Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Beckerman over het niet coulant omgaan met bezwaren van gedupeerde Groningers

Antwoord van Staatssecretaris Van Marum (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 27 augustus 2025).

Vraag 1

Staat u nog steeds achter uw meermaals herhaalde uitspraak dat bewoners die twijfelen
over hun rapport bezwaar kunnen maken ook als de bezwaartermijn is verlopen, gezien
er de afgelopen tijd veel debat is geweest over fouten in Nationaal Coördinator Groningen
(NCG-)dossiers?

Antwoord 1

Ja, ik blijf achter mijn uitspraak staan dat NCG coulant en ruimhartig omgaat met
bezwaartermijnen als een bewoner aangeeft meer tijd nodig te hebben. Ook als op dat
moment de bezwaartermijn al is verstreken.1

Vraag 2

In juni kwamen er opnieuw signalen van bewoners dat er, in weerwil van uw beloftes,
door de NCG niet coulant met bezwaartermijnen werd omgegaan, u herhaalde toen dat
u coulance belangrijk vindt, welke stappen heeft u gezet om dit waar te maken?

Antwoord 2

Ik heb uw signaal besproken met NCG. NCG heeft nogmaals bevestigd dat zij niet te
streng, oftewel coulant, omgaat met termijnen. Coulant betekent echter niet dat elk
verzoek ook daadwerkelijk leidt tot een bezwaar dat inhoudelijk in behandeling kan
worden genomen. Ik zal u schetsen wat ik hiermee bedoel door het proces te schetsen
van persoonlijk gesprek naar beoordeling van een bezwaar buiten de termijn tot een
alternatief voor bewoners als het bezwaar niet inhoudelijk in behandeling kan worden
genomen.

Zoals u van mij weet, vind ik het belangrijk dat NCG altijd het gesprek aangaat met
een bewoner, in dit geval de eigenaar, en zijn of haar advocaat of andere experts
die hem of haar ondersteunt, wanneer die bijvoorbeeld zorgen heeft over de kwaliteit
van zijn rapport. Het maakt mij niet uit of een bewoner zich direct meldt bij NCG
of dit doet via een maatschappelijke organisatie of een andere weg. Ook in deze situatie
begint het met een persoonlijk gesprek. NCG probeert in deze gesprekken erachter te
komen wat eraan schort en hoe tegemoet gekomen kan worden aan de zorgen die een bewoner
heeft. Wanneer een bewoner hierna alsnog de keuze maakt om bezwaar te maken buiten
de bezwaartermijn, zal NCG uiteindelijk de keuze maken of een bezwaar alsnog in behandeling
kan worden genomen.

Hierbij moet ik opmerken dat het zowel voor eigenaren als voor NCG ook noodzakelijk
is om grenzen te stellen omwille van (procedurele) duidelijkheid en rechtszekerheid.
Niemand is immers gediend bij onduidelijkheid over de status van een besluit. NCG
kiest niet willekeurig of bezwaren in behandeling worden genomen, maar doet dit aan
de hand van een beoordeling. Dit is ook nodig, bijvoorbeeld als het betreffende huis
constructief verbonden is met andere huizen.

Het wettelijk kader waarbinnen de NCG opereert is de Algemene wet bestuursrecht (hierna:
Awb). Deze geldt voor alle bestuursorganen. In de Awb is voor alle bestuursorganen
voor alle besluiten geregeld dat er een vaste termijn van zes werken (artikel 6:7)
geldt en dat het bestuursorgaan een overschrijding van die termijn als verschoonbaar
kan aanmerken (artikel 6:11). De coulance van NCG houdt in deze in dat NCG per verzoek,
ondanks dat de wettelijke termijn is overschreden, beoordeelt of het bezwaar toch
inhoudelijk behandeld moet worden. Op deze wijze is niet het systeem leidend, maar
de individuele situatie van de bewoner. NCG zal op haar website in algemene zin aangeven
hoe zij omgaat met behandeling van bezwaren buiten de bezwaartermijn.

In haar beoordeling houdt NCG bijvoorbeeld rekening met de duur van de overschrijding
van de bezwaartermijn, de reden of oorzaak dat de bewoner te laat in bezwaar is gegaan
(dit kunnen privéomstandigheden zijn, maar ook externe omstandigheden), het onderwerp
van het bezwaar, maar ook of er sprake is van constructief verbonden gebouwen, welke
andere belangen van buren of andere partijen bestaan, etc.

Op basis van de beoordeling van het bezwaar kan het zo zijn dat een bezwaar niet-ontvankelijk
wordt verklaard en daarom niet inhoudelijk in behandeling wordt genomen. Wanneer hiertoe
behoefte bestaat kan de bewoner om een nadere toelichting vragen aan de NCG. Hiernaast
is er ook de mogelijkheid voor de bewoner om – op een later moment – opnieuw naar
een besluit te laten kijken door NCG. Bij nieuwe feiten en/of omstandigheden, kunnen
bewoners altijd een herzieningsverzoek indienen.

Vraag 3

Hoe voert u de met 148 stemmen voor aangenomen motie Beckerman c.s. om daadwerkelijk
coulant om te gaan met de wettelijke (bezwaar)termijnen uit?2

Antwoord 3

Zie mijn antwoord op vraag 2.

