Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Kathmann en Struijs over een Amerikaanse aanbesteding voor ICT van de Belastingdienst

Antwoord van Staatssecretaris Eerenberg (Financiën), mede namens de Staatssecretaris
van Economische Zaken en Klimaat (ontvangen 18 maart 2026).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Digitale autonomie en de uitbesteding applicatiediensten
omzetbelasting door de Staat»1 en de desbetreffende aanbesteding van de Belastingdienst?2

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is uw reactie op het bericht en de aanbesteding?

Antwoord 2

Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u naar de Kamerbrief die u op 17 maart
jl. over dit onderwerp heeft ontvangen.

Vraag 3

Op welke gronden is gekozen om (het beheer en het onderhoud van) de software van de
omzetbelasting bij FAST Enterprises in te kopen, namelijk het softwarepakket «GenTax»?

Antwoord 3

Het systeem voor de omzetbelasting is sterk verouderd en dringend toe aan modernisering.
Daarover is uw Kamer in de laatste jaren veelvuldig geïnformeerd. De Belastingdienst
is in 2020 gestart met het traject om het verouderde omzetbelastingsysteem te moderniseren.
In 2021 heeft de Belastingdienst een marktconsultatie gedaan, waaruit bleek dat er
oplossingen in de markt beschikbaar zijn. In 2022 is na extern advies besloten om
een aanbesteding te starten en een pakketoplossing uit de markt aan te schaffen in
plaats van zelf een nieuw systeem te bouwen. Uit het advies bleek dat een oplossing
uit de markt sneller en tegen lagere kosten zou kunnen worden gerealiseerd dan wanneer
de Belastingdienst zelf een systeem zou bouwen.

In 2023 is de Belastingdienst een aanbestedingsprocedure (een concurrentiegerichte
dialoog) gestart. Na het doorlopen van een zorgvuldige Europese aanbestedingsprocedure
is de opdracht gegund aan het Amerikaanse bedrijf Fast Enterprises. Dit bedrijf scoorde
het beste op de aangegeven criteria uit de vooraf via TenderNed openbaar gemaakte
aanbestedingsstukken. Voorbeelden van criteria zijn: gebruiksvriendelijkheid, gegevensbeheer,
informatiebeveiliging en datamigratie.

Vraag 4

Op welke manier is er, ten tijde van de aanbesteding, rekening gehouden met digitale
autonomie als voorwaarde voor aanbestedingen van overheids-ICT? Zou u dit in de huidige
politieke context anders beoordelen?

Antwoord 4

Het traject is gestart in een andere (geo)politieke context. Het versterken van de
nationale digitale autonomie door het beperken van de afhankelijkheid van niet-Europese
technologie speelde destijds een beperktere rol in de afwegingen. Er is bewust gezocht
naar bewezen technologie en gekeken naar de ervaringen van andere Europese landen.

De aanbesteding is zorgvuldig doorlopen conform de Europese aanbestedingsregels. De
gevolgde Europese aanbestedingsregels maken het niet mogelijk om niet-Europese landen
uit te sluiten indien hier handelsverdragen mee zijn gesloten.

Tegelijkertijd ziet dit kabinet ook dat Nederland kwetsbaar is geworden door afhankelijkheid
van een klein aantal buitenlandse (tech)spelers en kijkt daarom met veel aandacht
naar de digitale, en open strategische, autonomie van Nederland. In Europees verband
wordt daarom gesproken over het herzien van de aanbestedingswet- en regelgeving, en
een eventueel EU-voorkeursprincipe bij aanbestedingen in specifieke sectoren.

Vraag 5 en 6

Indien de keuze voor FAST Enterprises de digitale autonomie niet bevordert, kunt u
dan onderbouwen waarom dit alsnog de voorkeursoptie is?

Kunt u onderbouwen waarom er niet is gekozen om de software van de omzetbelasting
intern te ontwikkelen en beheren of dit in te kopen bij een Nederland of Europees
bedrijf?

