Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kuik over de verwoestende effecten van GHB-gebruik

Antwoord van Staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen
18 januari 2019).

Vraag 1

Herkent u het beeld dat in de serie «Tygo in de GHB» wordt geschetst dat de problemen
rond GHB veel groter zouden zijn dan de officiële cijfers doen vermoeden?1

Antwoord 1

Ik herken het beeld dat aan de hand van gesprekken met en filmfragmenten van verschillende
verslaafde personen in de serie tot uitdrukking wordt gebracht, namelijk het zeer
ernstig en hardnekkig ontregelde gedrag als gevolg van GHB-verslaving. Enige feitelijke
onderbouwing van de bewering die in de serie wordt gedaan over het grotere aantal
GHB-gebruikers en -verslaafden dan op basis van de officiële cijfers heb ik gemist.
Zoals ik tijdens het beantwoorden van een aantal vragen over GHB-problematiek tijdens
het mondelinge vragenuur op dinsdag 6 november 2018 heb toegezegd streef ik er naar
begin 2019 de Kamer een zo volledig mogelijk beeld te schetsen van de stand van zaken
voor wat betreft (de preventie van) het gebruik van GHB, de gezondheidsincidenten
als gevolg van GHB-gebruik, GHB-verslaving en de aanpak van GHB-problematiek.

Vraag 2

Wat zegt volgens u de informatie dat zeventig procent van de gebruikers die afkickt
binnen drie maanden terugvalt in gebruik over de drug en wat zegt dit over de behandelmethode?

Antwoord 2

Door de bijzonder heftige onthoudingsverschijnselen die kunnen optreden en de extreem
hoge terugval in het gebruik van GHB na behandeling van GHB-verslaving is door sommige
deskundigen GHB aangeduid als «de nieuwe heroïne». Dit vormt een indicatie voor hoe
extreem moeilijk het is blijvend van een GHB-verslaving af te komen. Het gebruik van
GHB en verslaving aan GHB is betrekkelijk nieuw. Het ontbreekt op dit moment nog aan
zodanige effectieve behandeling, ondersteuning en begeleiding dat de extreem hoge
terugval kan worden voorkomen en teruggedrongen. Zoals uit het antwoord op vraag 5
blijkt zijn er wel enkele veelbelovende initiatieven om tot een sluitende aanpak te
kunnen komen.

Vraag 3

Is dit hoge percentage terugval na afkicken vergelijkbaar met andere landen? Zijn
er landen die meer succesvol zijn in het langdurig laten afkicken van GHB-gebruikers?

Antwoord 3

Het gebruik van GHB komt met uitzondering van België in andere landen niet of nauwelijks
voor. Er is dan ook geen tot weinig vergelijkingsmateriaal beschikbaar.

Vraag 4

Heeft u inzicht in wachtlijsten bij verslavingszorginstellingen voor GHB-verslaafden?

Antwoord 4

Het potentieel zeer gevaarlijke onthoudingssyndroom bij GHB maakt klinische detoxificatie
vaak noodzakelijk. Dit is een zeer arbeidsintensieve behandeling die vraagt om gespecialiseerde
artsen en verpleegkundigen. Vanwege het arbeidsintensieve karakter kan maar een beperkt
aantal GHB afhankelijke patiënten opgenomen worden op een detox afdeling.

Desgevraagd kunnen verslavingszorginstellingen geen inzicht in de wachttijden voor
de behandeling van GHB-verslaving aangeven. Zij geven daarvoor als verklaring dat
zorgaanbieders in de GGZ wachttijden op hoofdgroep niveau registreren. Dat betekent
dat geen informatie inzake de wachttijd specifiek voor GHB-verslaving beschikbaar
is (GHB-verslaving valt onder de hoofddiagnosegroep «overige middel gebonden stoornissen»).
Ik zal de verslavingszorginstellingen verzoeken de wachtlijstgegevens op middelniveau
inzichtelijk te maken.

Vraag 5

Hoe staat het met het in uw brief van 3 november 2016 aangekondigde pilotproject en
heeft dit al een modelaanpak opgeleverd voor andere regio’s en gemeenten? Wordt deze
modelaanpak al uitgerold?2

Antwoord 5

Nadat mijn ambtsvoorganger met de gemeente Twenterand tot overeenstemming is gekomen
over een gezamenlijk gedragen pilot is in die gemeente in eerste instantie een inventarisatie
gemaakt van de aard en omvang van drugsproblematiek in het algemeen en GHB-problematiek
in het bijzonder. Vervolgens is mede op basis daarvan, maar ook op basis van een effectieve
aanpak in Etten-Leur, in de gemeente Twenterand gestart met de ontwikkeling en uitvoering
van een plan van aanpak GHB-problematiek. Doel van deze pilot is tweeledig. Voor de
gemeente Twenterand dient het een effectieve aanpak van GHB-problematiek op te leveren.
Voor VWS is het doel dat aan de hand van deze pilot een handreiking voor gemeenten
wordt opgesteld en beschikbaar komt, waarmee gemeenten GHB-problematiek aan kunnen
pakken. Naar verwachting wordt deze handreiking in de tweede helft van 2019 uitgerold.

Vraag 6

Welke instrumenten ziet u om zowel de omgeving als de verslaafde GHB-gebruikers zelf
die onder invloed auto rijden, te beschermen?

Antwoord 6

Op de eerste plaats ligt hiervoor een taak bij de handhaving van de verkeerswet- en
regelgeving: het opsporen en vervolgen van rijden onder invloed. Op lokaal niveau
gaat bijzondere aandacht uit naar bij de politie bekende GHB-verslaafden die een motorvoertuig
besturen.