Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Gerven over het bericht ‘Hoe China de WHO misbruikt voor zijn eigen agenda’

Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 27 maart 2019).

Vraag 1

Kent u het bericht «Hoe China de WHO misbruikt voor zijn eigen agenda»?1 Wat is uw reactie daarop?

Antwoord 1

Ja, dat bericht ken ik.

De International Classification of Diseases and Related Health Problems (ICD) is een
instrument om data over ziekte en sterfte internationaal vergelijkbaar te maken. Om
het door zoveel mogelijk lidstaten te laten gebruiken, moet het ook bruikbaar zijn
voor zoveel mogelijk WHO lidstaten; tegelijkertijd sluit het zoveel mogelijk aan bij
de huidige stand van de medische wetenschap. Om die reden wordt de ICD met enige regelmaat
herzien om recht te doen aan nieuwe inzichten. De elfde revisie van de ICD is een
proces dat al jaren loopt.

De ICD-11 kent inderdaad een hoofdstuk Traditional Medicine Conditions (TMC2), maar dit heeft geen diagnostische toepassing in de zin dat het een instrument is
voor de arts om tot de juiste diagnose te komen. Het betreft hier de mogelijkheid
om aandoeningen gerelateerd aan «traditional medicine» te registreren. Deze mogelijkheid
is voor optioneel gebruik. Dat wil zeggen dat het geen onderdeel uitmaakt, noch zal
uitmaken, van de verplichte data aanlevering van landen aan de WHO. Landen kunnen
daarom zelf beslissen of ze dat hoofdstuk wel gebruiken of niet.

Vraag 2

Hoe heeft Nederland zich opgesteld ten opzichte van het opnemen van traditionele geneeskunde
in de voorbereiding voor de ICD-11 en welke afwegingen zijn hierin gemaakt?

Antwoord 2

In het internationale circuit van deskundigen heeft Nederland geen mening gegeven
over TMC. De rol van de deskundigen was vooral per hoofdstuk en onderwerp verdeeld;
het bestaan van het TMC hoofdstuk is nooit ter discussie gesteld.

Tijdens de bijeenkomst van de Executive Board van de WHO heeft Nederland zich geschaard
achter de lijn die door Roemenië is uitgesproken namens de Europese Unie en haar lidstaten.
Daarin is verwoord dat de EU-lidstaten begrip hebben voor het belang dat de WHO hecht
aan het opnemen van traditionele medische aandoeningen in het ICD-systematiek. Dit
is nuttig voor landen waar traditionele behandelwijzen al eeuwenlang deel uitmaken
van hun gezondheidszorgsysteem. Tegelijkertijd is namens de lidstaten uitgesproken
dat de WHO in de ICD-systematiek een helder onderscheid moet aanbrengen tussen de
beschrijving van aandoeningen geënt op traditionele geneeswijzen en die welke vallen
onder de reguliere, evidence-based («Westerse») geneeswijzen.

Een definitief besluit over de adoptie van ICD-11 wordt genomen tijdens de 72e World Health Assembly in mei 2019.

Vraag 3

Is overwogen om afstand te nemen van de ICD-11 vanwege het opnemen van traditionele
geneeskunde hierin?

Antwoord 3

Nee.

De ICD is bij uitstek een instrument van internationale consensus. Nederland kan hierin
niet solitair optreden. Het is een instrument om data over ziekte en sterfte internationaal
vergelijkbaar te maken. Daarvoor is het nodig dat zoveel mogelijk lidstaten de systematiek
gebruiken. Bovendien maakt ICD-11 gebruik van een parallelle paragraaf voor traditionele
behandelwijzen die niet interfereert met de hoofdstukken over reguliere, evidence-based
(«Westerse») beschrijvingen van aandoeningen. Landen zijn niet verplicht om deze parallelle
paragraaf te gebruiken.

Vraag 4

Welke lidstaten hebben zich ingezet voor het opnemen van de traditionele geneeskunde
in de ICD-11, en welke hebben zich er uitdrukkelijk tegen verzet?

Waarom is het verzet zo minimaal geweest, volgens u?