Antwoord 5 en 6

In 2020 startte de Belastingdienst het traject voor de modernisering van het verouderde
omzetbelastingsysteem. Een marktconsultatie in 2021 wees uit dat er geschikte pakketoplossingen
beschikbaar waren in de markt. In 2022 is na een onderzoek uitgevoerd door McKinsey
besloten om een aanbesteding te starten om een bewezen pakketoplossing voor de omzetbelasting
aan te schaffen in plaats van zelf een nieuw systeem te bouwen.3 Uit het onderzoek bleek dat het aanschaffen van een systeem sneller te realiseren
is dan zelf bouwen. Een tweede onafhankelijk onderzoek heeft dit beeld bevestigd.

De Belastingdienst heeft een zorgvuldige Europese aanbestedingsprocedure doorlopen
in de vorm van een concurrentiegerichte dialoog. Het stond Nederlandse en Europese
bedrijven uiteraard vrij om hieraan deel te nemen, dat hebben zij ook gedaan. Na het
doorlopen van deze aanbestedingsprocedure is de opdracht gegund aan het Amerikaanse
bedrijf, Fast Enterprises. Zoals ik reeds aangaf in het antwoord op vraag 3 scoorde
dit bedrijf het beste op de van te voren aangegeven criteria in de aanbestedingsstukken.
Daarnaast sluiten de gevolgde Europese aanbestedingsregels Amerikaanse bedrijven niet
uit.

Vraag 7

Hoe garandeert u dat de relatie met FAST Enterprises niet door de Verenigde Staten
gebruikt zal worden als drukmiddel, in het licht van de Nationale Veiligheidsstrategie
van de VS?4 Kunt u inzicht geven in alle maatregelen die zijn genomen om dit risico te voorkomen?

Antwoord 7

Ik kan u die garantie niet geven. Het volledig uitsluiten van dit risico is bij een
afhankelijkheid van een externe leverancier niet mogelijk. Het kabinet is doorlopend
met de Verenigde Staten in gesprek om dergelijke vergaande maatregelen te voorkomen.5 In een extreem geval, kan de leverancier onder statelijke druk gedwongen worden om
te stoppen met het leveren van diensten. In de recente geschiedenis is dit alleen
onder zeer specifieke sanctiewetgeving gebeurd. De risico’s rondom continuïteit in
relatie tot de Amerikaanse leverancier dienen te worden afgewogen tegen de risico’s
die samenhangen met het langer in stand houden van het huidige verouderde systeem
waarover ik u in de oplegbrief heb geïnformeerd. Deze risico’s acht ik groter en reëler
dan dat de relatie met de leverancier als drukmiddel wordt ingezet.

De Belastingdienst voert als onderdeel van het programma een risicoanalyse conform
de IRAM (Information Risk Assessment Methodology) uit. Op basis daarvan worden maatregelen
uitgewerkt en geïmplementeerd en vervolgens op hun effectiviteit getoetst. Gelijktijdig
en als onderdeel van de risicoanalyse laat ik parallel onderzoeken op welke termijn
en onder welke voorwaarden de Belastingdienst het beheer en onderhoud van de infrastructuur
van het systeem kan overnemen van Fast Enterprises. Dit kan als een alternatieve route
dienen in het geval uit de risicoanalyse blijkt dat de restrisico’s, na het treffen
van de beheersmaatregelen, niet tot een aanvaardbaar niveau kunnen worden teruggebracht.
Het zorgvuldig uitwerken van deze alternatieve route vergt tijd. Ik zal uw Kamer hierover
informeren voor het zomerreces.

Ik zal hierbij ingaan op een aantal maatregelen die nader worden uitgewerkt. De Belastingdienst
werkt met Fast aan de invulling van deze mitigerende maatregelen. Zo zal de leverancier
gaan werken op locatie in Apeldoorn onder toezicht van medewerkers van de Belastingdienst
die worden opgeleid om het systeem te beheren. Er wordt door de leverancier, eenmaal
in productie, geen beheer op afstand vanuit de Verenigde Staten gevoerd. De Belastingdienst
heeft de infrastructuur ingericht als een «onvertrouwde» omgeving binnen de infrastructuur
van de Belastingdienst. De omgeving is gezoneerd en koppelingen of verbindingen met
andere systemen worden gecontroleerd.

