Brief regering : Bestuurlijke reactie op AcICT-advies over het programma Modernisering kantoorautomatisering uitrol M365 binnen de Belastingdienst

26 643
Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

Nr. 1550
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 9 juli 2026

Met deze brief informeer ik uw Kamer over het definitieve advies van het Adviescollege
ICT-toetsing (hierna: het Adviescollege) over het programma Modernisering kantoorautomatisering
uitrol Microsoft 365 (hierna: M365). Bijgevoegd vindt u het definitieve advies met
de bevindingen van het Adviescollege dat ik op 29 juni jl. heb ontvangen.

Huidige stand

Mijn ambtsvoorganger heeft u in oktober 2025 geïnformeerd over het voornemen om voor
de kantoorautomatisering bij de Belastingdienst, Douane en Toeslagen de overstap te
maken naar M365. De keuze voor M365 was op dat moment de enige uitvoerbare en realistische
optie voor de situatie waarin de Belastingdienst zich toen in bevond.

In mijn brief over digitale autonomie bij de Belastingdienst van 11 juni jl. heb ik
aangegeven dat de Belastingdienst de in 2025 gemaakte keuzes met betrekking tot de
uitrol van M365 opnieuw gaat bekijken.1 In een jaar tijd kunnen de omstandigheden zoals beschikbare datacentercapaciteit
en marktaanbod veranderd zijn. Daardoor kunnen opties die eerder werden ingeschat
als niet-haalbaar, nu wel mogelijk zijn. Daarom gaat de Belastingdienst, voordat er
verdere stappen worden genomen in de uitrol van M365, het on-premises scenario uitlopen.
Bij het on-premises scenario draait de software op eigen servers van de Belastingdienst,
of servers die door de Belastingdienst worden beheerd en gecontroleerd.

Ik vind het belangrijk dat we in dit licht geen nieuwe stappen zetten. Daarom wordt
het programma voor M365 bij de Belastingdienst, Douane en Toeslagen voor nu gepauzeerd.
Eerst wil ik dat de Belastingdienst nogmaals het zogenaamde on-premises scenario gaat
uitlopen. Uw Kamer wordt over de verdere voortgang in de volgende stand-van-zakenbrief
hierover geïnformeerd.

Advies van het Adviescollege

Het Adviescollege geeft in haar advies als hoofdconclusie aan dat de huidige aanpak
van de Belastingdienst niet leidt tot een geschikte werkomgeving. Tevens geeft zij
aan dat het programma niet in staat is om te sturen op een veilige, toekomstvaste
oplossing. Het Adviescollege adviseert de ontwikkeling van de werkomgeving fundamenteel
anders aan te pakken. De conclusies van het Adviescollege onderschrijven de reeds
ingezette koers om eerst het on-premises scenario uit te lopen zoals ik in mijn brief
over digitale autonomie2 reeds meldde. Bij het vervolg van dit traject zullen de aanbevelingen van het Adviescollege
ook worden benut om het programma te versterken en te komen tot een veilige en toekomstvaste
werkomgeving. Bij de uitwerking van dit scenario wordt ook gekeken naar aspecten zoals
functionaliteit, gebruiksgemak en informatiehuishouding wat van belang is voor de
Belastingdienst, Douane en Dienst Toeslagen. Daarbij wordt ook de bredere impact op
de bedrijfsvoering in kaart gebracht. Met het Adviescollege vindt 6 maanden na afronding
van een onderzoek een evaluatie plaats. Op dat moment zal met het Adviescollege overlegd
worden of ook het vervolg van M365 door hen onderzocht kan worden. Ongeacht de uitkomst
daarvan, blijft de inzet op lange termijn onveranderd: een meer autonome en soevereine
oplossing die passend is voor de Belastingdienst, Douane en Dienst Toeslagen.

Ik dank het Adviescollege hartelijk voor de verrichte werkzaamheden en het opgestelde
advies. Over zes maanden vindt een tussentijdse evaluatie van het programma plaats.
Uw Kamer wordt over de verdere voortgang geïnformeerd via de periodieke stand-van-zakenbrief.

Bevindingen ADR-onderzoeksopdracht back-up M365

Naast het onderzoek van het Adviescollege heeft de Belastingdienst de Auditdienst
Rijk (ADR) gevraagd onderzoek te doen naar de inrichting en eventuele aandachtspunten
van de zogenoemde back-upvoorziening welke specifiek was ingericht voor het scenario
wat uitgaat van de kantoorautomatisering in de cloud. Dat is een essentieel onderdeel
van de exitstrategie wanneer er onverhoopt een (plotseling) een vertrek uit de cloudomgeving
moet plaatsvinden. Dit onderzoek is uitgevraagd om mee te kunnen wegen bij het besluit
over verdere uitrol M365. Echter, nu de Belastingdienst eerst het on-premises scenario
gaat uitlopen zal de context en daarmee de opzet van de backup-voorziening wezenlijk
veranderen. De waardevolle aandachtspunten van de ADR zullen we uiteraard meenemen
in het uitlopen van het andere scenario. Ik stuur u het rapport met bevindingen hierbij
toe.

De Staatssecretaris van Financiën,
E. Eerenberg