Brief regering : Geannoteerde agenda Eurogroep en informele Ecofinraad september 2026
21 501-07 Raad voor Economische en Financiële Zaken
Nr. 2206
BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 september 2026
Hierbij zend ik u de geannoteerde agenda van de vergaderingen van de Eurogroep en
informele Ecofinraad van 18 en 19 september 2026. Het is nog mogelijk dat punten worden
toegevoegd aan de agenda of dat bepaalde onderwerpen worden afgevoerd of worden uitgesteld
tot een volgende vergadering.
Middels deze GA informeer ik uw Kamer ook over de laatste stand van zaken van wijzigingen
van herstel-en veerkrachtplannen in het kader van de Herstel- en Veerkrachtfaciliteit.
Ook stuur ik op verzoek van uw Kamer de voorlopige beoordelingen van de betaalverzoeken
door de Europese Commissie van Cyprus, Estland, Zweden, België en Polen.
De Minister van Financiën,
E. Heinen
Geannoteerde agenda Eurogroep en informele Ecofinraad 18 en 19 september 2026
Eurogroep in inclusive format
Agendaonderwerp: Recente economische ontwikkelingen
Document: N.v.t.
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: N.v.t.
Toelichting:
De Eurogroep zal van gedachten wisselen over recente economische ontwikkelingen en
zich waarschijnlijk richten op de economische gevolgen van de onrust in het Midden-Oosten.
Olie- en gasprijzen zijn (verder) opgelopen als gevolg van het uitblijven van perspectief
op een verbetering van de situatie in het Midden-Oosten. De inflatie (HICP) in de
eurozone steeg licht naar 2,9% in juli en werd vooral gedreven door een stijging van
de energieprijzen. Ook zijn rentes op langlopende staatsobligaties opgelopen naar
niveaus die sinds de eurocrisis niet zijn gezien. Financiële markten krijgen een stijgend
aanbod van schuldpapier te verwerken, als gevolg van hoge begrotingstekorten en omvangrijke
AI-gerelateerde investeringen. Hieraan gerelateerd nemen zorgen van financiële markten
over de hoogte van schuldniveaus toe. Hoge renteniveaus verhogen de rentekosten van
de overheid, wat het lastig maakt om begrotingstekorten terug te dringen en/of de
begrotingsruimte voor andere uitgaven vermindert.
Het kabinet blijft aandacht houden voor de houdbaarheid van overheidsfinanciën en benadrukt het belang van het terugdringen van hoge begrotingstekorten
en oplopende publieke schuldniveaus. Ook vindt het kabinet het van belang dat lidstaten
hervormingen doorvoeren om hun duurzame groeipotentieel te verhogen.
Agendaonderwerp: Arbeidsproductiviteit en economische groei in de eurozone
Document: N.v.t.
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: N.v.t.
Toelichting:
De Eurogroep zal van gedachten wisselen over de productiviteitsontwikkeling en economische
groei in de eurozone. In de meest recente raming van de Europese Commissie (Lenteraming
van 22 mei jl.1) voorziet de Commissie een economische groei in de eurozone van 0,9% bbp in 2026
en 1,2% bbp in 2027. De Commissie wijst daarbij op neerwaartse risico’s door geopolitieke
onzekerheid en scenario’s waardoor energieprijzen verder kunnen stijgen, economische
groei beperkter kan zijn en begrotingstekorten kunnen oplopen.
De potentiële economische groei van veel Europese lidstaten is in de afgelopen decennia
afgenomen. Daarnaast ziet de OESO dat de recente economische groei in 2026 voornamelijk
wordt gedreven door een toename van het arbeidsaanbod, en niet door een stijging van
de arbeidsproductiviteit.2 Deze ontwikkeling past in de bredere trend waarin de arbeidsproductiviteitsgroei
in Europa achterblijft bij die van andere grote economieën. Het verhogen van de arbeidsproductiviteit
is voor Europa zeker ook van belang door de negatieve impact van vergrijzing op de
potentiële economische groei. De adoptie van AI biedt kansen om het economische groeipotentieel
te verhogen.
