Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Voordewind, Van der Staaij en Van Helvert over de ranglijst christenvervolging 2019 uitgebracht door 'Open Doors'

Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 4 februari 2019)

Vraag 1

Hebt u kennisgenomen van de «ranglijst christenvervolging 2019»?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2 en 3

Deelt u de conclusie dat alleen al in de top 50 van deze ranglijst 245 miljoen christenen
met vervolging te maken hebben gehad vanwege hun geloof? Zo nee, waarom niet?

Deelt u de analyse dat één op de negen christenen wereldwijd met vervolging te maken
krijgt, terwijl dat twee jaar geleden nog één op de elf was? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2 en 3

Open Doors baseert zijn conclusies mede op gegevens van de ngo Freedom House en de
Amerikaanse denktank Pew Research Center. Het kabinet deelt de zorg over de door Open
Doors gesignaleerde trend van een toenemend aantal vervolgingen van christenen op
basis van hun religie.

Vraag 4

Welke conclusies verbindt u hieraan voor het Nederlandse mensenrechtenbeleid dat godsdienstvrijheid
als een van de prioriteiten heeft?

Antwoord 4

Nederland blijft zich zowel bilateraal als via de diverse multilaterale fora inzetten
voor de vrijheid van religie en levensovertuiging en zal deze inzet in de komende
jaren intensiveren, zoals schriftelijk aan uw Kamer medegedeeld op 29 oktober 2018
(Kamerstuk 32 735, nr. 227). Ook de (binnen afzienbare termijn) te benoemen Nederlandse speciaal gezant voor
vrijheid van religie en levensovertuiging zal aandacht schenken aan de verontrustende
trend van toenemende vervolgingen van christenen en andere groepen vervolgd om redenen
van religie of levensovertuiging.

Vraag 5

Welke mogelijkheden ziet u voor Nederland om bij te dragen aan de veilige terugkeer
van christenen in (Noord-)Irak waarbij hun rechten als burger gewaarborgd worden?

Antwoord 5

De Nederlandse inzet in Irak is gericht op het versterken van de stabiliteit in Irak
en het duurzaam verslaan van ISIS. Deze hulp richt zich ook op de meest kwetsbare
groepen, opdat ook zij veilig kunnen terugkeren naar huis en hun leven weer kunnen
oppakken. Daarnaast brengt Nederland respect voor mensenrechten en de positie van
minderheden, waaronder christenen, regelmatig op in gesprekken met Iraakse autoriteiten
en met de VN. In dit kader wordt aangedrongen op een meer inclusief bestuur en veiligheidssector,
opdat ook de zorgen en behoeftes van deze minderheden worden meegenomen in besluitvorming.
Zo ook tijdens mijn laatste bezoek aan Irak op 16-18 december jl.

Vraag 6

Vindt u onder uw Europese collega’s voldoende eensgezindheid om als Europese Unie
landen als China en India, waar de positie van christenen en andere religieuze minderheden
verder verslechterd is, hierover aan te spreken? Zo nee, bent u bereid u in te spannen
om binnen de EU te komen tot een gezamenlijk optreden ten aanzien van deze landen?
Zo ja, welke stappen onderneemt de Europese Unie om India en China te bewegen tot
een betere behandeling van christenen en andere religieuze minderheden?

Antwoord 6

De EU heeft zowel met China als met India een reguliere mensenrechtendialoog, waarin
de vrijheid van religie en levensovertuiging en de rechten van minderheden belangrijke
onderdelen zijn. De EU staat pal voor deze rechten. Dat blijkt ook uit de door de
voortrekkersrol van de EU bij de resolutie Freedom of Religion and Belief, met consensus aangenomen in de Mensenrechtenraad en de Derde Commissie van de Algemene
Vergadering van de VN, de EU-richtsnoeren voor vrijheid van religie en levensovertuiging
en de aanstelling van een Speciaal Gezant van de EU voor godsdienstvrijheid, Ján Figel.

Vraag 7

Hebt u de indruk dat China zich iets aangetrokken heeft van de bilaterale stappen
die Nederland het afgelopen jaar ondernomen heeft? Zo ja, kunt u aangeven welke gevolgen
deze stappen hebben gehad? Zo nee, hoe zou het effect van zulke stappen vergroot kunnen
worden?

Antwoord 7

Er is sprake van een breder patroon van toegenomen beperkingen op de vrijheid van
religie en levensovertuiging in China. Het kabinet maakt zich daar ernstige zorgen
over, en stelt dit zowel bilateraal als multilateraal aan de orde. Bilateraal heeft
Nederland, ook op politiek niveau, dit het afgelopen jaar bij verschillende gelegenheden
gedaan naar aanleiding van de situatie in Xinjiang, waar de vrijheid van religie en
levensovertuiging onder zware druk staat. Nederland kaartte dit ook aan tijdens het
landenexamen over de mensenrechten in China in de mensenrechtenraad (Universal Periodic Review). De religieuze vrijheid van christenen is specifiek aan de orde gebracht tijdens
de bilaterale mensenrechtendialoog met China. Nederland zal dit aan de orde blijven
stellen. Ook blijft Nederland streven naar het ondersteunen van projecten vanuit het
Mensenrechtenfonds die bijdragen aan de vrijheid van religie en levensovertuiging
in China, al is dit gezien de geldende beperkingen een grote uitdaging.

Vraag 8

Bent u het eens met de analyse dat de trend van religieus nationalisme in verschillende
landen verder is toegenomen, zoals met name in India? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 8

Ja. De toename van door religie geïnspireerd nationalisme is een zorgwekkende trend,
niet alleen in India maar in meerdere delen van de wereld.

