Brief regering : Voorhang zakelijke inhoud aanwijzing tot invoeren facultatieve prestatie medisch specialistische zorg

Nr. 322
BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MEDISCHE ZORG

Ontvangen ter Griffie op 3 juli 2020.

Het besluit tot het doen van een aanwijzing kan niet eerder worden genomen dan op 22 september 2020.

Bij deze termijn is rekening gehouden met de recesperiode van de Tweede Kamer

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 3 juli 2020

Op grond van artikel 8 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) informeer ik
u hierbij over de zakelijke inhoud van mijn voornemen tot het geven van een aanwijzing
aan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) over het introduceren van een facultatieve
prestatie (FP) met een vrij tarief in de medisch specialistische zorg (msz) uiterlijk
per 1 januari 2021.

Verkenning NZa

Op 4 mei jl. heb ik de Tweede Kamer1 geïnformeerd over de verkenning van de NZa naar het introduceren van een facultatieve
prestatie in de msz. Ik heb toen gemeld dat ik met de NZa in gesprek zou blijven over
de uitwerking en wanneer het past om een facultatieve prestatie in de msz in te voeren.
De afgelopen weken hebben deze overleggen plaatsgevonden.

In de verkenning geeft de NZa aan dat een FP een waardevolle toevoeging aan de mogelijkheden
binnen de msz-bekostiging zou zijn. Het biedt msz-aanbieders en zorgverzekeraars de
mogelijkheid om lokaal knelpunten (in de bekostiging) aan te pakken. Ziekenhuizen en zorgverzekeraars geven gezamenlijk
een prestatie vorm. Het is niet mogelijk om zonder onderlinge overeenstemming een
facultatieve prestatie aan te vragen bij de NZa. De facultatieve prestatie is een
aanvulling op de bestaande bekostigingssystematiek. De NZa heeft voor haar verkenning
afstemming gezocht in het technisch overleg medisch specialistische zorg (waar branchepartijen
vertegenwoordigd zijn) en zij heeft een openbare internetconsultatie uitgevoerd. Hieruit
blijkt draagvlak vanuit de sector.

Juiste Zorg op de Juiste Plek

De aanleiding van de verkenning van de NZa is de Juiste Zorg op de Juiste Plek. Dit
sluit aan op het advies over de doorontwikkeling bekostiging msz2 en de afspraken zoals gemaakt in het hoofdlijnenakkoord msz 2019–2022. Onderdeel
van de doorontwikkeling zijn de afspraken die zorgverzekeraars en zorgaanbieders via
de contractering maken over uitkomstgerichte zorg. Om deze overgang naar afspraken
via de contractering meer te faciliteren heeft de NZa gekeken naar het eigen instrumentarium
en is zij de verkenning naar een facultatieve prestatie gestart. Een facultatieve
prestatie in de msz is volgens de NZa een opmaat naar een domeinoverstijgende prestatie
omdat in overige sectoren – huisartsenzorg, wijkverpleging, farmacie, eerstelijnsdiagnostiek
en paramedische zorg – ook ruimte is voor het maken van maatwerkafspraken. Een facultatieve
prestatie kan hieraan bijdragen doordat het bijvoorbeeld makkelijker wordt om per
sector afspraken in zorgbundels te maken zodat deze niet meer in afzonderlijke prestatiebeschrijvingen
en tarieven afgerekend hoeven te worden, maar (per sector) in één keer middels een
eigen – gebundelde – prestatie. Deze voorgenomen aanwijzing ziet alleen op de introductie
van een facultatieve prestatie in de msz en maakt een domeinoverstijgende prestatie
niet mogelijk. Daarvoor zal eventueel te zijner tijd een aparte aanwijzing nodig zijn.

Het draagvlak in het veld voor een uitbreiding van de mogelijkheden binnen de bekostiging
msz blijkt ook uit de verschillende casus die recent onder mijn aandacht en die van
de NZa gebracht zijn. Voor verschillende knelpunten in bijvoorbeeld het bekostigen
van digitale zorg, het anders organiseren van zorg en in het kader van de juiste zorg
op de juiste plek, kan een facultatieve prestatie gezien worden als een toegevoegde
waarde. Daarom wil ik op korte termijn deze mogelijkheid kunnen bieden.

