Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden : Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden

Nr. 3 VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN

Vastgesteld 11 juni 2021

De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid, belast met het voorbereidend onderzoek
van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit te brengen in de vorm van een lijst
van vragen met de daarop gegeven antwoorden.

De vragen zijn op 12 mei 2021 voorgelegd aan de Minister van Justitie en Veiligheid.
Bij brief van 9 juni 2021 zijn ze door de Minister van Justitie en Veiligheid beantwoord.

Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare behandeling van
het wetsvoorstel voldoende voorbereid.

De fungerend voorzitter van de commissie, Van Meenen

De griffier van de commissie, Brood

1

Waarom is er niet voor gekozen de schade van particulieren ook (gedeeltelijk) te vergoeden,
zij zijn immers toch ook getroffen door de gevolgen van de corona-maatregelen?

Zoals ik heb aangegeven in mijn brief aan de Tweede Kamer van 9 februari 2021 inzake
de Regeling bedrijvenschade coronarellen is gekozen voor een regeling voor specifiek
ondernemers omdat deze dubbel getroffen zijn: ten eerste hebben zij als gevolg van
de corona-maatregelen de deuren van hun onderneming moeten sluiten en ten tweede hebben
zij daarbovenop schade aan hun onderneming moeten verduren als gevolg van de corona-rellen.
Daarbij geldt overigens dat deze ondernemers, net als particulieren, eerst een beroep
moeten doen op hun verzekering. Waar zij de schade als gevolg van de rellen niet vergoed
krijgen door hun verzekeraar acht ik een helpende hand van de overheid geboden. Die
helpende hand heb ik met genoemde regeling uitgestoken.

2

Klopt het dat niet alle schade aan particulieren door de coronarellen wordt vergoed
door de verzekeraars?

Het Verbond van Verzekeraars heeft mij bericht dat in zijn algemeenheid geldt dat
de verzekerde schade ten gevolge van de rellen in principe is gedekt, maar dat dit
per verzekerde en per verzekeraar kan verschillen. De verzekerde schade van particulieren
wordt door verzekeraars vergoed. Dat zal meestal schade aan gebouwen en eigendommen
zijn. Te denken valt aan glasschade en schade aan auto’s/fietsen. Deze schade wordt
meestal vergoed uit de woonhuis-verzekering, auto- of fietsverzekering. Voor auto’s
geldt dat er wel sprake moet zijn van een casco-dekking. Schade aan auto’s die alleen
WA verzekerd zijn, wordt niet vergoed. Fietsen zijn vaak ook niet verzekerd.

3

Kan (eventueel bij benadering) worden aangeven hoeveel schade de coronarellen hebben
veroorzaakt bij bedrijven, de overheid en particulieren en welk deel onder de regeling
valt?

Het Verbond van Verzekeraars heeft mij bericht dat bij de avondklokrellen op meerdere
plaatsen in het land voor circa 1 miljoen euro aan verzekerde schade is veroorzaakt.
Dat schat het Verbond van Verzekeraars op basis van de tot dusverre ontvangen meldingen.
Het Verbond baseert zijn schatting op de rapportages van zeventien aangesloten verzekeraars.
De meeste schade betreft glasschade en schade aan de inventaris. Deze verzekerde schade
valt niet onder de regeling. Wel onder de regeling valt de schade van:

1. ondernemers die verzekerd zijn, maar onvoldoende dekking hebben en daardoor niet het
hele bedrag aan schade vergoed krijgen,

2. ondernemers die verzekerd zijn, maar eigen risico hebben op hun polis en

3. ondernemers die niet verzekerd zijn voor de opgelopen schade.

4

Klopt het dat de kosten van slachtofferzorg uiteindelijk zo volledig mogelijk verhaald
zullen worden op de relschoppers zoals de Minister aangaf in het Kamerdebat van 27 januari
2021?