De Belastingdienst is in gesprek met de leverancier over het treffen van aanvullende
beheersmaatregelen. Het gaat daarbij onder meer, maar niet uitsluitend, om te bewerkstelligen
dat er wordt gewerkt met medewerkers die niet onder Amerikaanse jurisdictie vallen.
Ook is de Belastingdienst in gesprek met de leverancier om de escrow-regeling die
is opgenomen in de overeenkomst met Fast een ruimere toepassing te geven. Dit is een
regeling die dient als waarborg op de continuïteit van de dienstverlening. Er wordt
een kopie van de broncode en documentatie in bewaring gegeven bij een Nederlandse
onafhankelijke derde partij. In geval van het niet nakomen van dienstverleningsafspraken
wordt deze broncode en documentatie vrijgegeven. De Belastingdienst gaat een proces
inrichten om te zorgen dat de Belastingdienstmedewerkers in dat geval over de benodigde
expertise beschikken en werkzaamheden kunnen uitvoeren.

Vraag 8

Kan de Belastingdienst gedurende de looptijd van het contract wel of niet volledig
zelfstandig en zonder bijdrage van FAST Enterprises: 1) reageren op incidenten in
GenTax; 2) bugfixes doorvoeren in GenTax; en 3) GenTax aanpassen zodat het voldoet
aan nieuwe regelgeving?

Antwoord 8

Nee, deze handelingen kan de Belastingdienst niet volledig zelfstandig uitvoeren.
Dit onderwerp is wel onderdeel van de kritische blik op de beheersmaatregelen en de
nadere uitwerking hiervan. Zoals hiervoor aangegeven is de Belastingdienst een proces
aan het inrichten om te zorgen dat de Belastingdienstmedewerkers de benodigde expertise
hebben om continuïteit te waarborgen ingeval van niet nakomen van dienstverleningsafspraken.

Vraag 9

Kunt u precies aangeven wat de werkzaamheden en de taken zijn van het projectteam
van FAST Enterprises dat op Nederlandse bodem diensten zal leveren, zowel vóór als
na de implementatie van GenTax?6

Antwoord 9

De implementatie betreft een integrale oplossing waarbij Fast het beheer gaat voeren
op het totale systeem (software en infrastructuur). De infrastructuur staat in Apeldoorn,
maar wordt beheerd door Fast (door middel van een housing-oplossing geleverd door
de Belastingdienst). Zoals in de specificatie van de opdracht beschreven zal het projectteam
van Fast, op Nederlandse bodem, werkzaamheden uitvoeren die samenhangen met de realisatie,
configuratie en implementatie van GenTax. Dit gebeurt onder toezicht van Belastingdienstmedewerkers
(vier-ogenprincipe). De Belastingdienst werkt met Fast aan wijze waarop hier invulling
aan wordt gegeven.

Het projectteam van Fast ondersteunt daarnaast de voorbereiding en uitvoering van
de migratie naar de nieuwe oplossing en begeleidt de organisatorische inbedding daarvan.
Ook verzorgt Fast de opleidingsmaterialen die nodig zijn om medewerkers met het nieuwe
systeem te laten werken.

Na de implementatie is Fast verantwoordelijk voor het onderhoud van de oplossing,
waaronder het herstellen en verbeteren van functionaliteit en het doorvoeren van productupdates.
Verder draagt het projectteam van Fast op dit moment zorg voor het technisch applicatiebeheer
en de beschikbaarheid en werking van de oplossing op basis van de overeengekomen service
levels. Fast biedt daarnaast ondersteuning bij vragen en verstoringen en blijft, waar
nodig en binnen de functionele kaders van de oplossing, configuratiewijzigingen doorvoeren
wanneer wet- en regelgeving verandert.

