Brief regering : Uitvoeringsagenda Spoorgoederenvervoer 2026-2030

Nr. 16
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 7 juli 2026

Op 11 juni 2026 bent u geïnformeerd over de kabinetsinzet op het spoorgoederenvervoer1. Samengevat zet ik gelet op het brede maatschappelijke belang van spoorgoederenvervoer
in op structurele versterking ervan. Daarbij hanteer ik een dual-use aanpak, waarbij
investeringen in het spoorgoederenvervoer bijdragen aan onze economie, bereikbaarheid
én aan militaire mobiliteit. Dit doe ik binnen de context van het traject van de herprioritering
op het Mobiliteitsfonds.

In het vervolg van deze brief bied ik de in mijn beleidsbrief2 aangekondigde Uitvoeringsagenda Spoorgoederenvervoer 2026–2030 aan. De contouren
heeft u eerder in mijn brief van 11 juni ontvangen. De agenda beschrijft wat het kabinet
de komende jaren zal doen om de kracht van het spoorgoederenvervoer te versterken
en om militaire transporten soepeler te laten verlopen.

Uitvoeringsagenda Spoorgoederenvervoer

Met de bijgevoegde Uitvoeringsagenda Spoorgoederenvervoer 2026–2030 zet ik het beleid
voor de komende jaren uiteen en een reële en belangrijke stap richting het Toekomstbeeld
Spoorgoederenvervoer 20503. Dit wordt zoveel mogelijk integraal gedaan met het bredere mobiliteitsbeleid (o.a.
Bereikbaarheid op Peil, Toekomstbeeld OV 2040, de Beleidsagenda Goederenvervoer, het
Nationaal Plan Militaire Mobiliteit) en Rijksbeleid (o.a. de (Ontwerp-)Nota Ruimte,
het Nationaal Plan Ruimte voor Defensie en de Kabinetsvisie Waterstofdragers).

De uitvoeringsagenda richt zich op het realiseren van concrete resultaten langs vijf
hoofdprioriteiten:

1. het versterken van de betrouwbaarheid van het spoorgoederenvervoer;

2. het verbeteren van de doorstroming op (inter)nationale corridors;

3. het optimaliseren van de first- en last-mile afwikkeling;

4. het beter benutten van de Betuweroute;

5. en het borgen van een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving.

Ik wil dat verladers vaker voor het spoor kiezen. Dit vraagt iets van verladers zelf
en van de spoorgoederensector, maar ook van de Rijksoverheid en ProRail. Met deze
uitvoeringsagenda neem ik hierin verantwoordelijkheid. De komende jaren investeert
de Rijksoverheid via lopende programma’s ruim € 1 miljard in het spoorgoederenvervoer.
In de afgelopen periode is via diverse besluiten circa € 200–250 miljoen aan extra
middelen beschikbaar gesteld die deze aanpak verder versterkt. Veel van deze maatregelen
«renderen dubbel»: ze maken civiel vervoer per spoor aantrekkelijker én komen ten
goede aan militaire mobiliteit. De komende jaren zal mijn aandacht gericht zijn op
het tijdig tot uitvoering brengen van de onderliggende projecten. Tezamen met de forse
investeringen die de sector zelf op plekken doet worden zo die stappen gemaakt die
nodig zijn om het spoorgoederenvervoer richting 2030 te versterken, voor onze economie
én veiligheid.

Mijn eerste aandacht gaat nu naar het vormgeven van de samenwerking met alle partijen
die nodig zijn om de uitvoeringsagenda voortvarend te realiseren. De voorzitter van
het Platform Spoorgoederenvervoer en Leefomgeving brengt hiertoe deze zomer een advies
uit. De komende maanden worden benut om langs de hoofdlijnen van het advies te komen
tot een slagvaardige sturing. Naast de sturing op de Uitvoeringsagenda als geheel
zal het ook nodig zijn om op onderdelen de intensiteit van de samenwerking te vergroten.
Zo zijn er kansen op de korte termijn via procesoptimalisatie (het beter organiseren
van het spoorgoederenvervoer) en vermindering van regeldruk. Dit vraagt een meer projectmatige
samenwerking. In dit verband worden met deze brief ook twee recent uitgevoerde onderzoeken
aangeboden naar de potentie van zeilend binnenkomen en bundelingsconcepten. Dit najaar
wordt in het BO MIRT GVC bezien hoe hier vervolg aan gegeven kan worden.

Tot slot

Leveringszekerheid van goederen is van groot belang voor de (internationale) bereikbaarheid
van onze havens, bedrijven en industrie. Spoorgoederenvervoer is binnen ons multimodale
goederenvervoersysteem een zeer duurzame transportwijze, ontlast het wegennet en is
via militaire mobiliteit van strategisch belang voor onze nationale veiligheid. Het
ministerie blijft zich de komende jaren inzetten om samen met alle betrokken partijen
het spoorgoederenvervoer in Nederland te versterken.

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
A.W.H. Bertram