In het debat met Uw Kamer heb ik aangegeven dat ik het van belang vind dat de daders
zoveel mogelijk de schade betalen die zij hebben aangericht. Daartoe staan verschillende
routes open. De belangrijkste route daartoe is de voeging door het slachtoffer in
het strafproces. Als de dader bekend is, kan het slachtoffer zich met zijn schade
voegen in het strafproces als benadeelde partij. Als de rechter de schadevordering
toewijst en de schadevergoedingsmaatregel oplegt, heeft dit als voordeel dat het Centraal
Justitieel Incassobureau de schadevergoeding voor het slachtoffer gaat innen bij de
dader. Als vaststaat dat een dader schade heeft veroorzaakt, maar niet vast komt te
staan voor welke specifieke schade de dader verantwoordelijk is, dan is het mogelijk
om een dader te verplichten een geldbedrag te betalen aan het Schadefonds Geweldsmisdrijven
of aan een instelling die zich ten doel stelt belangen van slachtoffers van strafbare
feiten te behartigen. Het Openbaar Ministerie heeft mij laten weten dat ten behoeve
van het schadeverhaal aan de parketten is meegegeven dat, waar schade vaststaat, maar
niet kan worden toegeschreven aan een specifieke verdachte, bij de rechter gevorderd
kan worden dat een verdachte wordt veroordeeld tot storting van een bedrag ten behoeve
van het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Daarnaast staat aan verzekeraars vrij om via
subrogatie in de rechten van het slachtoffer treden waarbij zij in een civiele procedure
los van het strafproces de schade kunnen verhalen op de daders. Ten behoeve van dit
proces kunnen verzekeraars daartoe gegevens van daders krijgen van het Openbaar Ministerie.
Of die gegevens verstrekt worden wordt per zaak bekeken.

Tot slot is bij de vormgeving van de Regeling Bedrijvenschade ook opgenomen dat de
ondernemers die via de RVO een beroep doen op deze regeling daarmee automatisch hun
vordering op een (eventuele) dader overdragen aan de overheid. Na ommekomst van de
looptijd van de regeling zal worden bekeken op welke wijze de vergoede schade aan
een dader kan worden gekoppeld en vervolgens via een civiele procedure door de staat
kan worden teruggevorderd.

5

Kunt u aangeven wat de som is van de opgelegde geldboetes ten behoeve van het vergoeden
van de schade door de relschoppers?

Er zijn aan de daders van de rellen in genoemde periode bijzondere voorwaarden dan
wel schadevergoedingsmaatregelen opgelegd. Onderstaande cijfers geven de huidige stand
van zaken weer, zoals die is gebleken na een uitvraag bij de verschillende betrokken
ketenpartners ZM, OM en het CJIB.

Er zijn 29 vonnissen met een of meer schadevergoedingsmaatregelen bij het CJIB bekend.
Hiermee is een totaalbedrag van ruim € 385.000 gemoeid. Hierbij geldt dat er nog zaken
onderweg kunnen zijn van ZM/OM naar CJIB of dat er nog hoger beroep loopt waardoor
zaken die wel al bekend zijn bij ZM nog niet zijn overgedragen aan het CJIB.

Er zijn zeven zaken bekend bij het CJIB waarbij een bijzondere voorwaarde is opgelegd
tot storting van een bedrag in een fonds dat wordt opgericht ter vergoeding van schade.
Het gaat hierbij om een totaalbedrag van € 2.450,00.

6

Dekt deze suppletoire begroting alle te vergoeden schade die, naast hetgeen vergoed
wordt door verzekeraars, ontstaan is na de coronarellen? Geldt dat ook voor omwonenden
van bedrijven?

Het RVO heeft mij bericht dat per 19 mei 15 aanvragen zijn ontvangen. Daarvan zijn
13 aanvragen in behandeling en 2 aanvragen afgewezen. Het totaal aangevraagde bedrag
van deze 13 aanvragen bedraagt € 78.000. De regeling staat open tot 14 juni 17:00.
Nu voor het uitkeren van de tegemoetkoming in de schade een bedrag van € 2.072.430
begroot is, kan geconstateerd worden dat het tot nu toe geclaimde bedrag daar ruim
binnen valt. Ten aanzien van omwonenden geldt dat alleen ondernemers die fysieke schade
aan bedrijfspand, inventaris en voorraad hebben geleden in aanmerking komen voor de
tegemoetkoming in de schade.

7

Kunt u aangeven hoe de subrogatie, waarbij de overheid geld kan terugclaimen van de
daders, vormgegeven wordt in dit proces? Kunt u aangeven wat de stand van zaken is?

Wanneer een ondernemer een beroep doet op de regeling, draagt hij daarmee automatisch
zijn vordering van de schade op de dader(s) over aan de overheid. Dat betekent dat,
wanneer op een later moment een dader in beeld komt én door de rechter wordt veroordeeld
tot het betalen van schadevergoeding aan het slachtoffer, niet het slachtoffer maar
de overheid deze schade via een civiele procedure kan terugvorderen bij de dader.
Daarvoor is nodig dat de in de akte van cessie opgenomen gegevens, die de overheid
van het RVO ontvangt, kunnen worden gekoppeld aan gegevens van het Openbaar Ministerie
over de dader en de schadevergoeding die hij van de rechter moet betalen. Na ommekomst
van de aktes van cessie (na het sluiten van de regeling op 14 juni 2021) die op voornoemde
wijze worden verkregen zal in overleg met betrokken partners worden bekeken hoe het
proces van subrogatie in de praktijk vorm kan krijgen.

