Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Kooten-Arissen over het ontbreken van vergoeding voor het Freestyle Libre systeem dat grote voordelen heeft voor diabetespatiënten

Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 18 juni 2019).

Vraag 1

Kent u het onderzoek van professor dr. Henk Bilo, hoogleraar interne geneeskunde en
hoofd van het Diabetes Onderzoekscentrum in Zwolle, waarin wordt geconcludeerd dat
de FreeStyle Libre (FSL), een innovatief Flash Glucose Monitoring systeem, diverse
gezondheidsvoordelen heeft voor mensen met diabetes type 1, waaronder gezondere suikerwaardes,
minder ernstige hypoglykemieën, een positief effect op de kwaliteit van leven, minder
ziekenhuisopnamen als gevolg van de diabetes, een gezonder HbA1c-gehalte en minder
verlies aan arbeidsproductiviteit?1 Wat is uw reactie op het onderzoek?

Antwoord 1

Ik ken het onderzoek van professor dr. Henk Bilo. Ik heb daar geen inhoudelijk oordeel
over. Ik voeg daaraan toe dat de Rondetafel Diabeteszorg onlangs heeft geadviseerd
om op basis van de informatie die er nu ligt, na te gaan of alle mensen met diabetes
type 1 flash glucose monitoring (Freestyle Libre) vergoed kunnen krijgen. Door alle
betrokken partijen wordt nu zo snel mogelijk gewerkt aan het bij elkaar brengen en
onderbouwen van de benodigde wetenschappelijke studies en overige informatie zoals
het onderzoek van professor dr. Bilo. Het is de verwachting dat Zorginstituut Nederland
voor einde 2019 een uitspraak kan doen over vergoeding van FGM voor alle mensen met
diabetes type 1.

Vraag 2

Wist u dat Nederland zo'n honderdduizend patiënten met diabetes type 1 telt, waarvan
na 20 jaar 82% van oogproblemen heeft, een op de drie nierproblemen krijgt en ruim
een op de vijf te maken krijgt met aantasting van de zenuwen?2
3

Antwoord 2

Het is mij bekend dat diabetes type 1 helaas tot dergelijke ingrijpende problemen
kan leiden.

Vraag 3

Bent u van mening dat bij de kostenvergelijking tussen de FSL en traditionele bloedglucose-meetsystemen
(met vingerprikken) niet alleen gekeken moet worden naar de verschillen in prijs,
maar ook naar de kosten die met de FSL bespaard kunnen worden door de daling van het
aantal ziekenhuisopnames, de vermindering van complicaties en het beperken van verlies
aan arbeidsproductiviteit bij diabetespatiënten? Zo ja, kunt u dat toelichten? Zo
nee, waarom niet?

Antwoord 3

Zoals ik bij het antwoord op de eerste vraag aangaf, werkt het Zorginstituut aan een
uitspraak over de effectiviteit van FGM. Daarbij wordt gekeken naar klinisch relevante
aspecten en zijn kostenaspecten hierbij niet relevant. Het is daarna aan de zorgverzekeraars
om doelmatig zorg in te kopen en te voldoen aan hun zorgplicht.

Vraag 4 en 5

Hoe beoordeelt u het feit dat het Zorginstituut slechts voor vijf specifieke indicatiegroepen
heeft beoordeeld of zij in aanmerking komen voor vergoeding van de FSL uit het basispakket,
terwijl een veel grotere groep diabetespatiënten grote risico's loopt om complicaties
te krijgen?4

Bent u het met professor Bilo eens dat de FSL (of soortgelijke systemen) grote voordelen
heeft voor alle diabetespatiënten? Kunt u toezeggen dat het Zorginstituut voor álle
diabetespatiënten met type 1 gaat beoordelen of zij baat kunnen hebben bij het FSL-systeem?

Antwoord 4 en 5

In het standpunt waar u naar verwijst heeft het Zorginstituut de stand van de wetenschap
en praktijk van de FSL beoordeeld als technische variant van real time Continue Glucose
Monitoring (rt-CGM) en vastgesteld dat de FSL effectief is voor vier van de vijf indicatiegroepen
die in aanmerking kunnen komen voor rt-CGM. Volgens het Zorginstituut is de technische
accuratesse van de FGM vergelijkbaar met rt-CGM en voldoet de FSL voor de vier genoemde
indicaties daarom aan «de stand van de wetenschap en praktijk». Ik heb daar verder
geen oordeel over. Over een mogelijke uitbreiding naar andere indicatiegroepen van
patiënten met diabetes type 1 verwacht het Zorginstituut voor eind 2019 een standpunt
in te kunnen nemen

Vraag 6

Bent u ervan op de hoogte dat het National Health Scheme in het Verenigd Koninkrijk
de FSL al sinds 2017 vergoedt voor mensen met type 1 en type 2 diabetes?5

Antwoord 6

Ik ben ervan op de hoogte dat in het Verenigd Koninkrijk in 2017 een beoordeling van
FGM heeft plaats gevonden. Daar is sinds 2017 FGM in de richtlijn voor diabeteszorg
opgenomen voor patiënten van vier jaar en ouder met type 1 en 2 diabetes die insuline
injecties gebruiken. Hieraan is wel gekoppeld dat zijzelf, of hun verzorgers, in staat
zijn hun diabetes te controleren. Dit betekent overigens nog niet dat de FSL in alle
regio’s binnen het Verenigd Koninkrijk ook vergoed werd. Die beslissing is namelijk
afhankelijk van de regionale kosteneffectiviteit beoordeling. Sinds mei dit jaar zijn
in het Verenigd Koninkrijk de vergoedingscriteria aangepast waardoor 20% van de diabetes
type 1 patiënten die aan de criteria voldoen onder bepaalde voorwaarden de FSL vergoed
krijgt.

Vraag 7

Kunt u een overzicht geven van EU-lidstaten waar de FSL wordt vergoed vanuit het basispakket?

Antwoord 7

In verscheidene Europese landen zijn adviezen over vergoeding van FGM
gepubliceerd. Dit betreft vooralsnog in alle gevallen de FreeStyle Libre. Het Zorginstituut
heeft alleen die adviezen die de indicaties betreffen in hun standpunt
beoordeelt. Andere overzichten hebben wij niet.

Volgens het rapport van het Zorginstituut met het standpunt over de Flash Glucose
Monitoring van 30 april 2018 wordt in Spanje FGM vergoed voor patiënten met diabetes
type 1 met gecontroleerde HbA1c waarden en goede zelfmonitoring en heeft Frankrijk
in mei 2017 besloten om FGM te vergoeden voor insulineafhankelijke type 1 en 2 patiënten.

Vraag 8

Hoe kan het dat Nederland achterloopt bij het toegankelijk maken van systemen die
van groot belang zijn voor diabetespatiënten en tevens tot een besparing kunnen leiden
in de zorgkosten?

Antwoord 8

Op basis van het hierboven genoemde standpunt van het Zorginstituut zit de Freestyle
Libre sinds 2017 in het basispakket voor een specifieke groep diabetespatiënten. Over
een mogelijke uitbreiding naar andere indicatiegroepen van diabetes type 1 patiënten
verwacht het Zorginstituut voor eind 2019 een standpunt in te nemen. Bovendien is
bewezen effectieve diabeteszorg in Nederland van hoogstaande kwaliteit en uiterst
toegankelijk. Daarom deel ik uw mening niet dat Nederland daarin zou achterlopen.

Toelichting:

Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Ploumen (PvdA),
ingezonden 29 april 2019 (vraagnummer 2019Z08852).