Voor het anders organiseren van zorg kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een aan te
vragen prestatie voor het, mits veilig, uitvoeren van één gecombineerde operatie,
die op dit moment altijd verricht wordt in meerdere separate operaties. Deze gecombineerde
ingreep bij bijvoorbeeld complexe kniebandchirurgie heeft voordelen voor de patiënt
omdat deze slechts eenmalig een ingreep ondergaat en daarmee ook één revalidatieperiode
kent. Daarnaast kunnen extra kosten (ook voor de patiënt) vermeden worden door deze
ingrepen gelijktijdig uit te voeren.

De NZa ziet in haar verkenning ook mogelijkheden voor het gebruik van de facultatieve
prestatie door de veranderde omstandigheden door de COVID19-crisis. Zoals bij het
opstarten van de reguliere zorg, waar ziekenhuizen te maken hebben met de maatregelen
rondom de anderhalvemetersamenleving om verspreiding van het virus te beperken. Het
is mogelijk dat partijen, naast andere mogelijkheden in bekostiging en contractering,
ook de facultatieve prestatie kunnen gebruiken om bijvoorbeeld zorg op afstand, telebegeleiding
of andere digitale zorg structureel onderdeel te maken van het zorgaanbod.

Aanvraag facultatieve prestatie

Zorgaanbieder en zorgverzekeraar kunnen gezamenlijk een aanvraag voor een facultatieve
prestatie indienen bij de NZa. Het is de verantwoordelijkheid van verzekeraars dat
zij er voor zorgen dat de voor hen benodigde informatie beschikbaar blijft om hun
taken uit te voeren. De NZa voert een marginale toets uit op elke aanvraag. Voor een
facultatieve prestatie gelden dezelfde wettelijke eisen en werkwijze als voor reguliere
prestaties in de msz. Zo zal door de NZa in ieder geval getoetst worden dat de prestaties
individueel aanwijsbaar zijn, of aangegeven is of het verzekerde (of onverzekerde)
zorg betreft en of de zorg via al bestaande prestaties gedeclareerd kan worden. Deze
toets die de NZa vooraf uitvoert, vind ik een belangrijke voorwaarde.

Uiterlijk 1 januari 2021 kunnen aangevraagde facultatieve prestaties voor de overige
zorgproducten (ozp) worden aangevraagd, naast de regulier geldende prestatiebeschrijvingen
in de medisch specialistische zorg. Vanwege de technische impact is het nog niet mogelijk
om per 2021 een dbc-variant van de facultatieve prestatie in te voeren. Deze volgt
zo snel mogelijk.

Ook geldt zoals gebruikelijk in de msz het eigen risico voor deze prestatiebeschrijvingen.
Conform eerder gegeven aanwijzingen geldt ook voor de hier bedoelde vastgestelde prestatiebeschrijvingen
en tarieven het macrobeheersinstrument.

De NZa zal ook monitoren waarvoor de facultatieve prestatie gebruikt wordt en of het
nuttig is dat aangevraagde facultatieve prestaties overgenomen worden in de landelijke
reguliere prestaties. Ook geeft zij mij een indicatie van de financiële omvang. De
uitkomsten van de monitoring bespreekt zij met de branchepartijen in het technisch
overleg zoals gebruikelijk.

Zakelijk inhoud van de aanwijzing

Ik ben voornemens de NZa een aanwijzing te geven voor het voorzien in de mogelijkheid
dat zij op gezamenlijk verzoek van een zorgaanbieder en zorgverzekeraar een andere
prestatiebeschrijving vaststelt dan de door haar vastgestelde prestatiebeschrijvingen
in de medisch specialistische zorg. Hierbij hanteert zij een vrij tarief. De NZa mag
voorwaarden hieraan verbinden.

De prestatiebeschrijvingen gelden voor de zorgaanbieder en zorgverzekeraar die deze
facultatieve prestatie gezamenlijk hebben aangevraagd, naast de regulier geldende
prestatiebeschrijvingen in de medisch specialistische zorg waar maximumtarieven of
vrije tarieven voor blijven gelden.

De Minister voor Medische Zorg,
M.J. van Rijn