Brief regering : Geannoteerde agenda Raad Algemene Zaken van 16 juni 2026

Nr. 3427
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 1 juni 2026

Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan voor de Raad Algemene Zaken van 16 juni
2026.

De Minister van Buitenlandse Zaken,
T.B.W. Berendsen

GEANNOTEERDE AGENDA RAAD ALGEMENE ZAKEN VAN 16 JUNI 2026

De Raad Algemene Zaken (RAZ) vindt plaats in Luxemburg op dinsdag 16 juni 2026. Naar
verwachting zal de Raad spreken over de voorbereiding voor de Europese Raad, drie
verordeningen in het Meerjarig Financieel Kader (MFK), het Europees Semester, de One Europe, One Market Roadmap, het wetgevend programma, en de Artikel 7-procedure van Hongarije. En marge van de
Raad zal naar verwachting een Intergouvernementele Conferentie plaatsvinden met Montenegro
om het onder voorbehoud sluiten van hoofdstuk 28 over consumenten- en gezondheidsbescherming
te markeren.

Voorbereiding Europese Raad

De Raad zal de Europese Raad (ER) van 18 en 19 juni aanstaande voorbereiden. Op de
agenda van de ER staan momenteel de Russische agressie tegen Oekraïne, de situatie
in het Midden-Oosten, het Meerjarig Financieel Kader (MFK), globale economische uitdagingen,
Europese veiligheid en defensie, migratie, illegale drugs en georganiseerde drugscriminaliteit
en het Europees semester. De inzet van het kabinet zal worden toegelicht in de geannoteerde
agenda van de ER die u conform informatievoorzieningsafspraken toekomt. Nederland
zal conform de in de geannoteerde agenda geformuleerde inzet interveniëren tijdens
de Raad.

Meerjarig Financieel Kader – Gedeeltelijke algemene oriëntaties

De Raad zal de voortgang bespreken van de onderhandelingen over drie verordeningen
in het volgend MFK: het fonds voor Nationale en Regionale Partnerschapsplannen (NRPP),
het Europees Concurrentievermogenfonds (ECF) en Europa in de wereld (GE). Het Cypriotische
voorzitterschap streeft ernaar om tijdens de RAZ in juni een zogeheten gedeeltelijke
algemene oriëntatie (PGA) te bereiken, op deze drie verordeningen. Het doel van deze
PGA’s is het voorlopige standpunt van de Raad vaststellen met betrekking tot bepaalde
onderdelen van de wetgevingsvoorstellen van de Commissie en om het formele onderhandelingsproces
tussen de Commissie, de Raad en het Europees Parlement (EP) te versnellen en te vergemakkelijken.
De voorgestelde PGA’s zien met name op de technisch-inhoudelijke vormgeving van de
programma’s. De onderhandelingen over de financiële en budgettaire aspecten en de
meest politieke punten vinden in de ER plaats via de negotiating box. De Raad besluit over de drie verordeningen op basis van gekwalificeerde meerderheid,
terwijl de besluitvorming over de MFK-verordening en het EMB met unanimiteit plaatsvindt.
De ER neemt te zijner tijd de negotiating box aan met consensus. Omdat dit slechts een PGA betreft wordt er bij deze aankomende
Raad ook nog niet gestemd. Tijdens de aankomende RAZ vindt dus geen besluitvorming
plaats over de overkoepelende elementen van het MFK, waaronder de financiële elementen.

Het kabinet kan zich vinden in het streven van het Cypriotisch voorzitterschap om
een PGA te bereiken voor het NRPP, ECF en GE en neemt een positieve grondhouding aan.
De laatste versies van de compromisteksten zijn grotendeels in lijn met de kabinetsinzet
die op 22 mei jl. aan de Kamer is verzonden. Middels de PGA’s wordt een belangrijk
deel van de voorgestelde modernisering en nieuwe architectuur bestendigd, in lijn
met de inzet van het kabinet. Het kabinet heeft ook nog aandachtspunten in de verordeningen,
onder andere op verdere versterking van rechtsstaat, waarvoor het kabinet in de Raad
steun probeert te vergaren. Op het moment van schrijven zijn de onderhandelingen over
de verschillende verordeningen nog gaande. Zodra de finale teksten voor de RAZ-bespreking
gereed zijn, zal het kabinet de balans opmaken en haar definitieve positie innemen.
Alhoewel lidstaten hun formele positie nog moeten bepalen, acht het kabinet de kans
aannemelijk dat er in de Raad voldoende steun is voor het bereiken van de PGA’s. Via
de beantwoording van het schriftelijk overleg RAZ zal uw Kamer over de laatste stand
van zaken worden geïnformeerd.

