Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Rudmer Heerema en Van Gent over het plaatsen van (bewerkte) foto’s en filmpjes van leerkrachten in klaslokalen op internet

Antwoord van Minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media) (ontvangen 9 april
2019).

Vraag 1

Bent u bekend met de berichten met betrekking tot de plaatsing van (bewerkte) foto’s
en filmpjes van leerkrachten in klaslokalen op internet?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Gezien het feit dat de laatste tijd met regelmaat in de media nieuwsberichten verschijnen
dat leerkrachten in problemen zijn geraakt doordat leerlingen (bewerkte) foto’s en
filmpjes gemaakt in het klaslokaal of op school, op internet hebben geplaatst, bent
u van mening dat dit een groeiend probleem is en dat leerkrachten hiertegen in bescherming
moeten worden genomen? Zo ja, wat gaat u doen om dit groeiende probleem tegen te gaan?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2

De laatste tijd zijn er verschillende incidenten geweest rondom opnames door leerlingen.
Dit is een onwenselijke situatie die risico’s met zich mee kan brengen voor de veiligheid
van leraren en de veiligheid in de school.

Ik vind het dan ook belangrijk dat een school – in overleg met alle betrokkenen in
en rond de school – schoolregels opstelt over het gebruik van mobiele telefoons en
eventueel over de bestraffing van het niet-nakomen van die regels. Dat vind ik bij
uitstek een taak voor de school zelf, die ook past in de bredere verantwoordelijkheid
voor een veilig schoolklimaat, en daarin zie ik geen rol voor de overheid weggelegd.
Wel zorg ik voor de benodigde ondersteuning voor scholen.

Stichting Kennisnet heeft in samenwerking met de VO-raad een leidraad ontwikkeld hoe
om te gaan met online verspreiding van ongewenste beelden van leerlingen en/of personeel.
In 2018 bracht zij al de brochure «Sociale media en schoolmedewerkers: omgaan met
valkuilen» uit. Ik heb de Stichting School en Veiligheid gevraagd het komende jaar
haar aanbod van ondersteuning op dit thema uit te breiden. Zo wil ik stimuleren dat
alle scholen aan de slag gaan met dit thema.

Vraag 3

Deelt u de opvatting dat het verwerken van persoonsgegevens (door filmpjes en/of foto’s)
op internet, zonder dat de persoon over wie het gaat daarvoor toestemming heeft gegeven,
in strijd is met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)?

Antwoord 3

Voor rechtmatige verwerking van persoonsgegevens is een grondslag vereist. Eén van
de zes grondslagen is het geven van toestemming. Het is niet aan mij om te beoordelen
of een gegevensverwerking in een bepaalde situatie rechtmatig is. Dit is aan de Autoriteit
Persoonsgegevens of de rechter.

Vraag 4, 5

Welke strafrechtelijke of bestuursrechtelijke sancties kunnen worden opgelegd aan
leerlingen en/of anderen die op dergelijke wijze in strijd met de AVG handelen? Hoe
vaak zijn deze sancties sinds de invoering van de AVG in mei 2018 opgelegd?

Worden er ook door de scholen sancties opgelegd aan deze leerlingen en wat voor sancties
zijn dit?

Antwoord 4, 5

In principe is het aan de school om maatregelen te treffen. Er zijn scholen die het
gebruik van mobiele telefoons verbieden of ontmoedigen tijdens de lesuren. In uitzonderlijke
gevallen kan een school, leraar of leerling er zelf voor kiezen om aangifte te doen,
een procedure te starten bij de rechter of een klacht in te dienen bij de Autoriteit
Persoonsgegevens. De strafrechtelijke en bestuursrechtelijke sancties zijn afhankelijk
van de zwaarte van de gedraging. De gegevens over het aantal sancties zijn mij niet
bekend.