Brief regering : Onderzoeken door SEO Economisch Onderzoek en informatievoorziening over voorgesteld onderhandelingsmandaat inzake de Westelijke Sahara

Nr. 106
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 10 september 2025

Hierbij bied ik u de onderzoeken aan van SEO Economisch Onderzoek naar de verwachte
effecten van het EU-Mercosur akkoord op de Nederlandse economie en naar handelsstromen
tussen Nederland/EU en Argentinië, Brazilië, Canada, Chili, Mexico, Paraguay en Uruguay.1 Tevens informeer ik u over een voorstel van de Europese Commissie voor een onderhandelingsmandaat
ten behoeve van de amendering van een overeenkomst tussen de EU en Marokko die de
toepassing van tariefpreferenties op producten afkomstig uit de Westelijke Sahara
faciliteert.

SEO Economisch Onderzoek

Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken.
Ook in voorgaande jaren heeft het ministerie onderzoek laten uitvoeren naar de verwachte
effecten van verschillende EU-handelsakkoorden.

SEO concludeert dat het EU-Mercosur akkoord over het geheel genomen positief is voor
de Nederlandse economie, specifiek voor de Nederlandse consument en de verwerkende
industrie en de dienstensector. De doorrekening van SEO houdt rekening met zowel de
directe effecten van een EU-Mercosur akkoord op de handel tussen Nederland en de Mercosur-landen,
als met de indirecte effecten van het akkoord op de handel tussen Nederland en andere
landen. SEO schat dat de totale Nederlandse wereldwijde export toeneemt met EUR +1,1 miljard
en de import met EUR +1,2 miljard. De effecten zijn het grootst voor de verwerkende
industrie en de dienstensector, met respectievelijk EUR +0,5 miljard en EUR +0,4 miljard
voor zowel export als import. De export van landbouwproducten neemt naar schatting
toe met EUR +0,2 miljard en de import met EUR +0,3 miljard.

Deze veranderingen in handelsstromen leiden naar verwachting tot een reële groei van
het Nederlandse bbp van +0,02%. Deze groei bestaat uit het netto effect van inkomens-
en prijseffecten. Met betrekking tot inkomenseffecten suggereren de bevindingen een
stijging in de nominale inkomens in de verwerkende industrie (+0,01%) en de dienstensector
(+0,01%) en een daling in de nominale inkomens in de landbouwsector (–0,46%). Het
totale nominale inkomenseffect op de Nederlandse economie bedraagt –0,01%. Een groter
aanbod van producten uit de Mercosur-landen verlaagt naar schatting het algemene prijsniveau
voor landbouw- en industrieproducten in Nederland, met respectievelijk –0,54% en –0,01%,
hetgeen een positief effect heeft op onze welvaart en ons bbp. Het totale nominale
prijseffect op de Nederlandse economie is een daling van het prijsniveau van –0,03%.
De totale inkomens- en prijseffecten zijn een gewogen gemiddelde van het aandeel van
de landbouwsector, de verwerkende industrie en de dienstensector in de totale economie.
De verwerkende industrie en de dienstensector zijn relatief gezien grotere sectoren
dan de landbouwsector, vandaar dat de geschatte totale effecten lager uitvallen dan
de individuele sectorale effecten.

De handelsprofielen van Argentinië, Brazilië, Canada, Chili, Mexico, Paraguay en Uruguay
geven een gedetailleerd overzicht van de belangrijkste export- en importproducten,
handel in kritieke grondstoffen en de comparatieve voordelen voor handel met deze
landen. Hoewel de handelsprofielen aantonen dat de handel in kritieke grondstoffen
qua omvang in waarde beperkt is, mag het belang ervan niet worden onderschat, omdat
kritieke grondstoffen in veel producten worden verwerkt en hierdoor een cruciale rol
spelen.

Het kabinet neemt de bevindingen van de onderzoeken mee in de weging van het EU-Mercosur
akkoord. Het kabinet zal hierin ook de uitkomsten meenemen van het onderzoek door
Wageningen Social & Economic Research, op 12 mei aangeboden aan uw Kamer2, en de economische analyse van de verwachte effecten van het EU-Mercosur akkoord
op de Europese Unie, die wordt uitgevoerd door de Europese Commissie.

Op 3 september jl. heeft de Europese Commissie de definitieve teksten van het EU-Mercosur
akkoord ter besluitvorming aangeboden aan de Raad. Uw Kamer ontvangt dit najaar, voorafgaand
aan besluitvorming in de Raad, de kabinetsappreciatie van het akkoord, met daarin
de voorgenomen positie van Nederland in de Raad.

Onderhandelingsmandaat EU-Marokko

Het kabinet hecht eraan uw Kamer te informeren dat de Raad in september naar verwachting
zal besluiten over een voorstel van de Europese Commissie (d.d. 22 juli 2025) voor
een onderhandelingsmandaat ten behoeve van de amendering van een overeenkomst tussen
de EU en Marokko, die de toepassing van tariefpreferenties op producten afkomstig
uit de Westelijke Sahara faciliteert. De overeenkomst moet worden geamendeerd, omdat
het Hof van Justitie van de Europese Unie op 4 oktober 2024 oordeelde dat deze tot
stand is gekomen op een manier die niet verenigbaar is met het zelfbeschikkingsrecht
van de oorspronkelijke bevolking van de Westelijke Sahara.

Met deze stap van de Commissie wordt het proces gestart om de overeenkomst met Marokko
te amenderen. Indien na het verlenen van het onderhandelingsmandaat de Commissie met
Marokko tot een onderhandelingsresultaat komt, zal de Raad vervolgens moeten besluiten
over goedkeuring hiervan. Uw Kamer zal hierover worden geïnformeerd. De Commissie
maakt het voorstel voor het onderhavige mandaat voorlopig niet openbaar. In het kader
van transparantie zal het kabinet bepleiten dat het Raadsbesluit waarmee het onderhandelingsmandaat
wordt verstrekt wel openbaar wordt gemaakt.

De Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
A. de Vries