In geval van wijzigingen in wet- en regelgeving ondersteunt Fast bij de configuratie
hiervan. Deze wijzigingen voert Fast niet zelfstandig uit. Hiervoor geldt het voortbrengingsproces
waarbij Fast bij het configureren samenwerkt met de Belastingdienst. De configuratie
van het systeem moet worden goedgekeurd door de Belastingdienst. Dat gebeurt via een
proces van definities, verschillende testen, goedkeuren en acceptatie.

Verder werkt Fast doorlopend aan verbeteringen van het Gentax-pakket. Deze verbeteringen
kunnen zowel betrekking hebben op de implementatie van nieuwe Europese wet- en regelgeving
als functionele en technische verbeteringen van het Gentax-pakket zelf. Het doorvoeren
van deze verbeteringen vindt plaats onder regie van de Belastingdienst.

Vraag 10

Valt FAST Enterprises volledig en uitsluitend onder Nederlandse en Europese jurisdictie?
Zo niet, heeft u dan in kaart gebracht welke gevolgen deze aanbesteding heeft voor
de digitale autonomie van Nederland?

Antwoord 10

Nee, Fast Enterprises is een Amerikaans bedrijf en valt daarmee onder Amerikaanse
jurisdictie. Daarmee komen de gegevens waartoe de leverancier, na implementatie, toegang
krijgt in potentie binnen reikwijdte van extraterritoriale wetgeving zoals de CLOUD
Act en de FISA Amendments Act.

De Belastingdienst is met de leverancier in gesprek over de mogelijkheid dat zij een
onafhankelijke Europese entiteit oprichten met de intentie om het contract met de
Belastingdienst, dat valt onder Nederlands recht, daarheen te verhuizen. Dit wordt
momenteel juridisch nader verkend.

Vraag 11

Welke analyses zijn uitgevoerd op het risico op spionage, dataweglek en het vergroten
van de afhankelijkheid van de Verenigde Staten door deze keuze? Kunt u deze aan de
Kamer doen toekomen (al dan niet vertrouwelijk), en de uitkomsten op hoofdlijnen delen?

Antwoord 11

De Belastingdienst voert als onderdeel van het programma een risicoanalyse conform
de IRAM (Information Risk Assessment Methodology) uit. Dit is een internationaal erkende
methodiek om informatierisico's systematisch in kaart te brengen en te beoordelen.
Deze analyse is nog niet afgerond; op basis van de uitkomsten worden maatregelen uitgewerkt
en geïmplementeerd, en vervolgens op hun effectiviteit getoetst. Het nieuwe systeem
wordt niet in gebruik genomen voordat de beheersmaatregelen aantoonbaar effectief
zijn ingericht.

Aangezien de IRAM nog wordt uitgevoerd, kan ik de uitkomsten op dit moment nog niet
met uw Kamer delen. Zodra de analyse is afgerond, ben ik bereid de resultaten en de
daaruit voortvloeiende maatregelen vertrouwelijk ter inzage aan uw Kamer aan te bieden.

Vraag 12

Kunt u alle relevante notities, adviezen, (risico)analyses en documenten, die betrokken
zijn bij de keuze voor FAST Enterprises, in volledigheid met de Kamer delen?

Antwoord 12

Tijdens de regeling van werkzaamheden op 3 maart jl. heeft uw Kamer verzocht om alle
relevante stukken en notities die de keuze onderbouwen te ontvangen. Dit verzoek heb
ik ontvangen. Omdat ik het belangrijk vind uw Kamer voor het debat van 19 maart te
informeren, is de zoekslag met prioriteit uitgevoerd. Daardoor kan ik uw Kamer documenten
doen toekomen die bezien op de aanbesteding, advisering, informatievoorziening en
besluitvorming vanuit verschillende fasen binnen de overstap naar een ander OB-systeem.
De documenten zijn bijgevoegd bij de Kamerbrief over het systeem voor de omzetbelasting
die u op 17 maart jl. heeft ontvangen.

Wanneer er nieuwe relevantie informatie naar boven komt, waarmee een nieuw licht wordt
geschenen op de reeds gedeelde inlichtingen, wordt dit op korte termijn met u gedeeld.