Vraag 4

Hoe voert u het al in februari aangenomen amendement Beckerman/Bushoff uit om expliciet
mogelijk te maken dat besluiten kunnen worden herzien? Welke stappen zijn gezet en
welke gaat u nog zetten?3

Antwoord 4

De wet omissies4, waarin het amendement is opgenomen, is op 17 juli 2025 in werking getreden.5 Hierdoor is de zinsnede «nadat het besluit onherroepelijk is geworden» geschrapt
uit het artikel van de Tijdelijke wet Groningen dat gaat over het inschrijven van
besluiten tot al dan niet versterken in de openbare registers. Uit de toelichting
bij het amendement blijkt dat de indieners hiermee willen bevestigen dat besluiten,
zoals een «op norm»-besluit of een besluit tot niet versterken, herzien kunnen worden.
Zoals ik ook in mijn appreciatie van het amendement destijds6 en in de beantwoording van uw vragen d.d. 10 februari 2025 heb aangegeven, voorzag
de wet daar al in, omdat eigenaren een herziening van besluiten kunnen aanvragen,
bijvoorbeeld doordat er nieuwe feiten of omstandigheden ontstaan, of omdat eigenaren
– nadat zij eerst een besluit tot niet versterken hebben aangevraagd bij NCG – toch
wel hun huis willen laten versterken door NCG. Ook als het besluit al langer geleden
genomen is en ook als zo'n besluit al is ingeschreven in de openbare registers.

Daarnaast kunnen eigenaren altijd in bezwaar gaan tegen een besluit en beroep aantekenen
tegen een beslissing op bezwaar. Zij worden in de brief van NCG waarin het besluit
is beschreven geïnformeerd over deze mogelijkheden. De termijn van 6 weken om bezwaar
aan te tekenen is echter wettelijk vastgelegd in de Algemene wet bestuursrecht en
geldt voor alle besluiten van alle overheidsinstanties. Dit amendement zorgt er in
de praktijk niet voor dat deze termijn die in de wet staat, wordt verlengd. De praktische
uitvoering door de NCG heb ik in antwoord 2 toegelicht.

Vraag 5

Kunt u uitleggen hoe het kan dat bewoners opnieuw brieven krijgen van de NCG (dagtekening
14 juli) dat er niet coulant omgegaan zal worden met hun bezwaar, gezien dit haaks
staat op zowel uw beloftes als aangenomen Kamervoorstellen?

Antwoord 5

Zie het antwoord op vraag 2.

Vraag 6

Bent u van mening dat het voor bewoners die al jarenlang in onzekerheid zitten over
hun huis en nu twijfelen over het rapport dat ze van de NCG hebben gekregen cruciaal
is dat ze in bezwaar kunnen gaan?

Antwoord 6

Ja, als eigenaren twijfels hebben over hun rapport, dan moeten deze twijfels en vragen
worden geadresseerd. Dit wil ik niet beperken tot het bezwaarproces, zie ook mijn
antwoorden op eerdere Kamervragen.7 Daarom is dit tijdens het hele versterkingstraject, en na afloop, mogelijk. Het belangrijkste
vind ik om juist met elkaar in gesprek te blijven. Eigenaren kunnen zich in het gehele
versterkingstraject ook kosteloos laten bijstaan door een onafhankelijke bouwkundige
adviseur die het rapport voor de eigenaar kan beoordelen en hem of haar kan bijstaan
in het gesprek met NCG. Ook kunnen NCG en de eigenaar gezamenlijk besluiten om kosteloos
een onafhankelijke mediator via de subsidieregeling rechtsbijstand in te schakelen
om tot een oplossing te komen.

Vraag 7

Bent u voorts van mening dat het een slechte zaak is wanneer dit, ondanks de gedane
beloftes en aangenomen voorstellen, door de NCG wordt geblokkeerd?

Antwoord 7

Zie mijn antwoord op vraag 2.

Vraag 8

Bent u van deze brieven op de hoogte, gezien de brieven die de NCG verstuurt worden
ondertekend met «Hoogachtend, Namens de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties – Herstel Groningen»?

Antwoord 8

Ja, ik weet dat NCG deze brieven heeft gestuurd, maar ben uiteraard niet op de hoogte
van de inhoud van elke brief, aangezien die situatieafhankelijk zijn. De ondertekening
past echter binnen het mandaat van de NCG.

Vraag 9

Wat is er meer nodig dan een aangenomen amendement, een aangenomen motie en uw belofte
om te zorgen dat bewoners die twijfelen over hun rapport daadwerkelijk in bezwaar
kunnen gaan?

Antwoord 9

Zie mijn antwoord op vraag 2 en op vraag 6.

Vraag 10

Wat wilt u doen om te zorgen dat bewoners niet opnieuw een hele strijd aan hoeven
gaan wanneer ze zorgen hebben over de kwaliteit van hun rapport?

Antwoord 10

Mede dankzij de Kamer zijn er tal van laagdrempelige manieren mogelijk gemaakt voor
bewoners met zorgen om zich te melden. Ik heb het al vaker gezegd, maar bewoners hebben
recht op een goed beoordelingsrapport. Als een bewoner zorgen of twijfels heeft, dan
kunnen ze die altijd met NCG bespreken. Ook zijn er tal van formelere wegen, wanneer
de eigenaar die verkiest. Als er fouten gemaakt zijn, dan moeten die rechtgezet worden.
Zie ook mijn antwoord op vraag 6, waarin ik verwijs naar eerdere Kamervragen over
dit onderwerp.

Vraag 11

Indien u toch van menig blijkt dat coulance slechts geldt voor een deel van de gedupeerden,
welke criteria worden dan toegepast om te bepalen welke te late bezwaren wel en niet
ontvankelijk zijn?

Antwoord 11

Zie het antwoord op vraag 2.