Vraag 9, 10 en 11

Bent u bereid uw Indiase collega te vragen te erkennen dat de etnische of nationale
identiteit niet onlosmakelijk verbonden is met één bepaalde religie of geloofsovertuiging?
Zo nee, waarom niet?

Deelt u de mening dat de anti-bekeringswetten die in acht Indiase deelstaten gelden,
in strijd zijn met godsdienstvrijheid? Zo nee, waarom niet?

Acht u het geboden, gezien de ontwikkelingen in India, uw Europese collega’s ertoe
op te roepen om dit land ook in Europees verband aan te spreken op de verslechterde
positie van christenen? Zo nee, waarom niet? Wat is de respons geweest van India op
eerdere gelegenheden waarbij deze problemen zijn besproken?

Antwoord 9, 10 en 11

Het kabinet deelt de zorgen over gestaag afnemende tolerantie ten opzichte van godsdienstvrijheid
in India, hoewel vrijheid van religie is verankerd in de Indiase Grondwet.

De Nederlandse overheid zoekt blijvend de dialoog met India, zowel bilateraal als
in EU verband. Nederland en de EU benadrukken daarbij het belang van respect voor
mensenrechten voor een ieder, waaronder religieuze en andere minderheden, voor een
goed functionerende democratische rechtsstaat. Tijdens de 27e sessie van de Universal Periodic Review (op 4 mei 2017) heeft Nederland in de VN-Mensenrechtenraad een aanbeveling gedaan
over godsdienstvrijheid en de conversiewetten in een aantal deelstaten. Ook verschillende
andere EU lidstaten hebben een dergelijke aanbeveling over godsdienstvrijheid gedaan.
India heeft de aanbevelingen genoteerd. De mensenrechtenambassadeur heeft tijdens
zijn bezoek aan New Delhi op 22 en 23 november 2017 aandacht besteed aan het onderwerp
godsdienstvrijheid en de wetten die in een aantal Indiase staten zijn aangenomen die
veranderen van geloof bemoeilijken.

Vraag 12

Deelt u de zorgen ten aanzien de ontwikkelingen in Algerije waar het weigeren of vertragen
van de toekenning van de verplichte vergunningen voor kerken effectief leidt tot een
inperking van de godsdienstvrijheid voor christenen? Hecht u geloof aan de verklaring
van de Algerijnse Minister van buitenlandse zaken dat de wet op de gebedshuizen vooral
gericht is tegen clandestiene moskeeën en dat kerken daar niets van te vrezen hebben?
Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 12

Tijdens mijn gesprek met Minister van Buitenlandse Zaken Messahel in mei 2018 heb
ik mijn zorg uitgesproken over de situatie van een aantal Protestantse kerken in Algerije.
In reactie stelde mijn Algerijnse ambtgenoot dat de nieuwe wetgeving voor gebedshuizen
vooral op clandestiene moskeeën gericht was en dat kerken in Algerije niets van deze
wetgeving te vrezen hadden. De kwestie is later in het jaar ook besproken door de
Nederlandse ambassadeur in Algiers met de president van de Algerijnse officiële mensenrechtenraad.
Die bevestigde dat vrijheid van religie wettelijk is vastgelegd, maar dat kerken,
net als andere maatschappelijke organisaties en gebedshuizen van andere religies zich
correct dienen te registeren. Wel komt het soms voor dat er problemen zijn bij het
verkrijgen van de benodigde vergunningen om diensten te houden. Het spreekt voor zich
dat ik de ontwikkelingen hieromtrent nauwgezet volg en indien nodig zowel bilateraal
als in EU-verband, aandacht zal vragen voor de vrijheid van religie en levensovertuiging.

Vraag 13

Wat is tot nu toe het effect geweest van de aandacht die zowel door Nederland als
door de EU hiervoor gevraagd is?

Antwoord 13

In EU-verband is aandacht gevraagd voor de problemen bij het verkrijgen van de benodigde
vergunningen om in bepaalde plaatsen kerkdiensten te houden. De zaligverklaring van
19 katholieke geestelijken in Oran 8 december jl. kreeg veel aandacht in de pers,
en leidde tot een relevant publieke debat over vrijheid van religie en levensovertuiging
in Algerije.

Vraag 14

Kunt u ons informeren over de stand van zaken in de zaak-Asia Bibi? Welke druk wordt
er in Europees of ander multilateraal verband nog druk uitgeoefend om Asia Bibi veilig
het land te laten verlaten?

Antwoord 14

Nederland heeft zich in EU-verband en met andere gelijkgezinde landen de afgelopen
10 jaar intensief inspannen voor de zaak Asia Bibi. Op 29 januari 2019 heeft het Pakistaanse
Hooggerechtshof de review petitie tegen haar vrijspraak verworpen en komt er eindelijk een einde aan de jarenlange
juridische procedure. Het kabinet verwelkomt de bevestiging van haar vrijspraak. Voor
wat betreft de opvang van Asia Bibi in Pakistan of in een ander land geldt dat het
kabinet gezien de veiligheidsrisico’s voor alle betrokkenen kiest voor stille diplomatie.

Vraag 15

Wanneer begint de speciale gezant voor godsdienstvrijheid, waar de Kamer een motie
over heeft aangenomen, met zijn werkzaamheden?

Antwoord 15

De speciaal gezant voor vrijheid van religie en levensovertuiging zal zijn of haar
werkzaamheden zo spoedig mogelijk aanvangen.