Het kabinet vindt het belangrijk dat lidstaten structurele hervormingen doorvoeren
om hun groeipotentieel te vergroten. Daarnaast heeft het kabinet zelf een tweede productiviteitsagenda
aangenomen en zet hierbij in op onderwijs, arbeidsmarkt en innovatie.3 Binnen de Europese Unie kan het verder verdiepen van de interne markt en de ontwikkeling
van de Savings and Investment Union het eenvoudiger maken voor innovatieve bedrijven
om door te groeien op de Europese markt, en zo bijdragen aan hogere productiviteit
en potentiële groei.
Agendaonderwerp: Gedachtewisseling met de voorzitter van de ECON commissie van het Europees Parlement
over o.a. macro-economische ontwikkelingen.
Document: N.v.t.
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: N.v.t.
Toelichting:
De Eurogroep en de voorzitter van het Comité van Economische en Monetaire Aangelegenheden
(ECON) van het Europees Parlement, Aurore Lalucq, zullen van gedachten wisselen over
de huidige macro-economische ontwikkelingen in de eurozone.
Informele Ecofin
Agendaonderwerp: Concurrentievermogen Europese bankensector
Document: Mededeling over het concurrentievermogen van de bankensector en de eengemaakte markt
voor bankdiensten https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52026DC0…
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: N.v.t.
Toelichting:
Tijdens de informele Ecofinraad zal een eerste, informele gedachtewisseling plaatsvinden
over de recente mededeling van de Europese Commissie over het concurrentievermogen
van de bankensector, die op 17 juli 2026 is gepubliceerd. Het doel van deze Mededeling
is om het concurrentievermogen van banken te versterken zodat zij beter in staat zijn
bij te dragen aan de financiering van de Europese economie. De mededeling geeft richting
aan gedetailleerde wetsvoorstellen die de Europese Commissie naar verwachting in het
eerste kwartaal van 2027 zal publiceren.
De Europese Commissie benoemt in de mededeling drie uitdagingen voor de bankensector:
1) fragmentatie, waardoor de voordelen van grensoverschrijdend bankenverkeer onvoldoende
van de grond komen, 2) de implementatie van internationale Bazel-standaarden voor
Europese banken, waarbij beter rekening gehouden kan worden met de specifieke kenmerken
van de Europese Unie en met proportionaliteit en 3) de complexiteit van de regelgeving.
In de mededeling kondigt de Commissie aan welke voornemens ze heeft om deze uitdagingen
te adresseren.
Het kabinet verwelkomt de mededeling en heeft eerder zijn inzet gedeeld met de Europese
Commissie door samen met de Nederlandsche Bank te reageren op de consultatie.4 Het kabinet is van mening dat het concurrentievermogen van banken met name verbeterd
kan worden door de interne markt voor bankdiensten te versterken en regelgeving te
versimpelen en te harmoniseren. Om de interne markt te versterken ziet het kabinet
kansen door stappen te zetten richting vervolmaking van de bankenunie. Dit is ook
onderdeel van het coalitieakkoord. Een vervolmaakte bankenunie zorgt ervoor dat banken
beter kunnen concurreren op de Europese markt en dat de toegang tot financiering in
Europa verbetert. Het kabinet vindt het belangrijk dat voorstellen voor een Europees
depositogarantiestelsel samengaan met voorstellen die de verwevenheid tussen overheden
en banken aanpakken.
Het kabinet hecht daarnaast groot belang aan de versimpeling van bankregelgeving en
vindt het goed dat de Europese Commissie voorstellen gaat doen om complexiteit weg
te nemen. Belangrijke uitgangspunten voor het kabinet daarbij zijn het belang van
een internationaal gelijk speelveld en behoud van internationale standaarden en de
weerbaarheid van de financiële sector. Zo zet het kabinet zich in voor versimpeling
en harmonisatie van buffervereisten. Ook is het kabinet voorstander van het beter
laten aansluiten van Europese resolutievereisten bij internationale standaarden. Binnenkort
deelt het kabinet het BNC-fiche met de Tweede Kamer, waarin een meer gedetailleerde
beoordeling van de Commissievoorstellen staat.
