Brief regering : Toezegging gedaan tijdens het wetgevingsoverleg Asiel en Migratie van 29 januari 2024, over wijzigingen die worden doorgevoerd in het asielbeleid van de ons omringende landen

Nr. 3301
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 9 oktober 2024

Tijdens het wetgevingsoverleg asiel en migratie van 29 januari 2024 heeft mijn ambtsvoorganger
uw Kamer toegezegd1 u structureel te informeren over wijzigingen die worden doorgevoerd in het asielbeleid
van de ons omringende landen. Op 26 juni 20242 informeerde mijn ambtsvoorganger u over de wijze waarop is besloten invulling te
geven aan deze toezegging, alsook over de planning van de periodieke rapportages,
die u elk kwartaal zullen worden gestuurd.

De rapportage baseert zich op de belangrijkste wijzigingen in het asielbeleid van
een aantal relevante EU-lidstaten: Oostenrijk, België, Frankrijk, Duitsland en Zweden.
De (openbare) informatiebronnen voor de rapportage bestaan in de basis uit de periodieke
nieuwsbrief van het Europees Migratienetwerk (EMN) en informatie uit het informatie-
en documentatiesysteem (IDS) van het Asielagentschap van de Europese Unie (EUAA).

In de bijlage vindt u de eerste periodieke rapportage over de periode van april tot
en met juni dit jaar. In verband met het zomerreces is deze rapportage bij uitzondering
aangevuld met enkele recentere ontwikkelingen. Ten overvloede meld ik u dat in de
periode waarover in deze brief gerapporteerd wordt, ook de Europese wetgeving van
het Asiel- en Migratiepact is aangenomen. Voor alle lidstaten geldt dat zij op dit
moment bezig zijn met de voorbereidingen voor het moment waarop deze wetgeving van
toepassing wordt (juni 2026). Deze voorbereidingen zijn niet in dit overzicht opgenomen.

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

De Minister van Asiel en Migratie, M.H.M. Faber-van de Klashorst

BIJLAGE: RAPPORTAGE WIJZIGINGEN IN HET ASIELBELEID IN EEN AANTAL RELEVANTE EU-LIDSTATEN

Land

Ontwikkeling

Oostenrijk

Wijzigingen gezinshereniging asielgerechtigden

Op 5 mei 2024 kondigde de Oostenrijkse bondskanselier zijn voornemen aan om gezinshereniging
met asielgerechtigden in Oostenrijk aan te scherpen door middel van strengere controles,
waarbij DNA-tests en intensiever opgeleide documentcontroleurs worden ingezet om verwantschap
aan te tonen.

Bronnen:

Diverse nieuwsartikelen van:

• DerStandard, 5 mei 2024.

• OTS, 13 juni 2024.

• ORF, 13 juni 2024.

Pilotproject betaalpas asielzoekers

In Opper-Oostenrijk zijn de eerste Sachleistungskarten uitgegeven aan 250 asielzoekers in de regio Steyr als onderdeel van een pilotproject.
Het gaat om een betaalpas waar tweemaandelijks voedselgeld op gestort wordt ter voorkoming
van misbruik van de voorzieningen. Vanaf de herfstperiode zullen ook asielzoekers
in particuliere accommodaties deze kaarten ontvangen, met het oog op een nationale
uitrol.

Bron:

DerStandard, https://www.derstandard.at/story/3000000228508/asyl-erste-sachleistungs….

Hogere kostenvergoedingen voor de zorg voor kwetsbare vluchtelingen

Op 10 juli 2024 werd bekend gemaakt dat hogere kostenvergoedingen met terugwerkende
kracht vanaf 1 januari 2024 worden verleend voor de zorg van bijzonder kwetsbare vluchtelingen
zoals alleenstaande minderjarigen of hulpbehoevende en bescherming behoevende personen.

Bron:

Parlament Österreich, https://www.parlament.gv.at/aktuelles/pk/jahr_2024/pk0821.

Reorganisatie van juridische bijstand voor asielzoekers

Op 10 juli 2024 keurde het parlement een wetswijziging goed (voorgesteld door de Groenen
en de Oostenrijkse Volkspartij) waarmee de door het Constitutioneel Hof (VfGH) geëiste
onafhankelijkheid en instructievrijheid van de rechtsadviseurs van het Federaal Agentschap
voor Asielzoekers (BBU) gewaarborgd wordt.

Bronnen:

• Parlament Österreich, https://www.parlament.gv.at/aktuelles/pk/jahr_2024/pk0821.

• OTS, https://www.ots.at/presseaussendung/OTS_20240704_OTS0004/nationalrat-ne….

België

Nieuwe lijst veilige landen van herkomst

Op 27 mei 2024 heeft België de nieuwe lijst van veilige landen van herkomst gepubliceerd
in het Belgisch Staatsblad. Moldavië is aan deze lijst toegevoegd. Naast Moldavië,
worden de volgende landen beschouwd als veilige landen van herkomst: Albanië, Bosnië
en Herzegovina, de Republiek Noord-Macedonië, Kosovo, Montenegro, Servië, en India.
Voor burgers van deze landen geldt het vermoeden dat internationale bescherming niet
nodig is.

Bron:

European Migration Network Belgium, The updated list of safe countries of origin is published in Belgium’s Official Journal
| EMN (emnbelgium.be).