Europees Semester

Op 16 juni zal in de Raad een eerste bespreking plaatsvinden van het zogenaamde lentepakket
met de Commissievoorstellen voor landenspecifieke aanbevelingen dat de Commissie op
3 juni publiceert. Het kabinet hecht waarde aan het Europees Semester en de landenspecifieke
aanbevelingen, omdat de Raad de lidstaten hiermee wijst op belangrijke mogelijkheden
om hun financieel-economische beleid te versterken en zo ook het functioneren en stabiliteit
van de Europese Monetaire Unie (EMU) te versterken. Een uitgebreide toelichting bij
en kabinetsappreciatie van het lentepakket volgt met de nazending op de geannoteerde
agenda van de Eurogroep en Ecofinraad van 11 en 12 juni.

One Europe, One Market

En marge van de informele ER op 23 en 24 april jl. ondertekenden de president van
Cyprus namens de Raad, de voorzitter van de Europese Commissie en de voorzitter van
het EP de One Europe, One Market Roadmap. De Roadmap bevat concrete deadlines en acties ter versterking van het Europees concurrentievermogen.
Het document richt zich op vijf pijlers: (1) het vereenvoudigen van regels; (2) een
meer geïntegreerde interne markt, onder meer door het aanpakken van de tien meest
schadelijke belemmeringen; (3) het versterken van het Europese handelsbeleid; (4)
het verlagen van energieprijzen en het stimuleren van decarbonisatie; (5) en het versnellen
van de digitale en AI- transformatie. Het kabinet steunt de Roadmap en verwelkomt het gezamenlijke commitment van de Raad, Commissie en het EP waarmee het aanpakken van ongerechtvaardigde belemmeringen
hoog op de agenda blijft. Het kabinet zal in dit kader blijvend aandacht vragen voor
goede en transparante handhaving en voor het voorkomen van onnodige nieuwe belemmeringen
op alle beleidsterreinen.

Wetgevingsprogramma

De Raad zal spreken over de uitvoering van het wetgevingsprogramma. Tijdens de ER
van 18 en 19 december jl. is de gezamenlijke verklaring van de Raad, het EP en de
Commissie1 ondertekend door de voorzitters van de drie instellingen. Deze verklaring voor wetgevende
prioriteiten 2026 concentreert zich op zes gebieden, waaronder Defensie en veiligheid,
simplificatie en de bescherming van democratie en waarden. Daarnaast is er een lijst
met prioritaire voorstellen bijgevoegd. In een tijd van geopolitieke instabiliteit,
moet de EU slagvaardig, welvarend en veilig blijven. Nederland ziet daarbij prioriteiten
zoals het versterken van de concurrentiekracht; een modern, betaalbaar en eerlijk
MFK; investeringen in defensie en veiligheid; het verminderen van migratiedruk en
stimulatie van terugkeer. Ook zal Nederland aandacht vragen voor de problematiek van
ruimtelijke ordening en versimpeling van regelgeving.

Artikel 7-procedure Hongarije

De Raad zal opnieuw de artikel 7-procedure procedure bespreken die tegen Hongarije
in 2018 is gestart. De artikel 7-procedure tegen Hongarije is gericht op de aanhoudende
zorgen over onder meer de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, corruptie en
belangenverstrengeling, ruimte voor het maatschappelijk middenveld, gelijke rechten
voor minderheden, academische vrijheid en mediavrijheid, privacy en gegevensbescherming.

Tijdens de Raad van 26 mei jl. gaf Hongarije al een toelichting op de maatregelen
waar de nieuwe Hongaarse regering aan werkt om de Europese waarden te beschermen en
de rechtsstaat te herstellen. Naar verwachting zal Hongarije tijdens deze Raad de
voortgang van deze en andere maatregelen toelichten en zullen de Commissie en de lidstaten
daarop reageren.

