Brief regering : Overname aandelen GKN door de Staat en overdracht aan COVRA

Nr. 432
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 12 december 2024

Met deze brief wordt de Kamer geïnformeerd, mede namens de Minister van Financiën,
over de voltooide overname door de Staat en overdracht daarvan aan COVRA van de aandelen
B.V. Gemeenschappelijke Kernenergiecentrale Nederland (GKN, de beheerder en vergunninghouder
van de in veilige insluiting zijnde kerncentrale Dodewaard (KCD)) van B.V. Nederlands
Elektriciteit Administratiekantoor (NEA, de enig aandeelhouder van GKN).

Op 15 maart 20241zijn de beide Kamers van de Staten-Generaal geïnformeerd over het voornemen van de
Nederlandse Staat (vertegenwoordigd door de Ministers van Infrastructuur en Waterstaat
en van Financiën) om onder opschortende voorwaarden de aandelen GKN over te nemen
en deze vervolgens onder te brengen bij staatsdeelneming Centrale Organisatie Voor
radioactief Afval N.V. (COVRA). COVRA zorgt voor de inzameling, verwerking en opslag
van al het radioactief afval in Nederland.

De reden voor de Staat om deze overname aan te gaan is primair financieel van aard.
GKN is naar het oordeel van de Staat in de huidige situatie blijvend niet in staat
te voldoen aan de wettelijke verplichting voor de goedkeuring van de financiële zekerheidstelling
voor de kosten van ontmanteling van de KCD2. Tussen de Staat, GKN, NEA en de aandeelhouders van NEA bestond een geschil over
de hoogte van en aansprakelijkheid voor deze kosten. Met deze transacties wordt beoogd
een veilige ontmanteling van de Kerncentrale Dodewaard zeker te stellen tegen naar
verwachting zo laag mogelijke maatschappelijke kosten en daarmee een einde te maken
aan het geschil.

Aan de opschortende voorwaarden op basis van de Comptabiliteitswet 2016 is voldaan.
De voorhangprocedure is doorlopen en autorisatie van de budgettaire inpassing in de
voorjaarsnota 2024 door de Staten-Generaal heeft plaatsgevonden. Ook is voldoende
duidelijk dat er geen sprake is van onverenigbare staatssteun. Daarmee kon overgegaan
worden tot daadwerkelijke overname van de aandelen in GKN door de Staat en, direct
daarna, overdracht daarvan aan COVRA.

In de afgelopen periode zijn de beide transacties uitgewerkt in transactiedocumentatie.
Op 12 december heeft de daadwerkelijke overdracht plaatsgevonden.

Het resultaat is nu dat COVRA 100% aandeelhouder is van GKN en dat GKN de zekerheid
heeft van de Staat dat een tekort aan financiële middelen voor het beheer en de ontmanteling
van de kerncentrale Dodewaard door de Staat onder voorwaarden aangevuld wordt.

Op basis van de gemaakte afspraken heeft de Staat de aandelen GKN voor € 1,– van NEA
overgenomen. NEA heeft daarbij haar volledige eigen vermogen aan GKN gedoteerd (ca.
€ 80 miljoen), in aanvulling op alle reeds aanwezige middelen in GKN (ca. € 100 miljoen).
Het totale vermogen van GKN na overname bedraagt ca. € 180 miljoen. Deze bedragen
zijn hoger dan eerder ingeschat vanwege een gunstig beleggingsrendement. In een vaststellingsovereenkomst
hebben de Staat, GKN, NEA en de vier achterliggende aandeelhouders afgesproken in
de toekomst af te zien van mogelijke claims over en weer.

Het totale vermogen van GKN wordt aangewend voor de bekostiging van het jaarlijkse
beheer van de KCD tot aan 2045 en de ontmanteling ervan na 2045. Hiermee zijn de financiële
middelen voor het beheer en de ontmanteling van de KCD echter nog niet toereikend.
De huidige inschatting van de kosten van de instandhouding van de veilige insluiting
en de ontmanteling worden geraamd op € 347 miljoen. Op de begroting van IenW is om
die reden € 185 miljoen gereserveerd.

Met de aangegane transacties komt een einde aan een langjarig traject. Hiermee is
een veilige ontmanteling van de kerncentrale Dodewaard in de toekomst geborgd.

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
C.A. Jansen