Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Hijink over het bericht ‘GGD en RIVM wijzen naar elkaar voor niet halen vaccinatiedoel’

Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 15 april
2021).

Vraag 1

Wat is uw reactie op het bericht «GGD en RIVM wijzen naar elkaar voor niet halen vaccinatiedoel»?1

Antwoord 1

Het RIVM, de GGD en VWS werken zeer nauw samen en hebben onderling intensief contact
over de planning van het open zetten van afsprakenslots, het verzenden van uitnodigingen
en de logistiek van de vaccins. Ieder vanuit zijn eigen rol. In mijn Kamerbrief2 van 31 maart jongstleden ben ik ingegaan op de redenen waarom eind maart niet alle
beschikbare timeslots om te vaccineren zijn gevuld. Er werden toen kort achter elkaar
verschillende doelgroepen uitgenodigd en het percentage mensen dat direct na ontvangst
van de uitnodiging belde om een afspraak te maken lag aanzienlijk hoger dan bij eerdere
uitnodigingsrondes). GGD GHOR Nederland heeft hiervan een analyse gemaakt. Op basis
hiervan is een aantal aanpassingen doorgevoerd zodat het callcenter ook dergelijke
piekmomenten aan kan. Het callcenter is inmiddels opgeschaald naar zo’n 7.500 medewerkers,
in de komende weken zullen hier nog 2.000 medewerkers bijkomen. Ook zijn aanpassingen
gedaan in CoronIT, zodat dit systeem ook grotere aantallen kan registreren en verwerken.
Mensen worden nu ook zoveel mogelijk doorverwezen naar de website www.coronavaccinatie-afspraak.nl. We zien dat nu veel meer online afspraken worden gemaakt. Zo zijn in het afgelopen
weekend door 200.000 mensen 400.000 afspraken (twee vaccinaties) gemaakt, 135.000
mensen (dus ongeveer 65%) hebben de afspraken digitaal gemaakt.

Vraag 2

Hoe kan het dat er zoveel bovenarmen zijn waarin geprikt moet worden, er bijna een
miljoen vaccins op voorraad zijn, maar de prikstraten leeg blijven?

Antwoord 2

Zie het antwoord van vraag 3.

Vraag 3

Waarom wijst u nog steeds naar de voorraad van vaccins, terwijl er inmiddels een veel
grotere voorraad is dan nodig?3

Antwoord 3

In de stand van zakenbrief van 23 maart jl. heb ik aangegeven dat het mijn insteek
is dat vaccins zo kort mogelijk nadat ze beschikbaar komen ook daadwerkelijk worden
ingezet. Ik heb in die brief toegelicht dat een kleine veiligheidsvoorraad moet worden
aangehouden, om te zorgen dat bij tegenvallende levering niet direct gemaakte afspraken
voor vaccinatie moeten worden afgezegd.

In figuur 1, 2 en 3 ziet u de stand van de beschikbare- en totale voorraad per vaccin
tot 11 april. Voor BioNTech/Pfizer ziet u dat gedurende een week de binnengekomen
levering wordt uitgereden tot de minimale veiligheidsvoorraad en dat vlak daarna weer
een nieuwe levering beschikbaar komt.

Figuur 1

Bij Moderna is sprake van een stabiele, maar tweewekelijkse, levering. Vanwege de
kleine omvang van de leveringen houden we hier nauwelijks een veiligheidsvoorraad
aan. Met dit vaccin nemen we dus bewust wat meer risico met betrekking tot de beschikbaarheid
bij tegenvallende leveringen. De combinatie van leveringen om de week aan de ene kant,
en de prikinterval van vier weken aan de andere kant, maakt dat het Moderna-vaccin
soms ogenschijnlijk langer dan nodig op voorraad ligt. Een voorbeeld daarvan deed
zich voor in week 9 en 10. Oorzaak hiervan is bijvoorbeeld dat de daaropvolgende levering
te laat is voor geplande tweede vaccinaties bij de uitvoerders.

Figuur 2

De leveringen van het AstraZeneca-vaccin zijn bijzonder onregelmatig in planning en
omvang. Dat is ook terug te zien in het voorraadbeheer. Van 14 tot 18 maart is er
vanwege de pauze uit voorzorg in zijn geheel niet geprikt met AstraZeneca. Bestaande
voorraad kon door de prikpauze niet worden weg geprikt. Bovendien gold dat enkele
dagen vóór de prikpauze een relatief grote levering AstraZeneca-vaccins was binnengekomen
(216.480 doses, rekenend met 11 doses per flacon). Hoewel er een start was gemaakt
om die nieuwe voorraad weg te prikken stagneerde dat door de prikpauze. Vlak voor
de prikpauze is er ook een (kleinere) levering binnengekomen (95.040 doses) en de
dag na de prikpauze nóg een levering (44.880 doses). Daarmee was door een samenloop
van omstandigheden van de prikpauze en drie opeenvolgende leveringen daar omheen de
voorraad AstraZeneca-vaccins flink opgelopen. Inmiddels heeft het RIVM deze voorraad
weten terug te brengen en zal ook bij AstraZeneca de voorraad vlak voordat een nieuwe
levering beschikbaar komt tot een minimum zakken.