Vraag 13

Onder welke voorwaarden is het in eigen beheer en onderhoud nemen van de applicatiediensten
voor de omzetbelasting een haalbare oplossing? Welke aanvullende middelen of capaciteit
is nodig om dit te realiseren?

Antwoord 13

De Belastingdienst heeft dit jaar op hoofdlijnen een aantal andere scenario’s verkend.
Eén van deze scenario’s is dat de Belastingdienst het beheer van de infrastructuur
overneemt (van housing naar hosting). Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 7
en in de Kamerbrief die u heeft ontvangen laat ik de mogelijkheid tot het zelfstandig
beheren van de infrastructuur gelijktijdig en als onderdeel van de risicoanalyse parallel
onderzoeken en zal ik uw Kamer hier voor het zomerreces over informeren. Voor een
besluit wordt genomen of een toezegging wordt gedaan voor een andere variant dan het
continueren van de huidige koers geldt wel dat de impact in beeld moet worden gebracht
en expliciet worden gewogen inclusief de daarbij behorende dekking.

In het geval dat er voor een andere koers wordt gekozen dan de huidige zullen de risico’s
en gevolgen die samenhangen met het langer in stand houden van het huidige verouderde
systeem toenemen. Dat betekent dat het gevolgen kan hebben voor de tijdige implementatie
van Europese wet- en regelgeving zoals de ViDA. Als deze wetgeving niet tijdig wordt
geïmplementeerd kan dit leiden tot ingebrekestellingen van de Europese Commissie en
problemen voor het (Nederlandse) bedrijfsleven.

Vraag 14

Heeft de Belastingdienst een duidelijke sourcingstrategie voor het inkopen van ICT-diensten?
Zo ja, kunt u deze met de Kamer delen?

Antwoord 14

Ja de Belastingdienst heeft een ICT-sourcingstrategie opgesteld. Deze strategie is
erop gericht om een onderbouwde keuze te maken bij de aanschaf van software. De voorkeur
is om bewezen standaardoplossingen uit de markt te gebruiken, zodat de Belastingdienst
marktconform kan werken. Deze strategie is eerder in oktober 2024 met uw Kamer gedeeld.7

De Belastingdienst zal het sourcingbeleid herzien en waar nodig actualiseren. Daarbij
zal rekening worden gehouden met recente (geo)politieke en technische ontwikkelingen.

Vraag 15

Welke mogelijkheden heeft u om alsnog van deze leverancier af te zien, gezien de veranderende
politieke situatie en de uitgesproken wens van de Kamer om digitale afhankelijkheden
af te bouwen?

Antwoord 15

Het is mogelijk om de overeenkomst (onder voorwaarden) met de leverancier te ontbinden.
Ik zie dat niet als een reëel scenario. Voor de systemen van de omzetbelasting geldt
dat de modernisering niet langer kan wachten. Dit systeem is inmiddels rond de veertig
jaar oud, de kennis wordt schaarser, de risico’s op storingen en uitval groter en
de mogelijkheid om nieuw beleid uit te voeren is zeer beperkt. De keuze voor deze
oplossing is weloverwogen gemaakt. De Belastingdienst heeft de aanbestedingsprocedure
zorgvuldig doorlopen en de gunning is in maart 2025 definitief verleend. Zoals aangegeven
in de Kamerbrief die u heeft ontvangen en in mijn antwoord op vraag 7 zet ik het traject
voort en laat ik parellel onderzoeken door de Belastingdienst of het beheer en onderhoud
van de infrastructuur door de Belastingdienst kan worden overgenomen.

Vraag 16

Waarom is het McKinsey-rapport «Kopen of zelf bouwen?,» dat betrokken is geweest bij
de keuze om de software van de omzetbelasting in te kopen, niet meer Openbaar?8 Kunt u het rapport opnieuw Openbaar maken?

Antwoord 16

Het rapport staat nog steeds online. De link uit het artikel is verouderd. Het is
in te zien via: Open overheid.

Vraag 17

Welke ambities zijn er om het gebruik van GenTax uit te breiden naar andere middelen
dan de omzetbelasting, aangezien in het McKinsey-rapport wordt gesteld dat uitbreiding
een voordeel is van het inkopen van een extern pakket?