Het verbeteren van het concurrentievermogen van de Europese bankensector is voor veel
Europese lidstaten een belangrijk thema. Er lijkt brede steun voor voorstellen om
de bankenregelgeving te versimpelen, al verschillen lidstaten naar verwachting in
de mate waarin eisen van het raamwerk ook versoepeld moeten worden. Op het gebied
van integratie van de Europese markt is er naar verwachting verdeeldheid over de voorstellen
om kapitaal en liquiditeit vrijer in te zetten binnen een internationaal opererende
bankengroep en over de voorwaarden voor stappen richting een Europees depositogarantiestelsel.
Agendaonderwerp: Technologische verandering in het internationale betalingsverkeer
Document: n.v.t.
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
Toelichting:
Tijdens de informele Ecofinraad zal gesproken worden over technologische veranderingen
in het internationale betalingsverkeer met de CEO van de Ierse betaalinstelling Stripe,
Patrick Collison. Daarnaast zal Pablo Hernàndez de Cos, General Manager Bank of International
Settlements, een presentatie geven.
Tijdens de Eurogroep van 9 juli jl. is een verklaring aangenomen over digital finance.5 In deze verklaring worden de voordelen van digital finance voor de Europese economie benadrukt, waaronder de bijdrage aan beter geïntegreerde
financiële markten en een versterkt Europees concurrentievermogen. De retail- en wholesale
digitale euro wordt daarbij erkend als een belangrijke hoeksteen. Daarnaast wordt
opgeroepen tot de ontwikkeling van gezamenlijke standaarden en interoperabiliteit
op het gebied van digital finance, het bieden van juridische duidelijkheid waar nodig en het verder ontwikkelen en
stimuleren van verschillende use cases.
Het kabinet heeft deze verklaring gesteund en vindt het belangrijk dat er Europees
aandacht is voor de strategische positie ten aanzien van digital finance in den brede. Digital finance is kansrijk en kan bijdragen aan innovatie, integratie van Europese financiële markten
en strategische autonomie. Europa moet internationaal competitief blijven op digital finance. Technologische veranderingen op gebied van internationaal betalingsverkeer is hier
een onderdeel van. Het kabinet zet ten aanzien van het betalingsverkeer in op het
waarborgen van een veilig, betrouwbaar, efficiënt en toegankelijk betalingsverkeer,
zowel nationaal als internationaal. Het Nederlandse beleid is er daarnaast op gericht
om innovatie in de sector te stimuleren, waarbij consumentenbescherming en het waarborgen
van privacy prioriteit hebben. Tot slot, is het ook bij digital finance van belang dat de architectuur van het monetaire systeem met aan de basis de centrale
bank behouden blijft.
Agendaonderwerp: De economische impact van AI
Document: N.v.t.
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: N.v.t.
Toelichting:
Tijdens de informele Ecofinraad zal gesproken worden over de economische impact van
AI. In de VS zijn AI-gerelateerde investeringen sterk gestegen, en vormen ze een belangrijk
deel van de economische groei. Europese investeringen blijven nog achter. De adoptie
van AI biedt kansen om het economische groeipotentieel te verhogen. Op microniveau
worden significante productiviteitswinsten gevonden, hoewel AI-potentieel zich op
dit moment nog niet direct vertaalt in meetbare productiviteitswinst op macroniveau.6 Ook het effect op de arbeidsmarkt is nog onduidelijk. De werkloosheid stijgt momenteel
in AI-blootgestelde beroepen niet sneller dan elders.
