Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Lodders, Middendorp en Aartsen over de eHerkenning en het artikel ‘MKB en VNO-NCW: gedupeerden nieuw aangiftesysteem compenseren’

Antwoord van Staatssecretaris Vijlbrief (Belastingdienst), mede namens de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen 10 februari 2020).

Vraag 1

Klopt het dat er intern bij de Belastingdienst weerstand is tegen de onduidelijkheid
en de hoge kosten die eHerkenning met zich meebrengt?1 Waar is de interne weerstand tegen de implementatie van eHerkenning op gebaseerd?2 Wat is er met deze weerstand gedaan? Deelt u de mening dat er onvoldoende is geluisterd
naar de mensen op de werkvloer die tegen de implementatie van eHerkenning zijn? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, waarom wel?

Antwoord 1

De zorgen over een betaald inlogmiddel zijn meegewogen en geadresseerd in de implementatie
en tijdens de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel Wet digitale overheid.
De Belastingdienst is nadrukkelijk betrokken bij de Rijksbrede implementatie en mediacampagne
rond eHerkenning en de implementatie bij het UWV. Bij leveranciers is aangedrongen
op een passend prijsbeleid.

Vraag 2

Hoeveel vragen en klachten heeft de Belastingdienst ontvangen? Wat is hiermee gedaan?

Antwoord 2

De Belastingdienst heeft circa 60 klachten ontvangen van ondernemers. Ook zijn brieven
ontvangen van FNV en het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO). Met het CIO
is zowel de Belastingdienst als het Ministerie van Binnenlandse Zaken in gesprek om
spoedig tot een oplossing te komen. De Belastingdienst zal alle klachten zo snel mogelijk
behandelen.

Vraag 3

Hoe duidt u de zorgelijke signalen uit het bedrijfsleven? Op welke manier is het bedrijfsleven
betrokken bij de regelgeving rond eHerkenning? Wat waren hun reacties op de voorliggende
voorstellen en wat is er met deze reacties gebeurd?

Antwoord 3

MKB-Nederland en VNO-NCW heeft het idee van eHerkenning, het gemak daarvan en de verhoogde
betrouwbaarheid van de online identiteit altijd ondersteund. VNO-NCW en MKB-Nederland
voert ook in nauwe afstemming met BZK/Logius campagne voor het gebruik van eHerkenning.
Tegelijk maakt zij ook bezwaar tegen de verplichtstelling daarvan door de Belastingdienst.

Zie ook:

https://www.vno-ncw.nl/meer-informatie/eherkenning-veelgestelde-vragen

en

https://www.vno-ncw.nl/nieuws/eherkenning-niet-verplichten-voor-belasti…

Bij de consultatie van het wetsvoorstel Generieke Digitale Infrastructuur3 heeft VNO-NCW aangegeven voorstander te zijn van de acceptatieplicht voor erkende
middelen. Het redeneerde dat door de verplichting van bestuursorganen om erkende middelen
te accepteren ondernemers gebruik kunnen maken van de voor hun meest relevante en
optimale authenticatieservice. Het betoog daarbij was dat deze keuzevrijheid op zichzelf
weer marktwerking in de markt van authenticatiemiddelen stimuleert, waardoor ook continue
innovatie en prijs-optimalisatie plaatsvindt. Dit zou telkens een versnelling in de
digitale dienstverlening teweeg kunnen brengen.

eHerkenning als inlogmiddel bestaat al sinds 2009. Overheidsbreed is er al ruime ervaring
opgedaan met het gebruik door ondernemers. De Belastingdienst heeft voorafgaand aan
de invoering van eHerkenning onderzoek gedaan. Deze onderzoeken zijn tegelijk met
de beantwoording van deze vragen naar uw Kamer gestuurd. Ondernemers geven aan positief
te staan tegenover het verhogen van de betrouwbaarheid van inlogmiddelen maar blijven
kritisch over de kosten.

Vraag 4

Kunt u verklaren waarom het bedrijfsleven nog steeds kritisch is op eHerkenning en
dan met name op het feit dat er geen rekening wordt gehouden met de negatieve impact
ervan op ondernemers en het geen wettelijke grondslag lijkt te kennen?

Antwoord 4

Zoals ook geantwoord op de vragen die 23 december 2019 zijn gesteld door de leden
Omtzigt en Lodders moeten overheidsinstanties, waaronder de Belastingdienst, in overeenstemming
met de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) handelen. Informatiesystemen
die persoonsgegevens verwerken, behoren aan bepaalde eisen te voldoen ten aanzien
van toegangsbeveiliging. Op grond van artikel 5, eerste lid, letter f, van de AVG
moeten passende technische beveiligingsmaatregelen worden genomen. De Belastingdienst
stelt daarom dat organisaties voor het doen van de aangiftes loonheffingen en vennootschapsbelasting
via het ondernemersportaal per 1 januari 2020 een inlogmiddel dienen te gebruiken
dat ingevolge Verordening (EU) nr. 910/2014 (de zogeheten eIDAS-verordening) voldoet
aan het beveiligingsniveau «substantieel» en bij de Europese Commissie is genotificeerd.
Op dit moment is eHerkenning (niveau 3) het enige inlogmiddel dat hieraan voldoet.
Eenmanszaken kunnen op het Mijn Belastingdienst zakelijk portaal met DigiD inloggen.

