Brief regering : Recente brand in Valencia en acties na Grenfellbrand

Nr. 267
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 14 maart 2024

Op donderdag 22 februari is brand ontstaan in een woongebouw in Valencia.

De brand verspreidde zich zeer snel over de buitengevel van het gebouw. Uiteindelijk
zijn ruim 130 woningen bij de brand betrokken geraakt. Bij deze tragische gebeurtenis
zijn 10 doden en 14 gewonden gevallen.

In de media wordt een verband gelegd met de fatale brand in de Grenfell woontoren
in Londen op 14 juni 20171. Daar vielen 72 doden en 77 gewonden. Uit onderzoek is gebleken dat de gevelconstructie
van de Grenfell-toren destijds niet voldeed aan de geldende voorschriften. Of dat
ook geldt voor de gevel in Valencia zal uit nader onderzoek moeten blijken.

De brand in Valencia vormt de aanleiding om uw Kamer een overzicht te geven wat in
Nederland sinds de Grenfell-brand in Londen is gebeurd op het terrein van brandveiligheid.

Inventarisatie risicovolle gebouwen

In het Verenigd Koninkrijk is direct na de Grenfell-brand een groot onderzoek gestart
(Grenfell Tower Inquiry). Vooruitlopend op het onderzoeksrapport heeft mijn ambtsvoorganger
op 30 november 2018 alle gemeenten in Nederland gevraagd om de meest risicovolle gebouwen
in de gemeente te inventariseren en er vervolgens op toe te zien dat eigenaren van
deze gebouwen onderzoek uitvoeren naar de brandveiligheid van de gevels en wanneer
noodzakelijk maatregelen nemen om de veiligheid te waarborgen2. Om gemeenten daarbij te helpen is in opdracht van BZK een protocol met risicotool
ontwikkeld.

Op 14 december 2021 is uw Kamer over deze inventarisatie op de hoogte gesteld. Uit
de representatieve steekproef onder de 80 gemeenten volgt dat nagenoeg alle gemeenten
de inventarisatie hebben afgerond. Het aantal gebouwen waarbij uiteindelijk maatregelen
nodig bleken, is beperkt en gemeenten zien toe op de uitvoering daarvan3. In de berichtgeving van de NOS over de brand in Valencia1 stelt de directeur van de Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland dat alle gebouwen
die echt onveilig waren nu zijn aangepakt.

Adviezen ATGB

Op 30 oktober 2019 is het «Grenfell Tower Inquiry Phase 1 Report» gepubliceerd. Mijn
ambtsvoorganger heeft vervolgens de Adviescommissie Toepassing en Gelijkwaardigheid
Bouwvoorschriften (ATGB) gevraagd om aan te geven hoe de Engelse bevindingen zich
verhouden tot de Nederlandse regelgeving en of er aanleiding is tot acties in Nederland.
Dit advies is op 14 april 2020 naar de Kamer gestuurd4. De aanbevelingen van de ATGB zijn allemaal overgenomen5. Deze aanbevelingen hadden onder andere betrekking op de brandveiligheidsregelgeving
voor gevels, verbetering van de kwaliteitsborging in het bouwproces en voorlichting
aan bewoners. Over de voortgang van de uitwerking van deze aanbevelingen is uw Kamer
een aantal keer geïnformeerd, meest recent op 12 april 2022 (Kamerstuk 28 325, nr. 237) en 20 december 2023 (Kamerstuk 28 325, nr. 265). Ten aanzien van de genoemde aanbevelingen informeer ik u hieronder verder.

Brandveiligheidsregelgeving voor gevels

In het Besluit bouwwerken leefomgeving zijn er strengere eisen opgenomen voor de brandveiligheid
van de gevel bij nieuwbouw gebouwen boven de 50 meter waarin wordt geslapen en boven
de 30 meter als in die gebouwen personen verblijven die verminderd zelfredzaam zijn6. Deze eisen treden naar verwachting in werking op 1 januari 2026, nadat er een uitgebreide
testmethode voor gevels beschikbaar is.

Verder wordt de norm NEN 6068 (de norm voor de bepaling van de weerstand tegen branduitbreiding)
dit jaar verduidelijkt op mijn verzoek. Daarbij komt een toelichting in de vorm van
een praktijkrichtlijn NPR 6668. Hierin wordt verduidelijkt dat bij de bepaling van
de weerstand tegen branduitbreiding rekening gehouden moet worden met brandvoortplanting
via gevel- en dakconstructies en holle ruimtes (zoals een spouw)7.

Een verbetering van de kwaliteitsborging in het bouwproces

In samenwerking met het Nederlands Normalisatie instituut (NEN) heb ik het kennisplatform
«brandveiligheid gevels» opgezet. Jaarlijks wordt een seminar georganiseerd waarbij
actuele inzichten en ontwikkelingen op gebied van brandveilige gevels worden gedeeld
met de bouwsector.

Daarnaast wordt het borgingsprotocol brandveilige gevels8 verder uitgebreid naar de laatste inzichten. Ik verwacht de nieuwste versie dit jaar
nog te publiceren. Met dit borgingsprotocol hebben bouwers, adviseurs en bouw- en
woningtoezicht handvatten om de brandveiligheid van een gevelconstructie te beoordelen.

Voorlichting aan bewoners

In mijn opdracht is door het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) een leidraad
ontwikkeld waarmee gebouweigenaren worden ondersteund bij de borging en verbetering
van de brandveiligheid van woongebouwen. Deze leidraad is gepubliceerd in 20239. In deze leidraad is ook aandacht voor het informeren van de bewoners over de brandveiligheid
en het doen van ontruimingsoefeningen.

Brandveiligheid bij optoppen

In de berichtgeving over de brand in Valencia is door de directeur van de Vereniging
Bouw- en Woningtoezicht Nederland zijn zorg uitgesproken over de brandveiligheid bij
het optoppen van gebouwen. Ik neem deze zorg serieus, maar ben nog in afwachting van
een breder onderzoek door het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) over
de mogelijke brandveiligheidsrisico’s bij verduurzaming, verbouw en tijdelijke bouw10. Hierbij wordt ook het optoppen van gebouwen beschouwd. Dit onderzoeksrapport verwacht
ik eind maart. In mijn brief van 20 december 2023 heb ik beschreven, dat ik in overleg
met onder andere Brandweer Nederland en de Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland
vervolgens bezie welke vervolgacties nodig zijn.

Ook laat momenteel een onderzoek uitvoeren naar de regels die vanuit het Besluit bouwwerken
leefomgeving volgen voor het optoppen van gebouwen en naar de belemmeringen, die de
praktijk ervaart bij de toepassing van deze regels. Ik informeer u hier voor de zomer
over.

Tot slot

Ik vind de brandveiligheid van gebouwen belangrijk. Daarom heb ik naar aanleiding
van de Grenfell-brand diverse acties genomen ten aanzien van bouwregelgeving. Naleving
van deze regelgeving blijft cruciaal. Ik wacht het onderzoek uit Spanje af. Als daar
evidente zaken uit komen die relevant zijn voor Nederland, dan zal ik u zo spoedig
mogelijk informeren.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
H.M. de Jonge