Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Baarle over het toelaten van elektrische steps

Antwoord van Minister Visser (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 22 september
2021).

Vraag 1

Bent u ervan op de hoogte dat in grote Europese steden zoals Berlijn, Parijs en Warschau
op grote schaal elektrische steps (e-steps) gebruikt worden, veelal in verhuurverband,
die leiden tot meer mobiliteit en minder autoverkeer?

Antwoord 1

Ja. De ervaringen met het gebruik van e-steps in het buitenland zijn recentelijk gepubliceerd
in het rapport «Op weg met LEV: de rol van lichte elektrische voertuigen (LEVs) in
het mobiliteitssysteem» van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (juli 2021,
KiM)1. De mate waarin e-steptrips in de plaats komen van autoritten, is afhankelijk van
het land waarin dit is onderzocht en in de meeste landen beperkt. Doordat het fietsgebruik
in Nederland dominanter is dan in veel andere Europese steden, is de verwachting van
het KiM dat ook in Nederland de e-step relatief minder autoritten vervangt.

Vraag 2

Waarom gebeurt dit in Nederland niet? Waarom zijn Nederland en Ierland de eenzame
achterblijvers op dit gebied en hebben alle andere Europese landen dit allang toegestaan?2

Antwoord 2

Op dit moment kunnen e-steps al toegelaten worden via de Beleidsregel aanwijzing bijzondere
bromfietsen. De Beleidsregel zal worden vervangen door een nieuw nationaal toelatingskader
voor LEVs waarover uw Kamer op 13 juli jl. is geïnformeerd3. Voorafgaand aan het Commissiedebat Verkeersveiligheid van 2 december a.s., wordt
uw Kamer geïnformeerd over de laatste stand van zaken. De beoogde datum van inwerkingtreding
is 1 januari 2023.

Vraag 3

Deelt u de mening dat verhuurplatforms voor e-steps een bijdrage leveren aan meer
duurzaamheid? Waarom zijn die er nog niet in Nederland?

Antwoord 3

E-steps kunnen in bepaalde gevallen leiden tot de verduurzaming van mobiliteit, zoals
een autorit vervangen door een rit op een e-step. Dit gebeurt echter relatief weinig.
Uit het eerder genoemde onderzoek van het KiM1 (zie antwoord 1) blijkt dat de e-step voornamelijk een vervanging is van lopen en
fietsen. Er is dan geen sprake van verduurzaming.

Daarnaast kan de e-step OV-verplaatsingen vervangen. In hoeverre dat tot verduurzaming
van mobiliteit leidt, hangt af van de levensduur van de e-step. Ervaringen in het
buitenland laten zien dat deel-e-steps door middel van free-floating4 een relatief korte levensduur hebben. Verder moet men rekening houden met extra impact
op de CO2-emissie door de distributie van de deel-e-step.

In Nederland bestaan enkele verhuurplatforms voor de e-steps die zijn toegelaten als
bijzondere bromfiets, waaronder de station-based Citystep die in enkele Brabantse
steden actief is.

Vraag 4

Deelt u de mening dat het concept van deelplatforms goed is in het kader van de duurzaamheid?

Antwoord 4

In sommige gevallen dragen deelplatforms bij aan verduurzaming van mobiliteit. Deelauto’s
zijn bijvoorbeeld gemiddeld vaker elektrisch en zorgen voor een minder grote druk
op het ruimtegebruik.

Vraag 5

Wanneer is in Nederland een regulerend kader te verwachten voor de e-step?

Antwoord 5

Een regulerend kader is er al, namelijk de Beleidsregel aanwijzing bijzondere bromfietsen.
Het nieuwe toelatingskader voor LEVs is 13 juli jl. gedeeld met uw Kamer. Zie het
antwoord op vraag 2.

Vraag 6

Kunt u voordat de begrotingsbehandeling van Infrastructuur en Waterstaat plaatsvindt
een stand-van-zaken-brief aanleveren over dit regulerend kader?

Antwoord 6

Momenteel wordt het kader vertaald in wet- en regelgeving en vindt er parallel inhoudelijke
uitwerking plaats op een aantal punten, zoals toegelicht in de Kamerbrief van 13 juli
jl., onder andere voor wat betreft de technische eisen, de plaats op de weg (maatwerk),
mogelijke toelating van LEVs die nu buiten het kader vallen (o.a. eenwielers) en de
verkenning rond de rijvaardigheid. Zoals toegezegd in de Kamerbrief van 13 juli jl.,
zal voorafgaand aan het Commissiedebat Verkeersveiligheid van 2 december 2021 uw Kamer
geïnformeerd worden over de stand van zaken van het LEV-kader.

