Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Kwint en Leijten over de vraag hoe mensen die kinderopvang geheel zelf betalen ook gecompenseerd zullen worden

Antwoord van Staatssecretaris Van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen
28 mei 2020).

Vraag 1

Hoeveel mensen betalen de kinderopvang geheel zelf, omdat zij niet in aanmerking komen
voor kinderopvangtoeslag?1

Antwoord 1

Het overgrote deel van de ouders waarvan de kinderen naar de opvang gaan, krijgen
daarvoor een tegemoetkoming via de kinderopvangvangtoeslag. Deze groep ouders bedraagt
ongeveer 570.000 huishoudens (850.000 kinderen).

Daarnaast is er nog een groep ouders die een tegemoetkoming in de kosten voor kinderopvang
krijgt via de gemeente. Dit gaat om een gemeentelijk aanbod, VVE en vergoedingen in
het kader van een sociaal medische indicatie (SMI). Deze groep ouders bedraagt ongeveer
50.000 kinderen.

Tot slot is er een groep ouders die geheel zonder vergoeding gebruik maakt van kinderopvang.
Dit is een diverse groep, die niet in beeld is bij de overheid. Naar verwachting gaat
het om enkele duizenden ouders die de kinderopvang volledig zelf betalen. Er zullen
ouders zijn die bewust gekozen hebben om geen gebruik te maken van kinderopvangtoeslag.
Sommigen zullen een vergoeding krijgen van de werkgever. Ook zal een deel geen tegemoetkoming
krijgen, omdat zij niet in aanmerking komen voor kinderopvangtoeslag of een gemeentelijke
voorziening. Dit kunnen bijvoorbeeld expats zijn met een partner buiten de EU, eenverdieners,
of ouders zonder baan en die ook geen erkend traject naar werk volgen. Oudervereniging
BOinK heeft een meldpunt openstaan om deze groep ouders beter in beeld te krijgen.

Vraag 2, 3

Waarom is niet aan deze ouders gedacht bij het maken van de compensatie voor het doorbetalen
van de kinderopvang tijdens de periode van sluiting in verband met de COVID-19 uitbraak?

Erkent u dat de ouders die de kosten zelf betalen niet in beeld zullen zijn als er
uitgegaan wordt van de gegevens van de Belastingdienst – Toeslagen?

Antwoord 2, 3

Aan ouders die normaliter kinderopvang gebruiken, is gevraagd de gehele factuur aan
de kinderopvang te blijven betalen. Het door laten lopen van de reguliere betaling
heeft verschillende voordelen. Ouders behouden op deze manier de plek voor hun kinderen
op de kinderopvang voor wanneer de kinderopvang weer regulier opengaat. De kinderopvangtoeslag
blijft gewoon doorlopen en er hoeft niet te worden ingegrepen in het lopende toeslagsysteem.
Een belangrijk voordeel is bovendien dat de kinderopvang op deze manier gefinancierd
blijft en zo in staat is goede noodopvang te verzorgen. De sector blijft op deze manier
ook zo veel mogelijk stabiel waardoor de terugkeer naar de reguliere situatie straks
gemakkelijker zal zijn.

De vergoeding van de eigen bijdrage die ouders betalen voor een dienst die zij niet
geleverd krijgen, is in hoog tempo opgezet. Er is nagedacht over verschillende varianten.
Uitvoerbaarheid en privacyaspecten waren daarbij belangrijke aandachtspunten. Het
kabinet heeft daarbij gekozen voor een route die snelle uitbetaling mogelijk maakt.
Ouders ontvangen een vergoeding die bij benadering compenseert voor de eigen bijdrage.
Voor afwijkingen wordt begrip gevraagd van ouders. Er is sprake van een ambtshalve
toekenning en een directe uitbetaling aan ouders. Dit beperkt de lasten bij ouders
en kinderopvangorganisaties vergaand.

Om dit mogelijk te maken wordt, net als bij andere noodmaatregelen, uitgegaan van
bestaande gegevens. Namelijk, de gegevens die bekend zijn bij de Belastingdienst/Toeslagen.
Dit is mogelijk voor de groep ouders met kinderopvangtoeslag. Ouders die de kosten
geheel zelf betalen komen niet in deze gegevens terug en zijn daarom niet in de tegemoetkomingsregeling
opgenomen.

Het kabinet heeft daarom bewust afgewogen de ouders met kinderopvangtoeslag alvast
te informeren en nader terug te komen op de groep ouders die de kosten geheel zelf
betalen.

Vraag 4

Is bekend hoeveel mensen jaarlijks niet in aanmerking komen voor kinderopvangtoeslag?
Is tevens bekend wat de afwijzingsgronden zijn? Bent u bereid dit uit te zoeken?

Antwoord 4

Het aantal mensen dat niet in aanmerking komt voor kinderopvangtoeslag is niet in
te schatten. Ouders kunnen namelijk zelf bewust afzien van een aanvraag, omdat zij
niet voor kinderopvangtoeslag in aanmerking komen.

Vraag 5

Bent u bereid een mogelijkheid te bieden voor deze ouders om zich te melden en te
zorgen dat ook zij gecompenseerd worden? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 5

Op dit moment proberen we meer zicht te krijgen op de groep ouders die de kinderopvang
geheel zelf betalen. Als hier meer duidelijkheid over is, zal worden bezien of voor
deze groep een vorm van tegemoetkoming wenselijk en mogelijk is. Daarbij zal ik alle
factoren meenemen, waaronder de effecten die het heeft voor deze ouders, maar ook
de uitvoerbaarheid van een eventuele tegemoetkoming.