Figuur 3

Tussen 14 en 18 maart is er een volledige prikpauze geweest met AstraZeneca. De voorraad
is daardoor toen geblokkeerd en dus zie je dit in dit figuur op die dagen geen beschikbare
voorraad.

Op het coronadashboard van de rijksoverheid zal vanaf deze week de voorraad getoond.
Hier is te zien per vaccin wat de totale- en beschikbare voorraad is geweest per dag.
Dit wordt wekelijkse geupdate.

Vraag 4

Wat gaat u doen om de problemen bij callcenters op te lossen, aangezien mensen talloze
keren bellen en elke keer een ander verhaal te horen krijgen?

Antwoord 4

Op 26 en 27 maart is het erg druk geweest in het callcenter en waren de wachttijden
lang. Er werden kort achter elkaar verschillende doelgroepen uitgenodigd en het percentage
mensen dat direct na ontvangst van de uitnodiging belde lag aanzienlijk hoger dan
bij eerdere uitnodigingsrondes. De week daarna laat een heel ander beeld zien. De
gemiddelde wachttijd bedroeg in deze week minder dan een minuut, met een enkele uitloop
tot circa 20 minuten op piekmomenten.

De bezetting van het callcenter wordt continu verder geoptimaliseerd. Daarnaast wordt
het gebruik van het webportaal gestimuleerd, onder andere door in uitnodigingsbrieven
te vermelden dat mensen zich bij voorkeur via het online portaal moeten aanmelden.
Zoals vermeld in mijn Kamerbrief van 31 maart, heb ik heb er vertrouwen in dat er
een goede balans gevonden kan worden tussen het gebruik van het webportaal en het
callcenter, zodat zoveel mogelijk mensen op een dag een afspraak kunnen maken. Mensen
worden nu ook zoveel mogelijk doorverwezen naar de website www.coronavaccinatie-afspraak.nl. We zien dat nu veel meer online afspraken worden gemaakt. Zo zijn in het afgelopen
weekend door 200.000 mensen 400.000 afspraken (twee vaccinaties) gemaakt, 135.000
(dus ongeveer 65%) heeft de afspraken digitaal gemaakt.

Het callcenter is inmiddels opgeschaald naar zo’n 7.500 medewerkers, in de komende
weken zullen hier nog 2.000 medewerkers bijkomen. Ook zijn er aanpassingen gedaan
in CoronIT, zodat dit systeem ook grotere aantallen kan registreren en verwerken.

Het uitnodigen door het RIVM wordt afgestemd op de aantallen beschikbare vaccins en
wordt door het RIVM meer gelijkmatig uitgestuurd. In de uitnodigingen worden de mensen
nu ook gestimuleerd om zich aan te melden via het online portaal, www.coronavaccinatie-afspraak.nl. Ook worden opties uitgewerkt waarbij leeftijdsgroepen, die nog geen uitnodiging
hebben ontvangen maar als eerstvolgende aan de beurt zijn, de mogelijkheid krijgen
alvast een afspraak te maken via het online portaal. Ook hierdoor wordt een spreiding
in het aanmelden van mensen voor de vaccinatie gecreëerd.

Vraag 5

Hoe groot is het tekort aan het Pfizer-vaccin waar de GGD Hollands Midden het over
heeft in haar tweet?4

Antwoord 5

In de betreffende tweet ging het over de beschikbaarheid van het BioNTech/Pfizer-vaccin
in het algemeen. Omdat de leveringsbetrouwbaarheid van dit vaccin voldoende groot
is, worden afspraken ook verder vooruit in de tijd gepland. Daardoor kan het tot enkele
weken na de uitnodiging en het inplannen van de afspraak duren voordat de vaccinatie
plaats kan vinden. Wanneer vaccins in grotere aantallen beschikbaar zijn, is er voldoende
capaciteit bij de GGD’en om deze binnen afzienbare tijd weg te prikken.

Vraag 6

Gaan we met dit tempo nog uw doelstelling van juli halen? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 6

Samen met de uitvoerende partijen wordt ervoor gezorgd dat de vaccinatieoperatie zo
snel mogelijk voor alle groepen wordt voortgezet. Het blijft mijn streven om begin
juli aan iedereen die dat wil een eerste vaccin aan te bieden. Tot aan de zomer worden
grote leveringen van bijvoorbeeld Janssen en BioNTech/Pfizer verwacht, en de uitvoerende
partijen zijn goed voorbereid op het zo snel mogelijk vaccineren van zoveel mogelijk
mensen.