Het bedrijfsleven lijkt niet zozeer kritisch over eHerkenning in algemene zin- zie
ook het standpunt van VNO-NCW en MKB NL – maar vooral over de kosten en de betrokkenheid
van commerciële aanbieders. Onderzoek van de Belastingdienst wijst uit dat een deel
van de kritische houding voortkomt uit onbekendheid met dit inlogmiddel. Daarnaast
is in het kabinetsbeleid de overweging gemaakt dat de voordelen van een beveiligde
communicatie met de overheid deze kosten rechtvaardigt.

Met name ondernemers die aangifte omzetbelasting doen zijn kritisch ten aanzien van
de kosten van eHerkenning. Voor hen blijft het oude portaal van de Belastingdienst
beschikbaar en kunnen zij inloggen met de bekende combinatie van gebruikersnaam en
wachtwoord.

Vraag 5

Hoeveel ondernemers moeten de eHerkenning nog aanvragen?

Antwoord 5

Er is geen exact beeld te geven, omdat een deel van de doelgroep inmiddels al over
een passend eHerkenningsmiddel beschikt (maar dit nog niet heeft gebruikt). Het is
ook mogelijk dat een deel besloten heeft om de aangifte voortaan uit te besteden of
gebruik te maken van een professioneel aangiftepakket. In deze gevallen hebben ondernemers
geen eHerkenning nodig om aangifte te doen.

Wel bekend is dat:

– Begin februari 2020 nog ca. 18.000 ondernemingen (geen eenmanszaak) hun laatste loonaangifte
via de website van de Belastingdienst gedaan. Indien al deze ondernemingen de overstap
maken naar Mijn Belastingdienst Zakelijk, dan zal deze groep over eHerkenning (eH3)
moeten beschikken om hun loonaangifte in te kunnen indienen via dit nieuwe portaal.
Voor deze groep is inmiddels besloten tot het bieden van uitstel.

– Indien al deze ondernemingen de overstap maken naar Mijn Belastingdienst Zakelijk
(het nieuwe portaal), dan zal deze groep over eHerkenning niveau substantieel (eH3)
moeten beschikken om hun loonaangifte in te kunnen indienen via dit nieuwe portaal.
Voor deze groep is inmiddels besloten tot het bieden van uitstel.

– Circa 100.000 ondernemingen in 2019 aangifte vennootschapsbelasting deden via de website
van de Belastingdienst. Indien al deze ondernemingen de overstap maken naar Mijn Belastingdienst
Zakelijk, dan zal deze groep uiterlijk 1 juni 2020 (met mogelijk uitstel tot 1 november
2020) over eHerkenning (eH3) moeten beschikken om hun aangifte vennootschapsbelasting
in te kunnen dienen via het nieuwe portaal.

– Voor de btw kunnen ondernemers gebruik maken van zowel het oude als het nieuwe portaal
en hoeven zij dus voor dit jaar geen eHerkenning aan te schaffen.

– Circa 1 miljoen ondernemers maken gebruik van commerciële software of een fiscaal
dienstverlener. Zij hebben eHerkenning niet nodig voor het doen van belastingaangifte.

Vraag 6

Klopt het dat ondernemers naast de aanschaf van eHerkenning ook nog op extra kosten
worden gejaagd bijvoorbeeld door een identificatiecheck paspoort door een derde?

Antwoord 6

Nee, dat klopt niet. De Identificatiecheck zit in principe in de prijs inbegrepen.
In uitzonderlijke gevallen kan extra fysieke identificatie ter plekke nodig zijn.
Dan rekenen sommige leveranciers wel een meerprijs.

Vraag 7

Op welke manier kunnen ondernemers uitstel aanvragen bij de Belastingdienst voor het
doen van aangifte via eHerkenning?

Antwoord 7

Zoals toegezegd in de brief over de invoering van eHerkenning d.d. 29 januari jl.4 informeer ik u hierbij nader over de verschillende mogelijkheden die ik heb om uitstel
te verlenen en zo onterechte boetes te voorkomen.