Antwoord 17

Op dit moment zijn er geen plannen om het gebruik van GenTax uit te breiden naar andere
belastingmiddelen.

Vraag 18

Uit welk advies bleek dat ook het beheer en onderhoud van de applicatiediensten uitbesteed
moest worden? Op welke momenten is de Kamer geïnformeerd dat beheer en onderhoud bij
een niet-Europees bedrijf zou worden belegd?

Antwoord 18

Hierover is geen extern advies ingewonnen.

De Tweede Kamer is periodiek geïnformeerd over de voortgang van de aanbesteding. Tijdens
het commissiedebat Belastingdienst in maart 2025 is aangegeven dat de gunning aan
Fast Enterprises had plaatsgevonden. Aangezien het ongebruikelijk is om uw Kamer op
dit detailniveau te informeren over aanbestedingen, bent u niet specifiek geïnformeerd
over het uitbesteden van het beheer en onderhoud van applicatiediensten.

Vraag 19

Zijn de waarschuwing en het advies van het Adviescollege ICT uit 2024 naar behoren
opgevolgd?9 Zo nee, om welke redenen is dit niet nageleefd?

Antwoord 19

Ja. Het Adviescollege ICT heeft in april 2024 advies uitgebracht over het programma
modernisering omzetbelasting. In dit advies onderschreef het Adviescollege de keuze
van de Belastingdienst voor een pakketoplossing, maar werd de Belastingdienst geadviseerd
de voorbereiding op een aantal punten te versterken. Mijn ambtsvoorganger heeft uw
Kamer op 7 mei 2024 geïnformeerd over de wijze waarop de Belastingdienst deze adviezen
zou opvolgen.10 Deze adviezen zijn opgepakt en benut door de Belastingdienst voor het verdere verloop
van het traject.

Vraag 20

Kunt u nauwkeurig toelichten in welke mate medewerkers van FAST Enterprises toegang
krijgt tot de gegevens die verwerkt worden bij het heffen van de omzetbelasting? Welke
garantie is er dat data via deze medewerkers toegankelijk wordt voor Amerikaanse overheidsdiensten?

Antwoord 20

Fast Enterprises zal de servers gaan beheren die geplaatst worden in het datacenter
van de Belastingdienst in Apeldoorn. Daardoor krijgt Fast Enterprises, als de OB-regeling(en)
in productie zijn genomen, toegang tot data van belastingplichtigen. De mate waarin
medewerkers van Fast toegang krijgen tot data die in deze servers staat hangt af van
hun autorisatie. Het uitgangspunt is dat medewerkers van Fast tijdens de productiefase
geen toegang hebben tot productiedata en daartoe alleen tijdelijk toegang verkrijgen
wanneer dit nodig is om hun beheerwerk te verrichten.

Fast Enterprises heeft een geheimhoudingsverklaring ondertekend. Deze verklaring voorkomt
niet dat de Amerikaanse Staat voorgenoemde data kan vorderen op basis van extra territoriale
wetgeving zoals de CLOUD Act en FISA Amendments Act. Er worden maatregelen genomen
om dit risico te mitigeren, zoals het inrichten van het eerdergenoemde vier-ogen principe
en infrastructurele beperkingen om data uit het systeem te kunnen halen, en logging
en monitoring.

Vraag 21

Deelt u de zienswijze dat het feit dat de servers van de Belastingdienst in Nederland
blijven onvoldoende is om de risico’s voor de vertrouwelijkheid en cyberveiligheid
weg te nemen, als een Amerikaanse partij straks toegang krijgt tot de servers?

Antwoord 21

Het gegeven dat de servers in het datacenter van de Belastingdienst staan is op zichzelf
niet afdoende om alle risico’s weg te nemen. Daarom gaat de Belastingdienst ook aanvullende
maatregelen nemen, zoals aangegeven in de brief die u bij met deze antwoorden heeft
ontvangen, om deze risico’s tot een acceptabel niveau terug te brengen.