Er bestaan serieuze zorgen over de rechtsstaat in Hongarije. Daarover is uw Kamer
onder meer geïnformeerd in de kabinetsappreciatie van 29 augustus jl. over het horizontale
deel van het rechtsstaatrapport 2025.2 De uitslag van de Hongaarse verkiezingen is een hoopgevende ontwikkeling. Het markeert
een nieuwe richting voor Hongarije binnen de EU. Op basis van de eerste stappen is
het kabinet positief over de tot nu toe getoonde inzet. Het kabinet kijkt positief
uit naar de samenwerking met de regering onder leiding van premier Magyar. Om de relatie
tussen Hongarije en Nederland opnieuw vorm te geven zal de Minister van Buitenlandse
Zaken op 1 juni ook Boedapest bezoeken om met de nieuwe collega’s en maatschappelijke
organisaties gesprekken te voeren. Tegelijkertijd is het kabinet van mening dat eerst
alle benodigde hervormingen doorgevoerd moeten worden voordat de artikel 7-procedure
kan worden afgerond.

Conform de motie-Van Lanschot3 is het voor het kabinet van belang dat Hongarije de rechtsstaat duurzaam herstelt,
zich opnieuw aansluit bij de Europese waarden en het Gemeenschappelijk buitenlands-
en veiligheidsbeleid. Dit betekent onder meer steun aan Oekraïne en sancties tegen
Rusland en het doorvoeren van hervormingen om te voldoen aan de voorwaarden voor Europese
financiering. In een gezamenlijke Benelux-interventie zal deze lijn dan ook worden
uitgedragen en zal aandacht worden gevraagd voor de verschillende thema’s waarover
nog steeds zorgen bestaan.

EU-toetredingsproces Montenegro: onder voorbehoud sluiten van een hoofdstuk

De Commissie heeft voorgesteld om in de toetredingsonderhandelingen met Montenegro
hoofdstuk 28 over consumenten- en gezondheidsbescherming onder voorbehoud te sluiten.
Dit hoofdstuk omvat onder andere het EU-acquis over productveiligheid en consumentenbescherming,
grensoverschrijdende gezondheidsdreigingen, en over lichaamsmateriaal, zoals toezicht
op bloed en organen.

Het kabinet weegt de bredere (rechtsstaats-)situatie in Montenegro zodanig dat het
een kritisch-constructieve grondhouding heeft ten aanzien van voorstellen van de Commissie
voor het onder voorbehoud sluiten van individuele hoofdstukken. Het kabinet kan deze
steunen, mits Montenegro blijvend investeert in versterking van de administratieve
en personele capaciteit, en aan de beleidsinhoudelijke closing benchmarks voor individuele hoofdstukken is voldaan.4 De benchmarks voor hoofdstuk 28 zien op het omzetten van regels over consumentenrechten, overdraagbare
ziekten en lichaamsmateriaal in wetgeving en het realiseren van voldoende capaciteit
voor de uitvoering en handhaving van het acquis. Nederland heeft tijdens de behandeling
van de Draft Common Position in Brussel opgeroepen tot deugdelijke implementatie van hervormingen en nauwe, blijvende
monitoring door de Commissie van resterende stappen, in het bijzonder de uitvoering
van het Montenegrijns actieplan gericht op administratieve en personele capaciteit
voor consumentenbescherming en productveiligheid. Het kabinet steunt het onder voorbehoud
sluiten van dit hoofdstuk, nu de Commissie dit bevestigt. Naar verwachting zal er
in de Raad unanieme steun zijn voor deze stap. Afhankelijk van instemming van EU-lidstaten
zal en marge van de RAZ van 16 juni een Intergouvernementele Conferentie worden georganiseerd
om deze stap te markeren.

De Commissie heeft ook voorgesteld om hoofdstuk 2 over vrij verkeer van werknemers
onder voorbehoud te sluiten. De behandeling van dit voorstel is nog gaande in de Raad.
In het geval afronding van de behandeling ook hier in zicht komt voorafgaand aan de
RAZ, zal dit worden gecommuniceerd aan uw Kamer.