8

Kunt u aangeven of het in de plaats treden van daders als het gaat om het vergoeden
van schade geen precedent schept en een verkeerd signaal afgeeft aan daders, namelijk
dat schade nooit volledig op hen verhaald zal worden?

Zoals ik heb aangegeven in het antwoord op vraag 1 heb ik met de regeling een helpende
hand uit willen steken naar de getroffen ondernemers. Ik heb in mijn brief van 9 februari
2021 ook aangegeven dat ik deze stap zet vanwege de buitengewone omstandigheden waarin
ondernemers zich als gevolg van de corona-maatregelen bevinden. Er is daarbij overigens
ook geen sprake van het in de plaats treden van daders: in elk geval waarin een dader
gekoppeld kan worden aan door hem/haar veroorzaakte schade zal deze schade via de
geschetste wegen zoveel mogelijk bij deze dader in rekening worden gebracht.

9

Kunt u nader specificeren welke schade gedekt wordt met deze suppletoire begroting
nu blijkt dat verzekeraars deze zaken niet vergoeden ondanks dat het Verbond van Verzekeraars
heeft aangegeven de schade als gevolg van deze rellen te beschouwen als klein molest
hetgeen veelal gedekt wordt, in tegenstelling tot groot molest?

Het Verbond van Verzekeraars heeft mij bericht dat verzekeraars de schade vergoeden
die gedekt is onder de afgesloten polis. Er was in deze sprake van klein molest zodat
er geen sprake was van de algehele uitsluiting op de polis. Als een slachtoffer geen
verzekering heeft afgesloten of er geen dekking is op de afgesloten polis, vergoedt
de verzekeraar deze schade dan ook niet. De getroffen ondernemers kunnen voor deze
schade een beroep doen op de regeling die wordt gefinancierd vanuit deze suppletoire
begroting, volgens de daarvoor geldende voorwaarden. Ondernemers moeten zich wel eerst
met hun schade melden bij hun verzekeraar. Als er vervolgens nog schade resteert die
niet op andere wijze wordt vergoed, kan een beroep worden gedaan op de regeling. Voor
de schade die wordt gedekt met deze suppletoire begroting verwijs ik naar het antwoord
op vraag 4.

10

Welk deel van het begrote schadefonds voor ondernemers is daadwerkelijk al uitgekeerd
aan ondernemers?

Er is nog geen schade uitgekeerd omdat de aanvragen nog in behandeling zijn.

11

Zijn er ondernemers die aanspraak maken op de financiële middelen uit het schadefonds
die nog wachten op uitkering van deze middelen? Zo ja, wat veroorzaakt de vertraging?

Alle aanvragen zijn nog in behandeling. De beslistermijn van de aanvragen is 8 weken,
deze termijn is nog niet verstreken. Alle gevraagde stukken moeten bij de aanvraag
zitten en dat is nog niet het geval. Aanvragers worden nu in de gelegenheid gesteld
om de aangeleverde gegevens of ontbrekende gegevens aan te vullen. Daarna vindt controle
plaats of voldaan is aan de voorwaarden van de regeling en kan een besluit worden
genomen. Na definitief besluit vindt binnen enkele dagen de betaling plaats.

12

Waarom lukt het niet om de schade van de coronarellen te verhalen op de daders?

Zie het antwoord op vraag 5.

13

Zijn er al eerste signalen/gevallen waarin schade is verhaald op daders?

Zie het antwoord op vraag 5.

14

Op hoeveel daders die schade hebben aangericht aan winkels of bedrijfspanden, goederen,
voorraden en/of de inventaris van ondernemers is schade verhaald? Om welk bedrag gaat
het in totaal?

Zie het antwoord op vraag 5.

15

Is (eventueel) op daders verhaalde schade verwerkt in het voorliggende voorstel? Zo
ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?

Nee, dat is niet gedaan. Reden daarvoor is dat op dit moment onvoldoende inzichtelijk
is in hoeveel gevallen de op grond van de Regeling uitgekeerde schade op de daders
verhaald kan worden, en welk bedrag daarmee gemoeid gaat.

16

Tegen hoeveel plunderaars of vandalen lopen nog zaken die kunnen gaan leiden tot het
verhalen van schade?

Er lopen op dit moment nog 122 zaken die kunnen gaan leiden tot verhalen van schade.