Vraag 22

Bent u bereid om een kort, onafhankelijk onderzoek uit te voeren naar de mogelijkheid
om het project alsnog stop te zetten, met behoud van de continuïteit van de belastingheffing?

Antwoord 22

Het stopzetten van het project acht ik niet verstandig, de redenen daarvoor heb ik
uitgebreid toegelicht in de Kamerbrief die u heeft ontvangen. Een onderzoek met als
uitgangspunt het stopzetten van dit traject lijkt mij prematuur gezien het feit dat
de risicoanalyse en de uitwerking van beheersmaatregelen nog gaande zijn. Zoals aangegeven
in de Kamerbrief die u heeft ontvangen en in mijn antwoord op vraag 7 laat ik, als
onderdeel van de risicoanalyse, door de Belastingdienst parellel onderzoeken of het
beheer en onderhoud van de infrastructuur door de Belastingdienst kan worden overgenomen.

Ik acht het zorgvuldiger om eerst het uitwerken van deze route en het afronden van
de risicoanalyse af te wachten en vervolgens de uitkomsten hiervan te beoordelen.
Voorafgaand aan de ingebruikname van het nieuwe systeem zullen alle beheersmaatregelen
worden getoetst op hun effectiviteit. Ik ben bereid deze toetsing door een onafhankelijke
partij te laten doen en de resultaten met uw Kamer te delen.

Vraag 23

Kunt u een actueel overzicht geven van de planning van het lopende implementatietraject?

Antwoord 23

De Belastingdienst heeft gekozen voor een stapsgewijze implementatie. Deze planning
is door mijn ambtsvoorganger op 13 november 2025 met uw Kamer gedeeld.11

Juli 2026

1. VAT-refund: btw-teruggave in Nederland voor internationale ondernemers in Nederland

Juli 2027

2. De binnenlandse omzetbelasting;

3. Intracommunautaire processen: grensoverschrijdende leveringen en diensten in de EU;

4. Kleine ondernemersregeling (NL-KOR): de btw-vrijstelling voor ondernemers met een jaaromzet in Nederland tot en met € 20.000;.

Juli 2028

5. One Stop Shop: het EU-btw éénloketsysteem waarbij ondernemers voor bepaalde grensoverschrijdende
leveringen en diensten aangifte kunnen doen bij hun nationale belastingdienst;

6. EU-KOR:btw-vrijstelling voor kleine ondernemers in en uit andere EU-lidstaten met een omzet
tot en met € 100.000.

Vraag 24

Kunt u toezeggen om geen onomkeerbare stappen te zetten in de migratie van de diensten
naar FAST Enterprises, totdat volledig is uitgesloten dat de digitale autonomie hierdoor
wordt ondermijnd en de Kamer zich hierover heeft kunnen uitspreken?

Antwoord 24

Er wordt op dit moment nog geen gebruik gemaakt van het nieuwe systeem. Het huidige
systeem functioneert ongewijzigd. Wel wordt er doorgewerkt aan de voorbereiding van
de ingebruikname om te voorkomen dat er vertraging optreedt en de risico’s met betrekking
tot de continuïteit van het systeem daarmee toenemen. Daarbij merk ik op dat de gunning
in maart 2025 definitief is geworden en het contact met Fast Enterprises is getekend.
De Belastingdienst is als contractpartij gehouden aan de verplichtingen die hieruit
voortvloeien. Het opzeggen of niet nakomen van het contract zal juridische en financiële
consequenties met zich meebrengen.

Zoals aangegeven in de Kamerbrief en in de antwoorden op vraag 7 en 13 zal ik u voor
het zomerreces en dus voor de ingebruikname van het systeem informeren over het uitwerken
van de alternatieve route en de risicoanalyse.

Vraag 25

Kunt u deze vragen afzonderlijk en zo snel mogelijk beantwoorden en in ieder geval
te voldoen aan de aanvullende informatieverzoeken voordat het commissiedebat Belastingdienst
van 19 maart 2026 plaatsvindt?

Antwoord 25

Ja, de vragen zijn zoveel mogelijk afzonderlijk van elkaar beantwoord.