Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van Nispen en Karabulut over het bericht dat een Nederlandse strafrechtadvocaat de toegang tot de Verenigde Staten geweigerd wordt

Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming), mede namens de Minister van Buitenlandse
Zaken (ontvangen 13 juni 2019). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019,
nr. 2469.

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht dat een Nederlandse strafrechtadvocaat, die
ook terreurzaken doet, de toegang is geweigerd tot de Verenigde Staten?1

Antwoord 1

Ja, ik heb kennisgenomen van dat bericht.

Vraag 2

Wat is uw reactie daarop? Deelt u de mening van Johan Rijlaarsdam, deken van de Nederlandse
orde van Advocaten, dat deze ontwikkeling van de Verenigde Staten verontrustend is?2

Antwoord 2

Advocaten moeten vrij zijn in de uitoefening van hun beroep, gelet op de belangrijke
rol die zij spelen in de verwezenlijking van het recht van verdachten op een eerlijk
proces. Met de algemeen deken van de Nederlandse orde van advocaten ben ik van mening
dat advocaten niet beoordeeld moeten worden op hun betrokkenheid in een strafproces
bij de verdediging van hun cliënten.

Vraag 3 en 4

Deelt u de mening dat wij moeten garanderen dat Nederlandse strafrechtadvocaten niet
mogen bemoeilijkt worden in hun werk door de Amerikaanse autoriteiten?

Bent u bereid hierover in gesprek te gaan met uw Amerikaanse ambtgenoot en opheldering
te vragen?

Antwoord 3 en 4

Het onder 1 genoemde bericht en de daarin geuite vermoedens vormden aanleiding contact
op te nemen met de Amerikaanse autoriteiten en opheldering te vragen.

Vooropgesteld zij dat de VS op basis van hun soevereiniteit zelf beslist over de criteria
voor toelating tot hun grondgebied. Houders van een Nederlands paspoort die naar de
VS reizen moeten beschikken over een ESTA (bewijs dat zonder visum naar de VS gereisd
mag worden) of een Amerikaans visum. Navraag bij de Amerikaanse autoriteiten leert
dat een aanvraag voor een ESTA of visum wordt getoetst aan de hand van vele verschillende
criteria. Indien een ESTA-aanvraag wordt geweigerd, dient een visum aangevraagd te
worden via het Amerikaanse Consulaat Generaal in Amsterdam. In algemene zin geldt
dat een reeks van gronden bestaat waarop een visumaanvraag van een individu afgewezen
kan worden.

Als reactie op onze vragen hebben de Amerikaanse autoriteiten verwezen naar bovenstaand
beleid en aangegeven dat Amerikaanse wet- en regelgeving hen niet in staat stelt om
op individuele gevallen in te gaan.

Publiekelijk heeft de VS als reactie op het bericht genoemd onder vraag 1 aangegeven
dat het beroep van iemand geen grond vormt om de toegang tot de VS te weigeren. Er
wordt altijd gekeken naar meerdere criteria, zoals bijvoorbeeld de connecties en de
reisgeschiedenis van een persoon.

We zullen deze situatie blijven monitoren en het Ministerie van Justitie en Veiligheid
staat hierover in nauw contact met de Nederlandse Orde van Advocaten.

Vraag 5

Hoe komt de Verenigde Staten aan de gegevens waaruit blijkt dat iemand een strafrechtadvocaat
is en terrorisme verdachten bijstaat? Kan dit worden uitgezocht?

Antwoord 5

De Nederlandse overheid deelt geen informatie met de VS over Nederlandse advocaten
van terrorismeverdachten. Dit laat onverlet dat uit openbare bronnen kan worden opgemaakt
dat iemand strafrechtadvocaat is en terrorismeverdachten bijstaat.