Zoals ik eerder heb aangegeven is het verdere verloop van de vaccinatieoperatie afhankelijk
van de daadwerkelijke leveringen. GGD’en, huisartsen en ziekenhuizen staan klaar om
2,5 miljoen prikken per week te zetten.

Vraag 7

Hoe gaat de vaccinatiecampagne er na de zomer uitzien? Worden bijvoorbeeld voorbereidingen
getroffen worden voor een eventuele jaarlijkse prikcampagne tegen dit virus? Wie gaat
te zijner tijd de prikken zetten?

Antwoord 7

We zitten nog midden in de pandemische fase waarin we zo snel mogelijk de bevolking
een vaccinatie willen aanbieden. Tegelijk is het van belang om vooruit te kijken.
De vaccinatiestrategie op de langere termijn kent echter grote onzekerheidsmarges.
Zo is nog relatief onbekend wat de mate is waarin de samenleving immuniteit opbouwt
na een doorgemaakte infectie of vaccinatie en wat de beschermingsduur van de vaccinaties
is tegen de huidige of toekomstig circulerende virusvarianten. Zodra hier meer over
bekend is, zal ik de Gezondheidsraad vragen te adviseren over de vaccinatiestrategie
op de langere termijn. Ondertussen zal ik met de Gezondheidsraad en het RIVM overleggen
welke vragen in dit verband beantwoord moeten worden; onder andere over de mogelijkheid
dat COVID-19-vaccinaties via een structureel vaccinatieprogramma worden aangeboden
en welke doelgroepen daarvoor in aanmerking komen. Deze kunnen dan, gefaseerd, worden
beantwoord. De eventuele implementatie van een structureel of flexibel vaccinatie
aanbod, en wie de vaccinaties zal gaan toedienen, zal op deze adviezen worden geënt.

Vraag 8

Worden er draaiboeken voor – en afspraken over een eventuele jaarlijkse prikcampagne
gemaakt? Wordt met de inkoop van materiaal en vaccins hier rekening mee gehouden?
Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 8

Veel aandacht is de afgelopen maanden uitgegaan naar het beheersen van de pandemie
en het aanbieden van een eerste vaccinatie aan de bevolking, maar tegelijkertijd kijken
we vooruit naar de toekomst. De periode na de pandemische fase zal vooral worden bepaald
door de mate van immuniteit onder de bevolking (ook tegen toekomstige virus varianten),
vooral bij oudere en kwetsbare groepen. Er is echter op dit moment nog grote onzekerheid
over de verdere ontwikkeling van het coronavirus en de effectiviteit van de huidige
vaccins tegen toekomstige virus varianten. Momenteel worden contracten afgesloten
voor leveringen van vaccins in 2022. Hierbij wordt voor zover mogelijk rekening gehouden
met de inschattingen van experts over de toekomstige ontwikkelingen. Zoals aangegeven
bij het antwoord op vraag 6 zal VWS met het RIVM en de GR in overleg treden over een
mogelijk structureel vaccinatieprogramma.

Vraag 9

Worden er nog nieuwe contracten gesloten voor de inkoop van vaccins voor na de zomer
en het jaar 2022? Met welke farmaceuten lopen nog onderhandelingen?

Antwoord 9

Ja, we sluiten momenteel ook contracten af voor leveringen in 2022. Deels kunt u deze
(mogelijke) leveringen terugvinden in de leveringstabellen die we steeds opnemen in
de voortgangsbrieven. Ook lopen er nog onderhandelingen met een aantal leveranciers
waarmee de EU nog geen overeenkomst heeft.

Indien deze uiteindelijk gesloten worden, zal de levering daarvan ook pas plaatsvinden
in Q4 en in 2022. Het beschikbaar komen van vaccins is afhankelijk van het succesvol
doorlopen van alle klinische testfasen en de daaropvolgende beoordeling door de Europese
medicijnautoriteit (EMA) en het College ter Beoordeling van geneesmiddelen (CBG),
zoals ik ook in mijn Kamerbrief5 van 20 november jl.

Vraag 10

Hoe gaat Nederland om met het feit dat steeds meer Europese landen hun eigen plan
trekken voor de inkoop van vaccins?

Antwoord 10

Het is niet mijn beeld dat Europese landen steeds meer hun eigen plan trekken t.a.v.
de aankoop van vaccins. Sterker, de in het antwoord op vraag 9 genoemde aankopen vinden
plaats in gemeenschappelijkheid. Enkele lidstaten werken of denken momenteel na over
het Sputnik vaccin.

Vraag 11

Kunt u deze vragen afzonderlijk beantwoorden voorafgaand aan het eerstvolgende debat
over de ontwikkelingen rondom het coronavirus?

Antwoord 11

Ja.