De Belastingdienst verleent proactief uitstel voor ondernemers die aangifteplichtig
zijn voor de loonheffingen, rechtspersoon zijn en hun laatst ingediende aangifte hebben
gedaan via het oude ondernemersportaal van de Belastingdienst. Dit geldt voor ondernemers
die overstappen naar Mijn Belastingdienst Zakelijk en daarvoor eHerkenning aanschaffen,
maar ook voor ondernemers die voortaan een fiscaal dienstverlener of marktsoftware
inzetten om aangifte te doen. Ondernemers die hun laatst ingediende aangifte hebben
gedaan via een fiscaal dienstverlener of marktsoftware komen niet in aanmerking voor
proactief uitstel. De groep, die in aanmerking komt voor proactief uitstel, ontvangt
van de Belastingdienst binnenkort een brief waarin staat dat uitstel tot 1 juli wordt
verleend voor de loonaangifte 2020 en de betaling daarvan. Deze groep hoeft daarvoor
niet zelf een verzoek om uitstel te doen. De aangifteplichtige kan ook afzien van
het proactief verleende uitstel.

Eenmanszaken kunnen inloggen met DigiD en krijgen geen uitstel. Voor overige werkgevers
geldt dat zij een verzoek tot uitstel voor de aangifte loonheffing kunnen indienen
voordat de uiterste inleverdatum van de aangifte verstreken is. Uitstel aanvragen
kan door een schriftelijk verzoek te sturen (aan postbus 8738, 4820 BA Breda) onder
vermelding van het loonheffingsnummer, de aanleiding van de aanvraag, de tijdvakken
waarvoor uitstel wordt gevraagd en of uitstel wordt gevraagd voor het doen van de
aangifte en/of de betaling.

Ondernemers kunnen voor 1 juni uitstel voor het doen van de aangifte vennootschapsbelasting
aanvragen via het ondernemersportaal van de Belastingdienst of door op het openbare
gedeelte van de website van de Belastingdienst het uitstelformulier te downloaden,
in te vullen en per post te retourneren. Het reguliere uitstel wordt altijd verleend
en is vijf maanden. Voor langer uitstel moet het verzoek worden onderbouwd.

Vraag 8

Waarom wordt er gestopt met het oude Belastingdienst-portaal en wat zijn de alternatieven?

Antwoord 8

Het portaal van de Belastingdienst is technisch zeer verouderd. Wijzigingen in de
omzetbelasting als gevolg van nieuwe wetgeving kunnen hierop niet meer worden doorgevoerd.
Wijzigingen voor de loonaangifte en Vennootschapsbelasting kunnen worden doorgevoerd
op het nieuwe portaal.

Het oude portaal voor ondernemers blijft ook in 2020 nog beschikbaar voor de omzetbelasting.
Vanaf januari 2020 is het echter niet meer mogelijk om nieuwe aangiftes Loonheffingen
en Vennootschapsbelasting via het oude portaal te doen. Dit kan op het nieuwe Mijn
Belastingdienst Zakelijk portaal.

Ondernemers die geen gebruik kunnen of willen maken van het nieuwe portaal kunnen
gebruik maken van een fiscaal dienstverlener of professionele administratie- en aangiftesoftware
aan te schaffen om aan hun aangifteverplichtingen te voldoen.

Vraag 9

Klopt het dat er een «Restgroep» van ongeveer 60.000 ondernemingen bestaat die niet
de mogelijkheid heeft om eHerkenning aan te vragen? Deelt u de mening dat er klaarblijkelijk
onvoldoende is nagedacht over de gevolgen van eHerkenning voor deze groep omdat de
gangbare inlogprocessen niet geschikt zijn voor hen om de aangifte te kunnen doen?
En deelt u de mening dat de overheid met de invoering van eHerkenning op deze manier
juist meer problemen creëert? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom wel?

Antwoord 9

Er zijn ongeveer 540 organisaties die geen eHerkenningsmiddel kunnen krijgen om de
aangifte loonheffingen of vennootschapsbelasting te doen. Het aantal van 60.000 omvat
de restgroep voor de aangifte omzetbelasting voor het geval dat eHerkenning vereist
zou worden voor de aangifte omzetbelasting. Echter, voor het doen van aangifte omzetbelasting
is de gangbare inlogmethode beschikbaar (gebruikersnaam en wachtwoord); eHerkenning
is hiervoor nu niet vereist.

Ik ben van mening dat de aanloopproblemen van de implementatie zorgvuldig zijn afgewogen
tegen het belang dat de toegang tot informatiesystemen, die persoonsgegevens verwerken,
ingevolge de AVG passend zijn beveiligd zodat onbevoegden geen toegang krijgen tot
gegevens van ondernemers.

Vraag 10

Wat gaat u doen om zorg te dragen dat (kleine) ondernemers kosteloos, zoals nu ook
het geval is, hun belastingaangifte kunnen doen?

Antwoord 10

De meeste kleine ondernemers (eenmanszaken) kunnen gebruik maken van DigiD. Kleine
ondernemers met rechtspersoonlijkheid kunnen gebruik maken van eHerkenning. Bij de
behandeling van de Wet Digitale Overheid op 5 februari 2020 is toegezegd dat ik samen
met de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties binnen 4 weken met een
nadere brief kom waarin wij ingaan op een mogelijke oplossing om tijdelijk tegemoet
te komen aan de zorgen van kleine bedrijven over de (aanschaf)kosten van een herkennings-middel.