Maatregelen kabinet hoge energie- en brandstofprijzen

22 april 2026, debat - De Kamer debatteert over de hoge energie- en brandstofprijzen met premier Jetten en ministers Heinen (Financiën), Van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei), Herbert (Economische Zaken en Klimaat) en Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid).

De oorlog tussen enerzijds de VS en Israël en anderzijds Iran leidt tot problemen met de aanvoer van olie en gas. Dit zorgt voor stijgende energie- en brandstofprijzen. In het debat op 25 maart over de economische gevolgen van de oorlog beloofden de ministers daarom met maatregelen te komen.

Op 20 april heeft het kabinet bekendgemaakt hoe het steunpakket van bijna 1 miljard euro eruitziet. Het kabinet komt met verschillende maatregelen om bedrijven, automobilisten en burgers tegemoet te komen. Het gaat onder andere om:

  • versnelling van de verduurzaming van woningen;
  • subsidie voor de aanschaf van elektrische auto’s;
  • verhoging van de onbelaste reiskostenvergoeding;
  • verlaging van de wegenbelasting voor bedrijfswagens;
  • instelling van het Noodfonds Energie.

Lagere prijzen aan de pomp zitten er niet in. De fracties in de Kamer reageren in het debat heel verschillend op de voorgestelde maatregelen: van "flutpakket", tot "best goed" en "verstandig".

Steun

Het kabinet richt zich met deze maatregelen op mensen en bedrijven die steun het hardst nodig hebben. Brekelmans (VVD) vindt dat "gericht en verstandig", want zo blijft er ruimte om later eventueel meer maatregelen te nemen.

Ook Paternotte (D66) is blij met het gerichte pakket. Iedereen volledig compenseren voor de gestegen energie- en brandstofprijzen is volgens hem niet te betalen. Dan loopt het overheidstekort snel op en gaan de belastingen omhoog.

De overheid kan niet alles oplossen, vindt ook Bikker (ChristenUnie), maar moet wel proberen te voorkomen dat bedrijven en mensen omvallen. Ze is blij met veel van de maatregelen. Wel vraagt ze zich af of de onbelaste reiskostenvergoeding bij de juiste groepen terechtkomt, zoals mensen in de zorg.

Brandstofprijzen

In het pakket zit geen accijnsverlaging op brandstof. Onder andere daarom noemt Wilders (PVV) de plannen van het kabinet een "flutpakket". Hij wil maatregelen om de brandstofaccijnzen, de energierekening en de boodschappenprijzen te verlagen. Volgens Jansen (FVD) kan zelfs de volledige benzineaccijns worden afgeschaft door de steun aan Oekraïne te stoppen. Waarom verlagen andere landen de accijnzen wel en wij niet, wil Van Baarle (DENK) weten.

Premier Jetten benadrukt dat de maatregelen niet gratis zijn en uiteindelijk betaald moeten worden. Minister Heinen vult aan dat specifiek een accijnsverlaging heel duur is en dat je zo'n maatregel waarschijnlijk niet lang vol kunt houden. Bovendien komt het voordeel dan ook terecht bij mensen die het niet dringend nodig hebben.

Onbetaalbaar

Als we niets doen, zegt Dijk (SP), wordt het leven voor mensen onbetaalbaar. De genomen maatregelen zijn in zijn ogen onvoldoende en oneerlijk. Te veel mensen hebben het zwaar, ziet ook Struijs (50PLUS). Hoe zorgen we ervoor dat het geld uit het Noodfonds Energie bij de juiste mensen terechtkomt, vraagt hij.

Markuszower (Groep Markuszower) vindt het kabinet "kil, gierig en onbarmhartig". Vermeer (BBB) heeft bezwaar tegen de in zijn ogen "technocratische oplossingen", terwijl de mensen thuis met de pijn zitten, zeker in de grensregio's. De maatregelen gaan uit van een modellenwerkelijkheid, vindt Kamerlid Keijzer. Ze ondersteunen de groene agenda, maar lossen de problemen van mensen niet op.

Openbaar vervoer

Het pakket is een begin om het leven van mensen betaalbaar te houden, vindt Klaver (GroenLinks-PvdA), maar het is niet genoeg. Hij stelt voor de overwinsten van olieraffinaderijen af te romen en de opbrengst daarvan te gebruiken om mensen te helpen. Ook stelt hij een speciale ov-kortingskaart voor de daluren voor: als brandstof duurder en schaarser wordt, is goedkoop openbaar vervoer een goed alternatief.

Energievoorziening en -besparing

Nu er energietekorten dreigen, is energiebesparing een heel logische stap, vinden verschillende leden. Dassen (Volt) roept de regering op meer in te zetten op verlaging van de maximumsnelheid, stimulering van thuiswerken en handhaving van de energiebesparingsplicht voor bedrijven.

Met dit steunpakket zet het kabinet in op verder elektrificeren, stelt Flach (SGP) vast. Maar is dat überhaupt wel mogelijk, gezien de netcongestie? Het elektriciteitsnet is nu namelijk al overbelast. Netcongestie maakt dat niet alles kan, erkent minister Van Veldhoven. Maar ook een heleboel kan wel, stelt zij, zoals energiebesparing en slim gebruik van het net.

Nederland zou meer zelfvoorzienend moeten zijn, vindt Eerdmans (JA21). Daarom moet er volgens hem serieus werk worden gemaakt van kernenergie. Ook houdt hij de optie open om door te gaan met de gaswinning in Groningen. Teunissen (PvdD) wil ook minder energieafhankelijk worden, maar de oplossing zit wat haar betreft niet in kernenergie. Zij pleit voor duurzame energiebronnen als zon en wind, gecombineerd met groene waterstof.

We moeten inderdaad investeren in de energievoorziening om weerbaarder en onafhankelijker te worden, vindt ook Bontenbal (CDA). Wat hem betreft hebben we daarvoor kernenergie én energiebesparing én duurzame energiebronnen nodig.

De Kamer stemt op 23 april over de tijdens het debat ingediende moties.

Zie ook

  • Het overzicht van de laatste debatten in het kort
  • De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
  • Kijk debatten terug via Debat Direct