Algemene Politieke Beschouwingen 2026: volg het hier
De Algemene Politieke Beschouwingen (APB) volgen direct na Prinsjesdag. De fractieleiders debatteren twee dagen lang over de hoofdpunten van de kabinetsplannen, op woensdag 16 en donderdag 17 september. Alle bewindslieden komen hiervoor naar de Tweede Kamer. Volg hier de voorbereidingen, het laatste nieuws en de updates op de dagen zelf.
Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen zijn alle ministers en staatssecretarissen aanwezig in het zogeheten vak K. De minister-president voert het woord namens het kabinet. Ook de fracties zijn meestal goed vertegenwoordigd.
Lees meer en volg live
- Volg de Algemene Politieke Beschouwingen via Debat Direct (later terugkijken ook mogelijk).
- Volg onze berichtgeving op sociale media.
- Lees meer over Prinsjesdag 2026.
Twee rondes
Het debat gaat in twee rondes. Op woensdag 16 september geven de fracties hun visie op en beoordeling van de plannen die op Prinsjesdag zijn gepresenteerd. De volgende dag reageert de minister-president hierop en volgt nog een ronde, meestal met stemmingen over ingediende moties.
Begrotingen bespreken
Enkele weken na Prinsjesdag en de Algemene Politieke Beschouwingen volgen de Algemene Financiële Beschouwingen. De financieel specialisten van elke Kamerfractie debatteren met de minister en de staatssecretaris van Financiën over de financiële details van de rijksbegroting. In de maanden daarna verdedigen alle ministers en staatssecretarissen hun eigen begroting in de Tweede Kamer. Elke begroting is een wetsvoorstel dat de Tweede Kamer kan goedkeuren, aanpassen of afkeuren. Vóór het einde van het jaar moet de Tweede Kamer klaar zijn met de debatten en de begroting hebben goedgekeurd. Zo kan die op 1 januari ingaan.
Kamerleden maken zich klaar voor de APB
Na de verkiezingen van 29 oktober 2025 telde de Tweede Kamer 55 nieuwkomers. Onder hen Elles van Ark, Jan Struijs en Sarah El Boujdaini. Zij maken de Algemene Politiek Beschouwingen dit jaar voor het eerst mee als Kamerlid. Hoe bereiden zij zich hierop voor? En wat verwachten zij van het debat?
‘Tussen de regels door lezen’
Elles van Ark was tijdens het zomerreces al druk met de voorbereidingen op de APB. Zo legde het Kamerlid werkbezoeken af, bijvoorbeeld in de kinderopvang. “Het is ontzettend belangrijk om te weten wat er speelt. Op die manier kunnen we beter inschatten wat nieuwe maatregelen voor effect hebben in de praktijk.”
Van Ark heeft de portefeuilles sociale Zaken en ontwikkelingssamenwerking. Ze hield ter voorbereiding op de APB onder meer benen-op-tafel-sessies met haar collega in de fractie die gaat over volksgezondheid. “Mensen hebben te maken met een stortvloed aan maatregelen. Veel onderwerpen raken meerdere ministeries, neem bijvoorbeeld mantelzorg en de positie van chronisch zieken. Voor mensen maakt het niet uit of een regeling van het ministerie van Sociale Zaken of Volksgezondheid komt. Zij willen gewoon dat het werkt. Het is belangrijk voor ons om daar rekening mee te houden.”
Als de Prinsjesdagstukken binnenkomen, zoekt Van Ark direct op wat erin staat over haar portefeuilles. “De kunst is om ook tussen de regels door te lezen en te begrijpen wat de plannen uiteindelijk voor mensen gaan betekenen. Vaak zit het verschil in de details. Daarom lees ik niet alleen wat er staat, maar óók wat er niet staat. Welke keuzes worden gemaakt, en welke niet? En met een minderheidskabinet is het extra belangrijk om te kijken waar draagvlak in de Kamer zit. Goede plannen hebben uiteindelijk alleen waarde als je er ook voldoende steun voor kunt vinden.”
