Brief regering : Vervolgstappen uitspraken luchthavens Eindhoven, RTHA en Lelystad

Nr. 1294
BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 28 mei 2026

Op 16 april jl. heeft de rechtbank Gelderland uitspraak gedaan in de beroepen van
Mobilisation for the Environment (MOB) en anderen tegen de besluiten van mijn ambtsvoorgangers
over de luchthavens Eindhoven Airport, Rotterdam The Hague Airport (RTHA) en Lelystad
Airport. Met de brief van 21 april jl. (Kamerstuk 31 936, nr. 1270) heb ik de Kamer hierover geïnformeerd. Met deze brief informeer ik u, zoals toegezegd
in het Commissiedebat luchtvaart van 21 april jl., over de vervolgstappen.

Ik ben ervan overtuigd dat natuurherstel noodzakelijk is om vergunningverlening weer
op gang te krijgen. Daardoor lopen we vast op alles wat we juist wel willen: het legaliseren
van PAS-melders, verduurzaming in de landbouw en projecten voor de energietransitie.

De urgentie is groot en daarom komen we met een stevig geborgd pakket voor natuurherstel.
Hier werkt het kabinet nu aan via de Taskforce. Van alle sectoren, inclusief de luchtvaart,
wordt hierin een bijdrage verwacht.

Terwijl ik mij inzet voor een stevig geborgd pakket, zoals hiervoor geschetst, stel
ik vandaag wel hoger beroep in van de uitspraken over de positieve weigering van de
natuurvergunning, het maatwerkbesluit, het verzoek om passende maatregelen en het
handhavingsverzoek betreffende Eindhoven Airport en RTHA. Daarnaast stel ik hoger
beroep in van de uitspraak over het handhavingsverzoek betreffende Lelystad Airport.
Dit is noodzakelijk om verdere juridische helderheid te krijgen van de Afdeling Bestuursrechtspraak
van de Raad van State over de toepassing van de 18 december-uitspraak. Die helderheid
helpt vervolgens om beleid op te baseren.

Hieronder ga ik in op een aantal punten uit de negen procedures.

Positieve weigeringen en de maatwerkvoorschriften

Deze uitspraken gaan onder meer over de vraag in hoeverre een project dat al bestond
en dat binnen een bestaande vergunde milieunorm blijft, beperkt moet worden. De rechtbank
heeft namelijk geoordeeld dat bij RTHA en Eindhoven Airport sprake is van een wijziging,
waarvan de consequentie is dat het hele project, inclusief de inzet van de referentiesituatie
aan additionaliteit moet worden getoetst. Deze uitspraken gaan over de uitleg en betekenis
van de uitspraak van 18 december 2024.

Nieuwe besluiten op de handhavingsverzoeken

De rechtbank heeft bepaald dat ik een besluit moet nemen op de handhavingsverzoeken
voor de drie luchthavens. Volgens de rechtbank zitten er gebreken in de afweging van
de belangen die eerder is gemaakt. Voor Lelystad Airport geldt specifiek dat de rechtbank
heeft geoordeeld dat mijn ambtsvoorganger uitdrukkelijk had moeten motiveren waarom
er nog concreet zicht is op legalisatie.

Dat betekent dat ik opnieuw zal beslissen op de handhavingsverzoeken, de rechtbank
heeft daarvoor een termijn van 8 weken gegeven. Ik streef ernaar om binnen die termijn
nieuwe besluiten te nemen. In die besluiten zal een verbeterde belangenafweging worden
gemaakt. Ik ben daarin voornemens om Eindhoven en RTHA voor de jaren 2026 en 2027
het emissieplafond conform het maatwerkvoorschrift op te leggen. Ik bezie de komende
twee weken hoe ik invulling geef aan handhaving op Lelystad. Deze besluiten zal ik
uitwerken bij de beslissingen op de handhavingsverzoeken, met oog voor de consequenties.
Het is mogelijk om enerzijds te handhaven en anderzijds in beroep te gaan, omdat de
handhaving alleen ziet op de voorlopige situatie die in de tussentijd geldt. Zodra
ik dit besluit heb genomen zal ik de Kamer nader informeren over de invulling en consequenties
van dit handhavingsbesluit.

Passende maatregelen

De rechtbank heeft bepaald dat binnen 8 weken opnieuw moet worden besloten welke passende
maatregelen de luchthavens moeten nemen, dan wel te motiveren met welke andere maatregelen
de instandhoudingsdoelen van de Natura 2000-gebieden worden gehaald en verslechtering
wordt voorkomen.

Deze termijn is niet haalbaar, wat betekent dat aan de Raad van State een voorlopige
voorziening wordt gevraagd over dit oordeel van de rechtbank. Dit laat onverlet dat
ik het gesprek aanga met de luchthavens over verdere emissiereductie en zoek naar
mogelijkheden om die afspraken vast te leggen.

En ondertussen werkt de Taskforce aan de bredere aanpak voor minder uitstoot en herstel
van de natuur, waar de mobiliteit, inclusief luchtvaart ook aan bij moet dragen.

De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, J. van Essen