Wet chartaal betalingsverkeer
14 januari 2026, wetgeving - Contant geld moet beschikbaar, bereikbaar en toegankelijk blijven, vindt het kabinet. De Kamer debatteert daarom met minister Heinen (Financiën) over de Wet chartaal betalingsverkeer.
De afgelopen jaren wordt er steeds minder contant geld gebruikt. Er zijn steeds minder geldautomaten en op sommige plekken kun je alleen pinnen. Maar veel mensen betalen liever met liever cashgeld dan elektronisch. Daarnaast heeft contant geld volgens het kabinet belangrijke maatschappelijke functies, bijvoorbeeld als terugvaloptie bij een storing.
In de wet staan verschillende voorstellen. Als de wet wordt aangenomen, moeten banken er bijvoorbeeld voor zorgen dat er overal in Nederland binnen een straal van 5 kilometer een geldautomaat is. Grote banken krijgen meer verantwoordelijkheden dan kleine banken.
Ergin (DENK) vindt de beschikbaarheid en toegankelijkheid van contant geld niet alleen een verantwoordelijkheid van de banken, maar ook van de regering. Hij stelt voor dat wettelijk vast te leggen. Maar volgens minister Heinen is dat niet nodig, omdat het kabinet al verschillende verantwoordelijkheden heeft in het geldsysteem.
Storten en opnemen
Het kabinet wil dat banken maximumtarieven mogen rekenen voor geld storten en opnemen. Particulieren moeten dat zelfs gratis kunnen doen.
Van Berkel (D66) voorziet dat snelgroeiende banken door de stortverplichting in de problemen komen. Haar voorstel is daarom dat de verplichting pas geldt voor banken met meer dan 50 miljard euro aan vermogen. De minister gaat daarmee akkoord.
Flach (SGP, mede namens ChristenUnie) pleit ervoor dat storten ook gratis wordt voor anbi's, algemeen nut beogende instellingen. Zij zijn namelijk vaak afhankelijk van collectes. Van Dijk (CDA) sluit zich daarbij aan, maar vraagt ook aandacht voor verenigingen. Is het bijvoorbeeld mogelijk om hun één gratis stortdag per jaar aan te bieden?
Volgens de minister zouden lagere kosten voor anbi's leiden tot hogere kosten voor particulieren. Wel belooft hij om met banken te bespreken wat er mogelijk is voor verenigingen.
Acceptatie van contant geld
De Kamer heeft eerder een voorstel aangenomen voor een acceptatieplicht van contante betalingen tot €3.000. De Eerste Kamer moet daar nog over stemmen. Ook de Europese Unie denkt na over een acceptatieplicht van contant geld.
Eindelijk is er vooruitgang, zegt Dijk (SP), een van de indieners van het voorstel. Hij pleit voor het behouden van contant geld en ziet dit als een goede stap.
Van Eijk (VVD) denkt dat een acceptatieplicht zal leiden tot hogere kosten en meer onduidelijkheid voor ondernemers. Ze wil wachten met een acceptatieplicht totdat de EU-plannen duidelijk zijn. Ook Hoogeveen (JA21) heeft bezwaren, vooral vanwege de risico's op diefstal of agressie. Hij wil van de minister weten wat hij doet voor de veiligheid van ondernemers en personeel.
Minister Heinen erkent de risico's van een acceptatieplicht. Hij wil daarom enkele uitzonderingen invoeren, bijvoorbeeld voor kleine ondernemers.
Contante betalingen vanaf €3.000 zijn in Nederland verboden. Dekker (FVD), die contant geld "een bron van identitair gevoel" noemt, vraagt het kabinet om die grens te verhogen tot €10.000.
De minister zegt het belangrijk te vinden om consistent te blijven. Hij houdt dus vast aan het huidige bedrag.
Geldtransport
Bijna al het transport van contant geld in Nederland wordt nu door één bedrijf gedaan. Zo'n monopolie is kwetsbaar, aldus Bushoff (GroenLinks-PvdA). Wat als dit bedrijf failliet gaat of wordt overgenomen door een buitenlands bedrijf? Hij vraagt de minister om een noodplan te maken.
Minister Heinen vertelt dat zo'n noodplan er al is, maar dat het kabinet dat vanwege de nationale veiligheid niet openbaar kan maken.
Kosten bankrekening
Bankrekeningen zijn in drie jaar tijd 70% duurder geworden. Een "krankzinnige stijging", vindt Vlottes (PVV). Wat gaat deze wet daaraan veranderen, wil hij weten. Volgens de minister zijn de prijzen van een bankrekening in Nederland internationaal gezien laag en dekken ze de kosten.
De Kamer stemt op 27 januari over het wetsvoorstel en de tijdens het debat ingediende moties.
Zie ook
- Het overzicht van de laatste debatten in het kort
- De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
- Kijk debatten terug via Debat Direct