Wet proactief terugkeerbeleid aangenomen

Op 2 mei 2024 is er een nieuwe wet voor proactief terugkeerbeleid goedgekeurd. Het
wetsontwerp voerde onder meer een «verplichting tot medewerking» in het terugkeerproces
in, versterkte de individuele opvolging van vreemdelingen die het grondgebied moeten
verlaten, verduidelijkte het begrip «onderduiken», verlengde de termijn om de aanvrager
over te dragen aan de verantwoordelijke lidstaat (Dublin), breidde de lijst van bevoegde
begeleiders uit en zorgde tot slot voor de wettelijke verankering van het verbod om
gezinnen met minderjarige kinderen in gesloten centra vast te houden.

Bron:

European Migration Network Belgium, https://emnbelgium.be/news/chamber-representatives-adopts-draft-law-pro….

Verkorting opvangduur

Vanaf 27 juni 2024 bepaalt de datum waarop het Bevel om het grondgebied te verlaten
(BGV) verstrijkt niet langer het eindpunt van steunverlening aan afgewezen asielzoekers.
Voortaan eindigt hun recht op materiële opvang (of financiële steun) al bij de definitieve
negatieve beslissing in de asielprocedure, met een uitloopperiode van dertig dagen,
waarin een terugkeertraject wordt opgesteld en uitgevoerd. In bepaalde gevallen kunnen
begunstigden nog verlenging van hun recht aanvragen.

Bron:

Federale Overheidsdienst Justitie, https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/2024/03/14/2024002914/staatsb….

Financiële bijdrage aan opvang

Vanaf 1 juli 2024 is de bijdrageplicht voor asielzoekers met beroeps- of andere inkomsten
die materiële hulp krijgen gewijzigd. Fedasil heeft per 1 juli 2024 ook de bevoegdheid
om inkomstengegevens van asielzoekers die in de opvang verblijven te controleren en
het recht om de bijdrage in de materiële hulp rechtstreeks van de asielzoekers terug
te vorderen.

Bron:

Federale Overheidsdienst Justitie, https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/2024/05/25/2024006110/staatsb….

Frankrijk

Richtlijnen voor het hervestigingsbeleid voor 2024

In een instructie van de verschillende Ministers aan de prefecten van de Franse departementen
van 23 mei 2024 worden de hervestigingstoezeggingen van Frankrijk uiteengezet. Doel
is om in de periode 2024–2025 6.000 vluchtelingen te hervestigen, waarvan 2.000 in
2024 vanwege de organisatie van de Olympische en Paralympische Spelen. De asielzoekers
zullen worden verspreid over het hele land met uitzondering van de regio Parijs.

Bron:

Ministère de l’intérieur et des outre-mer, D00_20240523_IOMV2412207J (interieur.gouv.fr).

Duitsland

Recent aangekondigd pakket maatregelen

De Duitse regering heeft op 29 augustus 2024 een aantal maatregelen aangekondigd ten
aanzien van asielmigratie. Deze maatregelen zijn nog niet in beleids- of wetsvoorstellen
uitgewerkt. Het gaat om de volgende voornemens:

○ Het Bundesamt für Migration und Flüchtlinge krijgt de bevoegdheid om biometrische
data te gebruiken om de identiteit van asielzoekers vast te stellen.

○ Asielzoekers die volgens het Dublinverdrag onder de verantwoordelijkheid van andere
EU-lidstaten vallen en voor wie de lidstaat in kwestie al heeft ingestemd met het
overnameverzoek, worden uitgesloten van het verder ontvangen van uitkeringen.

○ Statushouders die zonder dwingende reden – zoals de begrafenis van naaste familieleden
– naar hun land van herkomst reizen, verliezen hun vluchtelingenstatus of subsidiaire
beschermingsstatus.

○ Er wordt een taskforce opgezet op federaal en deelstaatniveau om bureaucratische
en juridische hindernissen weg te nemen, met het doel om meer asielzoekers die al
geregistreerd staan in een andere EU-lidstaat terug te laten keren naar de verantwoordelijke
lidstaat.

Bron:

Die Bundesregierung, https://www.bundesregierung.de/breg-en/news/security-package-of-federal…

Betaalpas voor asielzoekers

In Duitsland kunnen asielzoekers via een betaalkaart betalingen doen in plaats van
met contant geld. Om een uniform kader te creëren voor de invoering van zo’n betaalkaart
in de zestien deelstaten, heeft de Duitse regering op 1 maart 2024 een wijziging van
de wet op de uitkeringen aan asielzoekers aangenomen. De wet is op 16 mei 2024 van
kracht geworden. De betaalkaart is nu expliciet opgenomen als een vorm van uitkering.
Tegelijkertijd is het gebruik ervan uitgebreid, dit betekent dat alle vluchtelingen
– ongeacht de manier waarop ze gehuisvest zijn – de uitkeringen waar ze recht op hebben
nu via de betaalkaart kunnen ontvangen. Hoe invulling aan de kaart wordt gegeven,
is een zaak van de verschillende deelstaten.

Bron:

Die Bundesregierung, https://www.bundesregierung.de/breg-en/news/payment-card-refugees-22645….

Zweden

Kwetsbare vrouwen, meisjes en LHBTI-personen krijgen voorrang in Zweeds hervestigingsprogramma

In mei 2024 heeft Zweedse Ministerie van Justitie het migratieagentschap op de hoogte
gesteld van de verdeling van de 900 vluchtelingen die naar verwachting en conform
het quota in 2024 een verblijfsvergunning zullen krijgen. Kwetsbare vrouwen, meisjes
(minderjarige vrouwen) en LHBTI-personen krijgen voorrang. Er worden vijftig plaatsen
gereserveerd voor noodgevallen, en er wordt speciale aandacht besteed aan het integratiepotentieel
van de vluchtelingen.

Bron:

Regeringskansliet, https://www.regeringen.se/pressmeddelanden/2024/05/fordelningen-av-2024….