Antwoord 4

Tijdens de Executive Board is er geen ronde gedaan langs de lidstaten, specifiek gericht
op het onderdeel traditionele medische aandoeningen. Ik heb geen overzicht van de
inbreng van de individuele landen. Voor een verklaring van de beperkte weerstand verwijs
ik naar mijn antwoord bij vraag 3.

Vraag 5

In welke mate verwacht u dat, in Nederland alsook wereldwijd, van de mogelijkheid
tot het registreren van ziektebeelden uit de traditionele (Chinese) geneeskunde gebruik
zal worden gemaakt?

Antwoord 5

Ik sluit niet uit dat er wereldwijd vrij veel gebruik van gemaakt zal worden, maar
in Nederland zal dat zeer beperkt zijn. Artsen dienen immers te handelen naar de normen
en richtlijnen die gelden voor hun beroepsgroep. Die veranderen niet door de komst
van de ICD-11. Verder wordt het hoofdstuk TMC niet gebruikt in de doodsoorzakenstatistiek
van het CBS.

Vraag 6

Hoe groot acht u de kans dat dankzij het accepteren van de ICD-11 in Nederland traditionele
(Chinese) geneeskunde zal worden vergoed?

Antwoord 6

Er is geen directe relatie tussen de diagnostische categorieën in de ICD en de vraag
of een medische behandeling in aanmerking komt voor vergoeding vanuit het basispakket.
Een aandoening met bijbehorende behandeling komt niet eerder voor vergoeding uit het
basispakket in aanmerking als het in de lijst met aandoeningen in de ICD staat.

Vraag 7

Welke belangen heeft China bij het promoten van traditionele Chinese geneeskunde op
WHO-niveau?

Antwoord 7

Dat belang kan enerzijds zijn dat men door standaardisatie en registratie een stimulans
wil geven aan het wetenschappelijk onderzoek rond traditionele Chinese Geneeskunde.
Anderzijds kan er ook een economisch belang spelen met betrekking tot de export van
producten van de traditionele Chinese geneeskunde.

Vraag 8

Wat voor invloed verwacht u dat de zegen van de WHO zal hebben op de wereldwijde markt
voor traditionele Chinese geneeskunde?

Antwoord 8

De wereldwijde markt voor TMC zal er zeker niet onder lijden.

Vraag 9

Denkt u dat het promoten van traditionele (Chinese) geneeskunde primair gezondheidsdoelen
of commerciële doelen dient?

Antwoord 9

Dat is koffiedik kijken; beide aspecten zouden een rol kunnen spelen. Zie ook mijn
antwoord op vraag 7.

Vraag 10

Deelt u de mening van de schrijvers van het artikel dat door het accepteren van de
ICD-11 een land als Nederland in intellectuele gewetensnood komt omdat er geen wetenschappelijk
bewijs is voor de werkzaamheid?

Antwoord 10

Een diagnostische categorie is geen behandeling en heeft op zich geen werkzaamheid.
Het gaat natuurlijk om de vraag of de behandelingen die verbonden worden aan de diagnose
werkzaamheid hebben. Om dat te kunnen bewijzen of ontkrachten kan standaardisatie
en registratie van diagnostische categorieën een goede stap zijn.

Vraag 11

Komen er volgens u gezondheidsgevaren voort uit het bieden van de mogelijkheid tot
het registreren van ziektebeelden uit de traditionele geneeskunde?

Antwoord 11

Het registreren van ziektebeelden uit de traditionele Chinese geneeskunde is op zich
niet gevaarlijk, mits dat niet ten koste gaat van het registreren van categorieën
uit de reguliere geneeskunde, en mits het niet leidt tot onveilige behandelingen.
Bovendien gaat het, zoals verwoord in mijn antwoord op vraag 3, bij ICD-11 om een
optionele paragraaf die de mogelijkheid biedt om traditionele aandoeningen te registreren.

Registratie van aandoeningen leidt niet tot gezondheidsgevaren maar draagt juist bij
aan het inzicht verschaffen over het voorkomen, de verspreiding en de aanpak van ziekten
en aandoeningen en daarmee aan een verbetering van nationale en mondiale gezondheid
en welzijn.