‘Keuzes voor de toekomst’
Het gaat om keuzes voor de toekomst, zegt Jan Struijs over de APB. “We moeten niet alleen conservatief boekhouden. Voor ons is het debat over de financiële plannen een stap voorwaarts: waar investeren we in? De financiën gaan over meer dan het rondkrijgen van een begroting. Als Nederland nu verstandige keuzes maakt, betaalt zich dat de komende tien jaar uit.”
Hoe zorgt de fractievoorzitter ervoor dat hij goed beslagen ten ijs komt tijdens het debat? “Ik heb heel veel gesprekken. Hier in Den Haag, bijvoorbeeld met de minister-president en de minister van Financiën. Maar ook met financiële experts en andere belanghebbenden. Onlangs sprak ik nog met de directie van het Havenbedrijf Rotterdam, een van de motoren van de economie.”
“Ik zorg er ook voor dat de drempel om mij te benaderen laag is”, benadrukt Struijs. “Zo loop ik op zaterdag bewust een rondje over de markt.” Na mediaoptredens nemen mensen vaak contact met hem op. “Ze willen graag van alles en nog wat inbrengen voor de debatten. Ik heb geen achterban die zich stilhoudt. Mijn mailbox stroomt regelmatig over.”
Kan het kabinet hem nog verrassen? “Wat kleine verrassingen zullen er altijd wel zijn. Dat maakt het ook wel leuk. Als politieman ben je op alles voorbereid.”
Waar hij het eerst naar kijkt als de Prinsjesdagstukken binnenkomen? “Ik begin bij de algemene financiële paragraaf. Hoe groot is het begrotingstekort en waar gaan we in investeren? Dan lees ik de paragrafen over zorg en veiligheid. Vervolgens neem ik de stukken helemaal nog twee keer door. Ik heb me voorgenomen hier echt de tijd voor te nemen. Als fractievoorzitter moet je het geheel overzien. Ik wil niet aan cherry picking doen. Mijn team voedt mij natuurlijk ook met informatie. Op basis hiervan bepaal ik mijn tactiek. Zo voorkom je tunnelvisie.”
‘In sneltreinvaart door de stukken’
Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen krijgen de plannen van het kabinet kleur, aldus Sarah El Boujdaini. “In dit debat wordt duidelijk welke richting partijen kiezen en welke onderwerpen extra aandacht krijgen. Ik kijk ernaar uit om ze live te volgen vanuit een Kamerzetel in de plenaire zaal, zo krijg je echt alles mee.”
Het Kamerlid, dat zich bezighoudt met digitale zaken, zal ter voorbereiding veel stukken lezen. “Het leuke aan digitale zaken is dat ze als het ware als een satéprikker overal doorheen gaan. Het raakt ontzettend veel beleidsterreinen”, zegt El Boujdaini. “Dat zal ik onze fractievoorzitter ook meegeven. Dit gaat over ons dagelijks leven en niet alleen over de techniek. Dat wordt vaak zichtbaar als er iets misgaat, bijvoorbeeld bij datalekken of deepfakes.”
“Dit betekent dat ik naar de stukken van Economische Zaken kijk, waar het vaak gaat over de digitale economie”, legt ze uit. “Maar ook naar de plannen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, bijvoorbeeld als het gaat om de digitale overheid en de kennis die daarvoor nodig is. Daarnaast ben ik ook benieuwd naar de stukken van Justitie en Veiligheid. Wat wordt er allemaal gedaan als het gaat om het houden van toezicht?”
Hoe ze al die documenten snel tot zich gaat nemen? “Als Kamerlid krijgen we de stukken een paar dagen eerder, maar uiteraard wel onder embargo. Ik zal dan ook zeker geen AI hiervoor gebruiken, en ik hoop dat anderen dat ook niet doen. Het zal vooral control+F’en zijn op termen als ‘digitale zaken’ en ‘ict’. Op die manier kan ik toch in sneltreinvaart door de stukken gaan.”