Voorjaarsnota 2026

23 april 2026, debat - De Kamer debatteert met minister Heinen en staatssecretaris Eerenberg van Financiën over aanpassingen aan de lopende begroting.

De Voorjaarsnota bevat een bijgewerkte versie van de begroting voor 2026, met daarin een overzicht van de uitgaven en inkomsten van het Rijk.

De Voorjaarsnota is de vertaling van het coalitieakkoord en daarin worden antwoorden gezocht voor de uitdagingen van Nederland, zegt Heinen. Maar de nota is ook alweer ingehaald door de actualiteit, erkent hij: het conflict in het Midden-Oosten zorgt voor stijgende energieprijzen en heeft een effect op de koopkracht.

Overheidsfinanciën

Het begrotingstekort is volgend jaar 2,9% van het bbp, net onder het maximaal toegestane tekort van 3%. Het is balanceren op het randje, waarschuwt Eerdmans (JA21). De overheid moet durven snijden in eigen vlees, betoogt hij.

Het kabinet levert financieel degelijk beleid, oordeelt Van Eijk (VVD). Maar de overheidsuitgaven stijgen dit jaar naar 486 miljard euro en groeien door. Van achteroverleunen mag volgens haar dus geen sprake zijn.

Het gaat goed met de overheidsfinanciën maar steeds slechter met de financiën van de burger, constateert Dekker (FVD). Het kabinet doet in zijn optiek vooral zijn best om aan begrotingsafspraken te voldoen, maar moet meer oog hebben voor de burger.

Tekorten zijn hoog, schulden lopen op en rekeningen moeten worden betaald, inclusief rente, benadrukt de minister. Het is daarom belangrijk om te voldoen aan Europese begrotingsregels. Daar horen ook scherpe keuzes bij, erkent hij.

Koopkracht

Tanken, boodschappen en vakanties worden duurder en het eigen risico stijgt, signaleert Ergin (DENK). De oplossingen van het kabinet zijn een doekje voor het bloeden: echt perspectief op meer koopkracht ontbreekt.

Het kabinet legt de rekening vooral bij werkenden, stelt Stultiens (GroenLinks-PvdA). Hij pleit voor een "forse koerswijziging".

De Nederlander staat te huilen bij de pomp, bij de kassa en bij het invullen van de belastingaangifte, stelt Markuszower (Groep Markuszower). Het is volgens hem hoog tijd voor lastenverlichting.

Het kabinet is met de Kamer en werkgeversorganisaties in gesprek over eventuele verdere koopkrachtmaatregelen. Het komt in augustus met een voorstel, zegt Heinen toe. Voor veel Nederlanders is de belastingaangifte juist een opsteker, voegt staatssecretaris Eerenberg toe: zij krijgen namelijk geld terug.

Energiecrisis

Het is duidelijk dat de Voorjaarsnota is geschreven voor de oorlog in Iran, merkt Van Dijck (PVV) op. Er leek niets aan de hand, maar nu zitten we in de grootste energiecrisis ooit. Het kabinet moet prioriteit maken van betaalbare brandstof en een behapbare energierekening.

De energiecrisis is eigenlijk een fossiele crisis, zegt Teunissen (Partij voor de Dieren). Een snelle overstap naar groene en hernieuwbare energie en het verminderen van grondstoffen is wat haar betreft bittere noodzaak.

Hoeveel extra btw-inkomsten komen er binnen door de energiecrisis, vraagt Vermeer (BBB). Het exacte bedrag is moeilijk vast te stellen, reageert Eerenberg. Maar de cijfers over het eerste btw-kwartaal komen eind april binnen en worden daarna met de Kamer gedeeld. Daarbij worden ook de verkoopvolumes inzichtelijk gemaakt.

Zorg en sociale zekerheid

De AOW-leeftijd gaat omhoog en het kabinet bezuinigt miljarden op zorg en sociale zekerheid. De welvaartsstaat wordt zo kapotbezuinigd, vindt Dijk (SP).

Grinwis (ChristenUnie) roept het kabinet op de half miljard euro aan bezuinigingen op de gehandicaptenzorg terug te draaien. We hebben de plicht om te zorgen voor mensen met een beperking, benadrukt hij.

Volgens Van Brenk (50PLUS) gaan sommige maatregelen te ver. Wat haar betreft gaat er bijvoorbeeld een streep door de verhogingen van de AOW-leeftijd en het eigen risico.

Zo'n 1,5 miljoen mensen dragen niet of nauwelijks bij aan de economie en op deze manier is het sociaal stelsel niet houdbaar, vreest Kamerlid Keijzer.

De bezuiniging op proactieve dienstverlening moet van tafel, beoogt Van Dijk (CDA). Want door inwoners te wijzen op de ondersteuning en de financiële regelingen waar zij recht op hebben, kan de overheid voorkomen dat mensen onnodig in financiële problemen terechtkomen.

Er is weinig draagvlak voor de bezuiniging, ziet Heinen. Daarom werkt het kabinet op dit moment aan een alternatief voorstel. 

Defensie

Oosterhuis (D66) noemt de extra investeringen in Defensie verstandig. Maar hoe gaat het kabinet erop toezien dat dat geld aan de juiste zaken wordt besteed en niet alleen maar leidt tot hogere prijzen?

Het kabinet heeft oog voor de doelmatigheid van de defensiebestedingen, benadrukt Heinen. Hij zet daarom ook in op Europese gezamenlijke inkoop van materieel en munitie. Uiteindelijk moet hetzelfde budget immers meer veiligheid opleveren.

De vrijheidsbijdrage landt meer bij mensen met een lager inkomen terwijl vermogenden worden ontzien, onderstreept Dassen (Volt). Hij vindt dat dit rechtvaardiger moet.

Ontwikkelingssamenwerking

Volgend jaar wordt 419 miljoen euro weggehaald op de begroting voor ontwikkelingssamenwerking. Een cynische aanpassing, vindt Flach (SGP).

De Kamer stemt op 12 mei over de tijdens het debat ingediende moties. Over de amendementen wordt naar verwachting op 9 juni gestemd.

Zie ook:

• Het overzicht van de laatste debatten in het kort.
• De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
• Kijk debatten terug via Debat Direct.