Vraag 7

Wanneer is de Segway in Nederland geïntroduceerd? Mag de Segway wel of niet op de
openbare weg rijden?

Antwoord 7

De Segway is per 1 januari 2011 aangewezen als bijzondere bromfiets en mag sindsdien
op de openbare weg rijden.

Vraag 8

Klopt het dat de e-step nog steeds niet in Nederland op de openbare weg mag worden
gebruikt? Klopt het dat er boetes op dit gebruik staan van 380 euro en dat de step
in beslag kan worden genomen? Acht u dergelijke draconische straffen proportioneel?

Antwoord 8

E-steps die niet zijn aangewezen als bijzondere bromfiets, mogen in het belang van
de verkeersveiligheid niet op de weg gebruikt worden. Bij het proces van aanwijzing
als bijzondere bromfiets zijn Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid
(SWOV) en de Dienst Wegverkeer (RDW) betrokken. De RDW geeft een bindend advies over
het al dan niet toelaten van het voertuig. De Minister van IenW wijst het voertuig
aan bij een positief advies. Pas dan mag het op de weg.

De boete op het gebruik van een niet toegelaten e-step op de weg is 280 euro en het
voertuig kan in beslag worden genomen. Het Openbaar Ministerie bepaalt de hoogte van
de boetes voor overtredingen, op basis van advies van de Commissie Feiten en Tarieven,
waarin onder andere experts van de politie, het Openbaar Ministerie (OM) en het Centraal
Justitieel Incassobureau (CJIB) zitten.

Vraag 9

Hoe wordt dit verbod op e-steps gehandhaafd? Hoeveel waarschuwingen worden er gegeven,
hoeveel boetes en hoeveel inbeslagnames zijn er?

Antwoord 9

De politie neemt bij de reguliere verkeershandhavingstaken ook de handhaving van vervoersmiddelen
zoals de niet toegestane e-step mee. De politie houdt geen aparte registratie bij
van de handhaving op e-steps. Het CJIB meldt dat in 2020 233 boetes voor niet toegelaten
voertuigen, waaronder niet toegelaten e-steps, zijn opgelegd, tegen 68 in 2019.

Vraag 10

Op welke termijn denkt u deze e-steps sneller te kunnen legaliseren?

Antwoord 10

Zoals aangegeven in de kamerbrief van 7 juli jl. is het huidige proces van de Beleidsregel
aanwijzing bijzondere bromfiets geoptimaliseerd5. Het proces van beoordeling is verbeterd en de criteria voor het beoordelen van veilig
gebruik zijn verduidelijkt in samenspraak met SWOV en de RDW. De formele bevoegdheid
tot aanwijzing ligt nu nog bij IenW. In lijn met de aanbevelingen van de Onderzoeksraad
voor Veiligheid zal de RDW bij wet de bevoegde instantie worden6. Dit is voorzien in 2022. Verder is en blijft de doorloop van het proces afhankelijk
van de informatie die de aanvrager aanlevert.

Vraag 11

Klopt het hoverboards, elektrische skateboards en monowheels ook nog steeds niet zijn
toegelaten op de openbare weg? Klopt het dat op het gebruik daarvan een boete staat
van 260 euro?

Antwoord 11

Hoverboards, elektrische skateboards en monowheels zijn niet toegelaten op de openbare
weg. Deze voertuigen hebben geen stuur of zitplaats en vallen daardoor in geen enkele
categorie van voertuigen die zijn goedgekeurd voor gebruik op de weg. De boete voor
het gebruik van een dergelijk niet toegelaten voertuig op de openbare weg is 280 euro.

Vraag 12

Op welke termijn denkt u deze hoverboards, elektrische skateboards en monowheels eindelijk
te kunnen legaliseren?

Antwoord 12

Dit zal afhangen van de uitkomsten van het onderzoek zoals aangekondigd in de brief
van 13 juli jl. De uitkomsten van het onderzoek worden verwacht in het voorjaar 2022.
In dat onderzoek zal een groep van onafhankelijke experts worden gevraagd te verkennen
of dit soort voertuigen veilig zijn toe te laten, wanneer er specifieke eisen worden
gesteld aan de techniek en de gebruiker en of inpassing in het huidige verkeer mogelijk
is.

Vraag 13

Kunt u deze vragen zo spoedig mogelijk beantwoorden, in ieder geval ruim voor de begrotingsbehandeling
van Infrastructuur en Waterstaat?

Antwoord 13

Ja, dat is bij dezen gedaan.