Hoewel de economische effecten nog onzeker zijn, is duidelijk dat AI kansen biedt
om de potentiële groei te verhogen. Het kabinet zet daarom internationaal in op het
versterken van de Europese AI-capaciteit en infrastructuur. Tegelijkertijd zijn er
ook risico’s. De Europese AI-infrastructuur is sterk afhankelijk van niet-Europese
aanbieders. Daarnaast worden investeringen in AI in toenemende mate met schuld gefinancierd,
wat een kwetsbaarheid voor AI-bedrijven kan zijn wanneer prestaties achterblijven
bij de hoge verwachtingen.7 Als de hoge verwachtingen niet worden waargemaakt, kan dit ook impact hebben op beurskoersen,
die als gevolg van optimisme over AI zijn gestegen. Om deze risico’s te adresseren
benadrukt het kabinet het belang van het terugdringen en voorkomen van risicovolle
strategische afhankelijkheden in de mondiale AI-waardeketen, het versterken van internationale
partnerschappen en het vergroten van de Europese slagkracht. Daarnaast houdt het kabinet
ontwikkelingen op de financiële markten samen met de toezichthouders goed in de gaten.
Overig
Informatievoorziening aan de Kamer over de Herstel- en Veerkrachtfaciliteit in de
afgelopen zomerperiode
Zoals aangegeven in de beantwoording van het schriftelijk overleg Eurogroep en Ecofinraad
van 9 en 10 juli 20268 ontvangt de Kamer middels deze geannoteerde agenda een update over de wijzigingen
van herstel- en veerkrachtplannen die middels een schriftelijke procedure in de zomerperiode
hebben plaatsgevonden en over eventuele voorlopige Commissiebeoordelingen van betaalverzoeken
in het kader van de Herstel- en Veerkrachtfaciliteit (HVF).
Planwijzigingen
Lidstaten kunnen, op basis van artikel 21 van de HVF-verordening, gebruik maken van
de mogelijkheid om hun herstel- en veerkrachtplan (HVP) aan te passen op grond van
objectieve omstandigheden die relevant zijn voor de eerder overeengekomen mijlpalen
en doelstellingen of wanneer daar een beter alternatief voor wordt voorgesteld waarbij
het oorspronkelijke ambitieniveau van het HVP onveranderd blijft. In de zomer hebben
twee schriftelijke procedures plaatsgevonden om tot Raadsbesluitvorming over HVP-wijzigingen
te komen. In deze schriftelijke procedures hebben wijzigingen van 17 HVPs voorgelegen.
Dit betroffen de plannen van: Tsjechië, Estland, Frankrijk, Ierland, Malta, Roemenië,
Griekenland, Kroatië, Letland, Portugal, België, Cyprus, Bulgarije, Italië, Spanje,
Polen en Hongarije.9 Conform de vereisten voor het gebruik van een schriftelijke procedure waren de voorliggende
wijzigingen van technische aard. Daarnaast voldeden alle wijzigingen aan de vereisten
van artikel 21 van de HVF-verordening die lidstaten in staat stelt om een plan te
wijzigen. De Raad heeft middels de schriftelijke procedure zodoende ingestemd met
de voorliggende planwijzigingen.
Voorlopige beoordelingen betaalverzoeken
De implementatie van de HVF geeft aanleiding tot verzoeken tot uitbetaling van middelen
uit de faciliteit. De Kamer ontvangt elke voorlopige beoordeling van betaalverzoeken
die de Europese Commissie publiceert ter bespreking in het Economisch en Financieel
Comité. In de zomerperiode heeft de Commissie voorlopige beoordelingen van 9 betaalverzoeken
gepubliceerd. Dit betroffen betaalverzoeken van: België, Portugal, Spanje, Tsjechië,
Cyprus, Estland, Zweden, België en Polen.10 Lidstaten kunnen tot uiterlijk 31 december 2026 uitbetalingen uit de HVF ontvangen.
Ondertekenaars
E. Heinen, minister van Financiën