van water.

7

Op welke termijn worden de extra middelen die nodig zijn voor de uitvoering van het
Deltaprogramma toegevoegd aan het Deltafonds?

Het toevoegen van extra middelen aan het Deltafonds is aan een nieuw kabinet. Daarnaast
is al aangegeven in de brief over Instandhouding Rijksinfrastructuur (Kamerstuk 35 570-A-61) dat het nieuwe kabinet een afweging moeten maken over de langjarige financiering
van instandhouding op het Deltafonds.

8

Kunt u uiteenzetten welke beleidsinstrumenten u gaat inzetten om droogteschade aan
natuurgebieden te voorkomen?

Het voorkomen van onomkeerbare droogteschade in kwetsbare natuurgebieden zit in categorie
1 van de verdringingsreeks. Hierin zitten de functies, die tijdens perioden van watertekort
het langst voorzien worden van water, voor zover wateraanvoer mogelijk is. Daarnaast
dragen de maatregelen voor de 2e fase van het Deltaprogramma Zoetwater ook bij aan
natuurherstel. Daarmee kan echter niet alle schade aan grondwaterafhankelijke natuur
worden voorkomen. Daarvoor zijn andere maatregelen nodig zoals het aanpassen van de
ruimtelijke inrichting, het instellen van bufferzones rondom natuurgebieden en vermindering
van grondwateronttrekkingen nabij kwetsbare natuur. De aanbevelingen van de beleidstafel
droogte van eind 2019 (Kamerstuk 27 625, nr. 489) over deze andere maatregelen zijn ook opgepakt, onder andere in lopende trajecten
over landbouw en in de studiegroep grondwater.

9

Kunt u uiteenzetten welke beleidsinstrumenten u precies inzet om ervoor te zorgen
dat er klimaatbestendig en waterrobuust wordt gebouwd, met het oog op een grotere
kans op hevige neerslag in de toekomst vanwege de klimaatveranderingen?

Klimaatbestendig en waterrobuust bouwen vraagt om maatwerk. Provincies, waterschappen
en gemeenten zijn verantwoordelijk om klimaatadaptatie mee te nemen bij de locatiekeuze
en de ruimtelijke inrichting van woningbouwlocaties. Er zijn verschillende instrumenten
die decentrale overheden kunnen gebruiken om klimaatbestendig en waterrobuust bouwen
te borgen in beleid en projecten. Het waterschap toetst met behulp van de watertoets
of gebiedsontwikkelingen waterrobuust zijn. Gemeenten schrijven klimaatadaptatie ambities
en visie uit in de Gemeentelijke Omgevingsvisies en doelen en kaders in het bestemmingsplan/omgevingsplan.
Vanuit IenW wordt het Overleg Standaarden Klimaatadaptatie (OSKA) gesteund waarin
afspraken worden gemaakt over de ontwikkeling of aanpassing van standaarden. Samen
met de Minister van BZK zal er worden bezien of aanvullend nationale regelgeving nodig
is en zo ja, op welke wijze deze mogelijkheid kan worden gecreëerd met ruimte voor
maatwerk. Ook het advies van de Deltacommissaris over klimaatbestendig bouwen wordt
daarbij betrokken. Daarnaast wordt klimaatadaptief bouwen gestimuleerd via kennisontwikkeling
en verspreiding: Zo wordt het KAN (Klimaatadaptief bouwen met Natuur) platform ondersteund,
en zijn er vanuit IenW en BZK diverse handreikingen en adviezen opgesteld: handreiking
stedelijk waterbeheer onder de omgevingswet, handreiking decentrale regelgeving, advies
aanpak knelpunten klimaatadaptief bouwen.

10

Kunt u uiteenzetten welke beleidsinstrumenten u inzet om zoetwatertekorten in de toekomst
zo veel mogelijk tegen te gaan?

Alle maatregelen voor de 2e fase van het Deltaprogramma Zoetwater zijn erop gericht
om Nederland beter weerbaar te maken tegen watertekorten. Daarbij is de voorkeursvolgorde
van waterbeheer, zoals vastgelegd in de NOVI, het ontwerp-Nationaal Waterprogramma
en het Deltaprogramma leidend. Het gaat om een gezamenlijk maatregelenpakket van circa
€ 800 miljoen, waarvan € 250 miljoen uit het Deltafonds.

11

Kunt u, gelet op het feit dat hoofdstuk 7 van het Deltaprogramma laat zien dat het
budget voor waterkwaliteit na 2027 verdwijnt en dit verband houdt met de Kader Richtlijn
Water, uitleggen waarom er niet wordt voorzien in een vervolg?

De KRW geeft aan dat de benodigde maatregelen voor doelbereik in feite uiterlijk in
2027 moeten zijn uitgevoerd (zie de beantwoording van Kamervragen van het lid Eppink
van juli jl. voor een nadere toelichting (Kamerstukken 26 987 D
1)). Om te voorkomen dat de ecologische toestand na 2027 achteruit gaat en omdat ik
doelbereik van de Vogel- en Habitatrichtlijn mogelijk wil maken, werk ik samen met
mijn collega van LNV aan de Programmatische Aanpak Grote Wateren. Zie ook de toelichting
bij artikel 7.02.01 in de memorie van toelichting bij de vaststelling van de begrotingsstaat
van het Deltafonds (J) voor het jaar 2022 (Kamerstuk 35 925 J, nr. 2, p. 48–49). Daarmee is voorzien in een vervolg.

12

Hoe wilt u na 2027 de verbetering van de waterkwaliteit financieren?

Zie het antwoord op vraag 11.

X Noot

1

Aanhangsel Handelingen II 2020/21, nr. 3419